John Maynard Keynes - erfenis of afrekening?

Als één man de wereldeconomie deze eeuw heeft beïnvloed, dan is het John Maynard Keynes. Als reactie op de instortende economie in 1929, schrijft Keynes zijn belangrijkste werk 'The General Theory of Employment, Interest and Money' met als centraal thema de vraag of de markt vanzelf in evenwicht blijft.
Hoe zijn de ideeën van Keynes met hun tijd meegegaan, nadat ze in de jaren zeventig werden verworpen? Is de erfenis van Keynes nog altijd bruikbaar of wordt het tijd voor een afrekening?

John Maynard Keynes is er van overtuigd dat alle mensen, ook werkelozen, de mogelijkheid moeten hebben geld uit te geven om de bestedingen op peil te houden voor een gezonde economie. Daarom stelt hij onder andere een veel grotere bemoeienis van de overheid voor. Pas ná zijn dood, nu 50 jaar geleden, beginnen regeringen over de hele wereld volgens zijn ideeën maatregelen te nemen tegen werkloosheid.
'Het moet allen die bij de economische politiek zijn betrokken, doordringen' schrijft professor Jan Pen in 1958, als hij samen met professor Tinbergen de ideeën van Keynes in Nederland verspreidt. In Noorderlicht gaan we na wat de gevolgen zijn voor de economie en wat het belang is van Keynes anno 1996:
Hadden de economen van na de oorlog het bij het rechte eind toen ze aandrongen op overheidsingrijpen? Of zitten we nog steeds met de nadelige gevolgen van dien?

Hoe zijn de ideeën van Keynes met hun tijd meegegaan, nadat ze in de jaren zeventig werden verworpen?
Behalve Pen, ontmoeten we in deze aflevering van Noorderlicht prof. Rick van der Ploeg, tweede kamerlid voor de PvdA en desondanks Nederlands meest geciteerde econoom. Verder zien we prof. E. Bomhoff, die met zijn onderzoeksinstituut NYFER op Nijenrode de economische traditie van Keynes en Tinbergen probeert te doorbreken. Nu opnieuw blijkt dat de zelfregulerende werking van de markt de economie niet in evenwicht kan houden, herhaalt de geschiedenis zich. Uit allerlei onverwachte hoeken komen geluiden om de ideeën van Keynes, aangepast aan deze tijd, opnieuw in de praktijk te brengen. Maar de anti-Keynesianen uit de jaren '80, hebben nog steeds veel invloed. 'Wie nu zegt dat hij Keynesiaan is, hoort volgens velen thuis in een soort economisch gekkenhuis', aldus van der Ploeg. Is de erfenis van Keynes nog altijd bruikbaar of wordt het tijd voor een afrekening?

Noorderlicht: reportages over wetenschappelijke onderwerpen. Deze aflevering werd in 1996 uitgezonden door de VPRO.