Spinnen als een spin
Dat willen wij ook
Spinrag is veel sterker dan staal, en nog rekbaar ook. Vandaar dat twee Britse onderzoekers spinrag proberen na te maken. Ze ontwikkelden daarvoor een apparaatje gebaseerd op het achterlijf van de spin.
Spiderman schudt ze zo uit z’n mouw, maar spinnendraad maken is zo makkelijk nog niet. Spinrag is een van de sterkste materialen ter wereld. Het is sterker dan staal, en stukken degelijker dan de kunstmatige vezels die we zelf produceren. Ook is spinrag erg elastisch, waardoor het niet gauw breekt. Dankzij die bijzondere eigenschappen kun je er bijvoorbeeld kogelvrije vesten van maken, of hechtdraad, en vislijnen voor de veeleisende hengelaar. Vooruitziende wetenschappers kunnen genoeg toepassingen bedenken, maar spinnen als een spin is lang zo eenvoudig niet als dagdromen.
Talloze onderzoekers willen de chemische bouwstenen van spinrag uitpluizen. De kracht van het spinrag zit hem echter niet in de grondstoffen, denkt de Britse scheikundige David Knight. Veel belangrijker is volgens hem de manier waarop een spin zijn draden spint. Knight probeert te ontdekken wat er zich precies afspeelt in het achterlijfje van de spin. Een handjevol zijdeklieren produceert daar elke draad die de spin maar wil, van veiligheidskoord tot vernuftig spinnenweb. Een raadselachtig proces is het, waarbij waterige eiwitten worden omgetoverd tot een solide draad.
Knight zag er wel brood in, en heeft samen met zijn collega Fritz Vollrath het bedrijfje Spinox opgezet om zelf spinnenzijde te maken. Beide hoogleraren proberen een soort namaak-spin te ontwikkelen: een klein apparaatje waarin dezelfde omstandigheden heersen als in een echte spin. De zijde die dit oplevert, willen ze op de markt brengen.
Tot die tijd moeten we het doen met vezels als nylon, viscose en kevlar. Dit soort robuuste vezels kunnen we zonder problemen zelf maken, maar dat lukt alleen met brute industriële hulpmiddelen zoals hoge luchtdruk, enorme hitte en dampende zuren. Een nogal milieuvervuilende manier dus, die ook nog eens veel schadelijke afvalstoffen voortbrengt. Een spin gaat heel wat milieuvriendelijker te werk, aldus Knight.