Op reis naar de maan om de aarde te begrijpen. Als je meer wil weten over de aarde moet je op reis naar de maan. Experimenteel petroloog Wim van Westrenen bootst in zijn lab aan de Vrije Universiteit in Amsterdam de omstandigheden binnenin een planeet na. Hij onderzoekt de gesteenten uit het binnenste van planeten om beter te begrijpen hoe onze aarde, de maan en andere planeten werken. Want om het leven - aards of buitenaards - te begrijpen, moeten we eerst weten hoe de planeet waarop we wonen in elkaar zit.

Onderzoek naar de patronen en het gedrag van rivieren. Denkend aan Holland zien we woeste rivieren vraatzuchtig door dichtbegroeid laagland meanderen. Maar waarom meanderen de rivieren eigenlijk? En wat veroorzaakt een rivieroverstroming? Aan de Universiteit Utrecht wordt aardwetenschappelijk onderzoek verricht naar het achterliggende mechanisme van rivieren: hoe het water stroomt en hoe het zand en grind versleept. Om dwarsverbanden te leggen tussen empirische data uit de natuur, computermodellen en experimenten in het lab en stapt Maarten Kleinhans zelf met zijn voeten in de modder.

Wat is de jetstream (straalstroom) en hoe beïnvloed die hoge en lagedrukgebieden op de grond?

Een paar weken geleden lagen er perfecte sneeuwcirkels op het ijs in het openluchtmuseum in Arnhem. Waar kwamen deze cirkels vandaan?

Mislukte oogsten, uitbraken van cholera en malaria, en een gemiddelde levensverwachting van 35 jaar: Nederland stond er in 1840 beroerd voor. Pas in 1970 ging het weer echt goed met ons land, maar het ecosysteem was kapot.

Dat onze douche, vaatwasser en tuinslang veel water verslinden weten we. Maar hoeveel water is er eigenlijk nodig om ons biefstukje, boterham of glaasje melk te produceren? Hoogleraar watermanagement Arjen Hoekstra zocht het uit en vertelt erover in Hoe?Zo! Radio.

Uit gelekte documenten blijkt dat het Heartland Institute, de meest bekende denktank van klimaatontkenners, in belangrijke mate betaald wordt door de olie-industrie. Klopt het inderdaad dat er instituten zijn die op gestructureerde wijze de klimaatwetenschap in discrediet brengen?

Wat was de langste reis die een ijsberg ooit heeft gemaakt?

In deze aflevering haakt Labyrint aan bij Nederland van Boven. Vanuit de lucht zien we een mooi geordend landschap, in de grond lijkt het wel een chaos. Labyrint duikt in de bodem en merkt dat de grond onder onze voeten op veel meer plekken weg wordt geslagen dan we dachten, maar er lokaal ook stijgingen zijn die hiervoor nog niet bekend waren. Nooit eerder zagen we zo’n compleet beeld van de beweging van de Nederlandse grond.

De relatie tussen Nederlanders en het water is net een gedwongen huwelijk. Je kunt er niet aan ontsnappen tenzij je emigreert.

Waarom hoeven we de komende vijf jaar geen horrorwinter, zoals die van 1963, te verwachten?

O'Hanlons held van deze keer, de Zweed Salomon August Andrée wilde in 1897 met een ballon over de Noordpool vliegen. Op 11 juli van dat jaar steeg de ballon op van Spitsbergen. Langzaam verdween de ballon over de horizon om daarna spoorloos te verdwijnen. Dertig jaar later vinden zeehondenjagers bij toeval de stijf bevroren lichamen van Andrée en zijn medereizigers terug. Onder hun jas zaten de nog leesbare dagboeken en een paar fotorolletjes. Het lukte om 96 van de foto's af te drukken.

Klimaatverandering, synthetische biologie en verstedelijking: de invloed van de mens op de natuur is overduidelijk. Veel mensen proberen onze relatie met de natuur te verbeteren, slechts een enkeling stelt de vraag ‘wat is natuur eigenlijk?’.

