Kanker is voor veel mensen een onbegrijpelijke ziekte, die opdoemt uit het niets. Wat is kanker precies? Hoe ontstaat het? Waarom slaat de celdeling op hol? Wat is er aan te doen en wat (nog) niet? En wordt kanker in de toekomst een chronische ziekte?

Het UMC Utrecht opende onlangs het Hersencentrum. Het ziekenhuis gaat zich volledig concentreren op 5 typen hersenaandoeningen.

Medicinale cannabis wordt bijna alleen maar als laatste redmiddel voorgeschreven; pas als mensen chronisch en langdurig ziek zijn en de gangbare medicijnen uitputtend zijn geprobeerd.

Licht stressgevoelige types hebben een goed werkend geheugen. Bij extreme stresskippen of mensen die geheel niet stressgevoelig zijn, werkt het geheugen minder goed. Dit blijkt uit het Groot Nationaal Onderzoek (GNO) naar de invloed van alledaagse stress op het geheugen.

Er zijn maar weinig dingen waar de internationale gemeenschap het zo hartgrondig over eens is: chemische wapens moeten worden uitgebannen. Arend Meerburg, ambassadeur buiten dienst, en Floris Rutjes, hoogleraar organische chemie, vertellen over deze massavernietigingswapens. Verder in deze uitzending vertelt Marian Walhout, moleculair biologe, dat je dat overgebleven paaseitje waarschijnlijk toch beter kunt laten liggen: uit haar onderzoek blijkt dat zelfs de kleinste veranderingen in je dieet veranderingen teweeg brengen in je genen, met gevolgen voor je gezondheid en ontwikkeling. Ook spreken we met Marc Koper, hoogleraar oppervlaktechemie in Leiden. Hij vertelt hoe waterstof kan worden vrijgemaakt en of we de eerste waterstofauto's al mogen verwachten.

Griep de wereld uit, dat klinkt prettig met dit aanhoudende koude weer. Volgens Ineke Braakman is dit niet eens zo'n gek idee. Als professor in de cellulaire eiwitchemie heeft ze, naar eigen zeggen, ‘de achilleshiel van het griepvirus te pakken’.

Waarom zijn de 7 schoonheden de 7 schoonheden? Komt dat doordat iedereen ze mooi vindt of omdat het juist zeldzame uiterlijke kenmerken zijn? Aan de telefoon hebben we Elise van der Laan. Ze doet promotieonderzoek aan de UvA naar afbeeldingen van schoonheid in modemagazines.

Waarom gaan we trillen als we zenuwachtig worden? Aan de telefoon hebben we Bas Bloem, hoogleraar neurologische bewegingsstoornissen aan de Radboud Universiteit.

Hoe hard kan je een voetbal maximaal wegschoppen? Aan de telefoon hebben we Vosse de Boode, bewegingswetenschapper bij Ajax.

Drones worden steeds vaker ingezet, en ook privé worden ze steeds meer gebruikt. In de studio vertelt universitair hoofddocent Ethiek & Techniek aan de TU in Eindhoven Lambèr Royakkers over hoe drones de onze wereld gaan veranderen. Verder praten we met Edwin Cuppen, moleculair geneticus van het Hubrecht instituut in Utrecht, over de HELA-cellen die veel worden gebruikt voor onderzoek maar waarover tot nu toe nog niet zoveel bekend was. Ook spreken we met Jorieke Peters, onderzoeker bij het Radboud Medisch Centrum over het afweersysteem bij orgaantransplantatie.

"Gezondheid is maakbaar, maar het geheim is tijd, aandacht en mededogen". Volgens Jan Smit, hoogleraar Algemene Interne Geneeskunde aan het UMC St Radboud. Tijd en aandacht is echter geen declarabel zorgproduct, zoals operaties en medicatie. Dat zou anders moeten.

