De macht van de biologische klok
Jota!
- Vergroten
- 1977794085
Al voordat de wekker gaat, weet je lichaam dat het tijd is om op te staan. Een uur of zes in de ochtend nadert je lichaamstemperatuur zijn dieptepunt. Het hart begint iets sneller te slaan, en ook andere organen 'weten' wanneer ze aan de slag moeten. Zo wacht de lever nog een uurtje. Pas na het ontbijt hoeft hij actief te worden. Aan het eind van de dag 'weet' het lichaam dat het bedtijd is. Dat blijkt uit de lichaamstemperatuur. In de vroege avond is die op zijn hoogst.De temperatuurcyclus volgt de cyclus van de biologische klok, die ons slaap en waakritme reguleert en alle organen aanzet om hun eigen ritme te volgen. Een absolute dictator is de biologische klok echter niet. Je kunt er tegenin gaan, maar dan functioneert je lichaam minder goed. Ga maar na: wie over tijdzones heen vliegt, krijgt last van een jetlag. Wie 's nachts werkt, is minder productief. Ongelukken vinden vaak plaats tussen drie en vier uur 's nachts, als mensen eigenlijk moeten slapen.
Kathelijne Koorengevel en Domien Beersma, onderzoekers aan de Rijksuniversiteit Groningen, willen weten of de biologische klok een rol speelt bij het ontstaan van winterdepressie. Het zou kunnen dat de biologische klok bij winterdepressiepatiënten een beetje achterloopt. Hun slaap-waakritme zou trager zijn dan het gemiddelde van 24 uur en elf minuten. De vergelijking met dieren is in dit verband interessant. Een winterdepressie lijkt een soort winterslaap. En van dieren is bekend dat de winterslaap op gang komt door het afnemen van het daglicht. Daarom gaan sommigen ervan uit dat een winterdepressie goed reageert op het toedienen van extra licht.