Met airconditioning is een werkdag voor kantoormensen op een zomerse dag nog een beetje uit te houden. Maar airconditioning is een enorme energieverspiller. Door het ontwerpen van gebouwen die zelf voor de airconditioning zorgen, kan veel bespaard worden.

Koekjes, bakolie, zeep, chips, ijsjes, shampoo: je kunt het zo gek niet bedenken of er zit wel palmolie in. Plantaardige olie, staat er dan op de verpakking. Afkomstig uit tropische landen als Maleisië en Indonesië. Daar wordt het regenwoud gekapt om plaats te maken voor enorme palmolieplantages. Machtige palmolieproducenten verdrijven de bevolking van hun land. Het oerwoud dat zorgt voor eten en drinken wordt vernietigd. Gelukkig is er ook duurzame palmolie, afkomstig van plantages die de natuur en de mensen die er wonen sparen.

Een metershoge golf van een tsunami lijkt met een rotvaart op het land af te komen. Maar lopen tsunamigolven wel echt zoveel harder dan normale golven?

Een groen dak dat stroom levert, verwarming en koeling door opgeslagen zomerwarmte en winterkou, en een toiletkringloop die kostbare voedingsstoffen redt van het riool. Het Nederlands Instituut voor Ecologie heeft misschien wel het duurzaamste gebouw van ons land.

Waarom rijden we nog niet op frituurvet of suiker?

Oplosplastic voor op de composthoop, voor in het haardvuur, of gewoon om op te eten. Het nieuwe oplosplastic is volledig biologisch afbreekbaar.

Bestaan er nog onontdekte eilanden? En wanneer is een eiland eigenlijk een eiland?

Het zogenaamde Red Continent is prachtig, maar kent geen genade. Droogte, hitte, eenzaamheid en ziektes vragen het uiterste van de overlevingsstrategieën van zowel mens als dier. Hoe gaat de mens om met deze keiharde leefomgeving? Kan geo-engineering hem voor uitsterven behoeden? Is zijn doe-het-zelfsurvivalkit voldoende toegerust om hem te redden?

Het is nog steeds verbijsterend te beseffen dat onze planeet voor 70% uit water bestaat. Maandenlang vaart de klipper Stad Amsterdam langs de kust van Zuid-Amerika. Op weg naar de Galapagos, het mekka voor elke natuurliefhebber. Hier werd de fundering gelegd voor Darwins grootste ontdekking. Hier te komen is voor Redmond O’Hanlon een jongensdroom die werkelijkheid wordt.

"Waarom kregen de astronomen voor hun wetenschap de hemel, maar wij geologen de hel". Met deze zin opent geoloog Salomon Kroonenberg zijn nieuwste boek Waarom de hel naar zwavel stinkt.

Twee extreem koude winters achter elkaar en het vooruitzicht op een bewolkte zomer. ‘Wat nou klimaatverandering?’, zullen veel Nederlanders ondertussen denken.

We zijn allemaal dol op vis - maar we lopen wel het risico de diersoort te zien uitsterven. Zou het probleem opgelost kunnen worden als we de visgronden uitbreiden tot in het midden van elke oceaan? En een ontmoeting met de laatste nog levende volbloed indiaan...

Paaseiland: een mysterieus eilandje ergens in het midden van de Grote Oceaan, vol met metershoge beelden. De gangbare opvatting is dat de cultuur in één klap ten onder ging vanwege de belasting van het milieu.

Deze aflevering beschrijft de reis van Rio naar het zuidoosten van Zuid-Amerika, Puerto Madryn. In Rio worden de reizigers de klipper Stad Amsterdam geconfronteerd met de verschrikkelijke geschiedenis van de slavernij; een geschiedenis die tot op de dag van vandaag een stempel drukt op de samenleving van Brazilië.