"Gezondheid is maakbaar, maar het geheim is tijd, aandacht en mededogen". Volgens Jan Smit, hoogleraar Algemene Interne Geneeskunde aan het UMC St Radboud. Tijd en aandacht is echter geen declarabel zorgproduct, zoals operaties en medicatie. Dat zou anders moeten.

Waarom is het voor sommige mensen zo moeilijk om die eindeloze gedachtestroom in het brein stil te zetten? Voor het antwoord zijn we uitgekomen bij Damiaan Denys, hoogleraar psychiatrie bij het Amsterdam Medisch Centrum.

Wist u dat de bacteriën in de poep van pasgeboren baby’s kunnen voorspellen hoeveel een kind een maand later zal huilen? De miljoenen bacteriën die we allemaal met ons meedragen beïnvloeden allerlei processen in ons lichaam. Sommige maken ons ziek, andere ons beter, en de meeste zijn onschadelijk. Hoe werkt dit eigenlijk?

Wist u dat de bacteriën in de poep van pasgeboren baby’s kunnen voorspellen hoeveel een kind een maand later zal huilen? De miljoenen bacteriën die we allemaal met ons meedragen beïnvloeden allerlei processen in ons lichaam. Sommige maken ons ziek, andere beter, en de meeste zijn onschadelijk. Hoe werkt dit eigenlijk? Daarover spreekt NWO-Spinozalaureaat Willem de Vos bij Spinoza te Paard.

Hebben vrouwen meer slaap nodig dan mannen? Aan de telefoon is Jeroen Benjamins van het Nederlands Herseninstituut.

Arnon Kater is arts van het AMC doet onderzoek naar leukemie en vertelt over de nieuwste doorbraak: een pil waardoor deze ernstige ziekte mogelijk ingedamd kan worden.

Een vreemde structuur in het heelal stelde wetenschappers onlangs voor een raadsel. Volgens de bestaande theorieën kon dit namelijk niet zo bestaan. In de studio vertelt John Heise, sterrenkundige van het Nederlands instituut voor ruimteonderzoek over wat quasars zijn en waarom deze ontdekking zo bijzonder is. Verder vragen we ons af waarom het veelgebruikte medicijn diclofenac ondanks de ernstige bijwerkingen nog steeds makkelijk verkrijgbaar is. Hierover spreken we met Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en ook met Ivan Wolffers, hoogleraar gezondheidszorg en cultuur, arts en schrijver. Ook spreken we met onderzoeker Rick Quax over het voorspellen van het gedrag van complexe netwerken.

Malle Babbe kennen we natuurlijk van de liedjes en het schilderij. Maar veel meer is er niet over deze vrouw bekend. In de studio vertelt Floris Mulder, historicus van museum Het Dolhuys, over een aantal ontdekkingen die hij deed rondom Malle Babbe. Verder een kritische blik op het nieuws van afgelopen week dat er een HIV baby genezen zou zijn en praten we met entomoloog Niels Verhulst over de voorkeuren van malariamuggen. Ook spreken we met onderzoekster Janneke Verloop over de bijwerkingen die het medicijn DES generaties later nog steeds kan hebben.

Waarom zien veel dieren kleuren heel anders dan mensen? Aan de telefoon hebben we Claudia Wolschrijn, universitair hoofddocent anatomie aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht.

Vanavond gaat het in De Wereld Leert Door over de kern van ons lichaam, cellen. Nederlandse wetenschappers doen momenteel baanbrekend onderzoek naar de manier waarop cellen zich delen. Het gebeurt iedere dag miljoenen keren in je lichaam – maar tot nu toe is er heel weinig bekend hoe precies. Nu dus wel. Te gast is wetenschapper Marileen Dogterom.

Hoe komt het dat Nederlanders de langste mensen ter wereld zijn? Aan de telefoon hebben we Gert Stulp, evolutionair psycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De menselijke huid bevat collageen waardoor je huid er elastisch en jong uitziet. Na je 25e vermindert de productie van collageen en daardoor wordt de huid slapper en krijg je rimpels. Fabrikanten van antirimpelcrèmes maken van deze kennis handig gebruik. Maar werken antirimpelcrèmes ook?