Investeren in schone technologieën en natuurgebieden als oplossing voor de grote wereldproblemen. De Groene Economie is volgens de VN hét antwoord op de kredietcrisis, de wereldweide armoede en de milieuproblematiek. Een grote groep wetenschappers zet hier grote vraagtekens bij.

Is een weersvoorspelling voornamelijk koffiedikkijken, of kunnen we met wetenschappelijke metingen het weer inderdaad op de lange termijn nauwkeurig voorspellen?

Beagle revisited is de internationale versie van de serie Beagle, in het kielzog van Darwin, met de kleurrijke schrijver en reiziger Redmond O'Hanlon in de hoofdrol. Deze gehermonteerde versie biedt nog vele verrassingen en nieuwe invalshoeken. Daarom wordt Beagle revisited ook de Nederlandse kijkers niet onthouden. O'Hanlon zeilt samen met Sarah Darwin langs de route die haar voorvader Charles ook gevaren heeft.

Over de ontelbare plastic deeltjes in de oceanen.

Hoe eeuwenoud stof de aanwezigheid van kolonisten verraadt.

Noord-Afrika zal de komende jaren steeds vaker te maken krijgen met forse aardbevingen. Op de bodem van de Middellandse Zee, voor de kust van Noord-Afrika, opent zich langzaam een nieuwe breuklijn.

Hoe kom je er achter wat een verhoogd CO2-gehalte zal doen met het klimaat op aarde? Door het klimaat uit het verre verleden te bestuderen.

Wat zijn de risico's van sleutelen aan het klimaat? Is mega de toekomst voor melkvee? Komen emoties rechtspraak ten goede? Zijn computerprogrammeurs dom? Had Reagan wel president mogen zijn? Hoe blijft je huid eeuwig jong? De antwoorden op deze vragen vind je bij Bessensap, een evenement dat journalisten en wetenschappers dichter bij elkaar brengt.

We hebben een extreem droge en warme lente achter de rug. Zou dat dan toch iets te maken hebben met de opwarming van de aarde? En komt dat door ons, of doet de aarde dat zelf?

We hebben een extreem droge en warme lente achter de rug. Zou dat dan toch iets te maken hebben met de opwarming van de aarde? En komt dat door ons, of doet de aarde dat zelf? Vragen genoeg over het klimaat, maar helaas weten we nog steeds niet precies hoe de vork in de steel steekt. Wel kunnen we toponderzoeker en Akademiehoogleraar Hans Oerlemans vragen wat hij ter plekke ziet gebeuren met de gletsjers op Zwitserland, Antarctica en Groenland. Al meer dan twintig jaar reist hij de wereld af om de relatie tussen ijs en klimaat te bestuderen. Vanavond hoort u zijn avonturen in het wetenschapscafé.

Cafeïne verlaagt de kans om zwanger te worden. Cafeïne verslapt de spieren van de eileiders zodat er soms geen eitjes in de baarmoeder aankomen. Heel veel cafeïne zou ook kunnen leiden tot verstopte eileiders waarin de eitjes zich ophopen.

Als het aan het huidige kabinet ligt, krijgt de Zeeuwse gemeente Borsele binnen enkele jaren een tweede kerncentrale. Ondanks de nucleaire ramp die zich in Japan voltrekt, zet minister Verhagen van Economische Zaken de plannen gestaag door en de kernenergie-lobby draait op volle toeren. ZEMBLA vanuit Borssele in gesprek met lobbyisten, de bewoners, de deskundigen en de plaatselijke politiek over de strategieën om Nederland klaar te stomen voor een nieuwe kerncentrale.

Jarenlang sprak iedereen alleen maar over het gat in de ozonlaag. Nu is de klimaatverandering het nieuws van de dag. Maar hoe staat nou met dat gat en met de zure regen?

Wolken kunnen de aarde koeler maken en de opwarming van de aarde verminderen. Daarom wordt er hard gewerkt aan manieren om het proces van wolkvorming te manipuleren.

800 tot 900 miljoen jaar geleden was de aarde een grote sneeuwbal. Hoe is de aarde toen weer opgewarmd?