Met een model van een ziek mensenhart gemaakt van echte hartcellen zouden wetenschappers makkelijk medicijnen kunnen testen. In de studio vertelt hoogleraar ontwikkelingsbiologie Christine Mummery over haar onderzoek naar de vorming van menselijke hartcellen. Verder vragen we ons af hoe het kan dat enkele onderzoekers beweren het DNA van Big Foot ontrafeld te hebben en praten we met sterrenkundige John Heise over waar de meteoriet die enkele weken geleden insloeg in Rusland vandaan komt. Ook spreken we met rechtspsycholoog Robert Horselenberg over de vraag waarom iemand die onschuldig zegt te zijn, toch een bekentenis aflegt?

Een onderzoek over het eetgedrag van vrouwen. Gedragswetenschapper Roel Hermans filmde bijna 750 vrouwen met de verborgen camera. Afgelopen week promoveerde hij, vanavond vertelt hij over de resultaten. Wanneer laten vrouwen iets staan en wanneer eten ze vrolijk door?

Is het nog wel veilig om vis te eten met al dat plastic in de Noordzee? Aan de telefoon Jacob de Boer, hoogleraar Milieuchemie en toxicologie.

Een middel dat ons hart lenig en sterk houdt, lijkt steeds dichterbij te komen. Bij ons aanwezig in de studio is Anton Horrevoets, celbioloog verbonden aan het VU Medisch Centrum. Hij vertelt meer over onderzoek naar zo'n medicijn. Verder praten we over de wetenschappelijke ambities van islamitische landen in het Midden-Oosten en spreken we met toxicoloog Theo de Kok over de aanwezigheid van nitriet in spinazie en vlees en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn. Want mag je spinazie nou wel of juist niet opnieuw opwarmen?

Op de Engelse wikipedia staat dat incidentele blootstelling aan asbest niet zo gevaarlijk hoeft te zijn. Hoe zit dat? En wat heeft de Nederlandse overheid daarover te zeggen? Aan de telefoon hebben we Lex Burdorf, hoogleraar determinanten van de volksgezondheid aan het Erasmus MC.

Proeven met muizen zeggen vrijwel niets over ontstekingen bij mensen. Wat betekent dit voor het doen van onderzoek en voor de wetenschap? In de studio vertelt immunoloog Bart Roep wat dit betekent voor het doen van onderzoek en voor de wetenschap. Verder praten we over Galileo Galilei en zijn ontdekkingen. We gaan op bezoek bij dier-ecologe Jacintha Ellers, zij vertelt over functieverlies bij co-evolutie. En Marc Slors, hoogleraar cognitiefilosofie vertelt over ons zelfbewustzijn. Houdt dat op bij het lichaam?

Wat is de kleurstof die lichtbruine levervlekken op de huid veroorzaakt? Welke processen zijn verstoord bij mensen die levervlekken hebben? En al die crèmepjes die er op de markt zijn, wat doen die? Werken die wel?

Als we vanwege de crisis blijven beknibbelen, komt onze verzorgingsstaat in gevaar. We moeten investeren in kinderopvang, gelijke kansenonderwijs, zwangerschaps- en adoptieverlof en langer en gezonder werken en leren, betoogt Anton Hemerijck, hoogleraar institutionele beleidsanalyse aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. ‘Laat die 3 procentnorm varen en investeer in de toekomst.'

Als we vanwege de crisis blijven beknibbelen, komt onze verzorgingsstaat in gevaar. We moeten investeren in kinderopvang, gelijke kansenonderwijs, zwangerschaps- en adoptieverlof en langer en gezonder werken en leren, betoogt Anton Hemerijck, hoogleraar institutionele beleidsanalyse aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. ‘Laat die 3 procentnorm varen en investeer in de toekomst.'

Een pil die malariaparasieten én malariamuggen doodt: je slikt een pil en raakt niet alleen genezen, jouw bloedmaal wordt ook dodelijk. Malariaonderzoeker Teun Bousema reist regelmatig af naar Burkina Faso om dit nieuwe wapen in de strijd tegen malaria te testen. Maar voordat hij weer die kant op gaat, zit hij eerst bij ons in de studio om alles over deze muggendodende pil én over malaria te vertellen.

Rond het 18de levensjaar zijn psychiatrische patiënten het kwetsbaarst. Toch is dat precies de leeftijd waarop ze over moeten stappen naar de volwassenpsychiatrie. En die is vaak onvoldoende ingericht voor mensen met "kinderziekten" zoals autismespectrumstoornis of ADHD. Jeugdpsychiatrie moet mensen tot hun 24e onder zijn hoede nemen, stelt Therese van Amelsvoort.

Vroeger werden planten in het ziekenhuis 's nachts uit de ziekenzaal gehaald. Waarom deed men dat? Aan de telefoon hangt Uulke van Meeteren, universitair hoofddocent plantenwetenschap aan de Wageningen Universiteit.

Onlangs is er een artikel verschenen over hoe het blokkeren van spijsverteringsenzymen levens kunnen redden na een shock. Hoe werkt dat ongeveer? Voor het antwoord zijn we uitgekomen bij Phillipe Jorens. Hij is hoogleraar klinische farmacologie aan de Universiteit Antwerpen en hij is daar ook Diensthoofd van de afdeling Intensieve zorgen.

In spotjes van het long-fonds is te zien dat er een vaccin tegen astma wordt ontwikkeld. Hoe werkt dat? Hoe ver zijn ze ermee? In dat spotje van het long-fonds is één van de onderzoekers te zien die aan dat vaccin werken: immunologe Hermelijn Smits van de Universiteit Leiden, en we hebben haar aan de telefoon.

Aansluitende treinen zijn wel zo fijn aangezien vertraging aan de orde van de dag is. In de studio zit Twan Dollevoet, die gepromoveerd is op 'Delay Management'. Verder Susanne la Fleur, zij probeert te begrijpen wat het effect van eten op het brein is. En ook spreken wij met Dick Roelofs. Nederland is vervuild en Roelofs heeft hier een mogelijke oplossing voor bedacht, namelijk met een insect dat gevoelig is voor vervuiling, de springstaart.

Medicijnen worden steeds slimmer, of anders gezegd wij maken ze steeds slimmer. Je kan dus andere objecten zo maken dat ze slimmer worden en daardoor precies doen wat jij wilt.

Of iemand een diepe of lichte slaper is, is niet alleen toe te schrijven aan toeval en stress. Er is ook iets in het brein te zien, vertelt slaaponderzoeker Eus van Someren. En wat is de relatie tussen de poep van een baby en zijn huilgedrag een maand later? Verder zwarte puntjes verraden piepkleine bloedinkjes in hersens van Alzheimerpatiënten. Verder: Jouw DNA is niet langer privé. Een onderzoekster van het Whitehead Institute in Cambridge is het gelukt om enkele anonieme dna-codes te kraken.

De nieuwste technieken brengen tumoren steeds beter in beeld, waardoor therapieën makkelijker toe te spitsen zijn op individuele patiënten. KNAW-hoogleraar Liesbeth de Vries onderzoekt moleculaire technieken om precies de plaats te kunnen bepalen waar de medicatie het meest effectief is. In Hoe?Zo! vertelt zij wat er moet gebeuren om kanker binnen 10 jaar controleerbaar te krijgen.

Sommige mensen gaan spontaan en ongecontroleerd schreeuwen van de schrik. Hoe kan dat toch? Aan de telefoon hebben we Mark Dingemanse, hij is taalwetenschapper aan het Max Planck Instituut te Nijmegen.