Spinoza te Paard - Wiskunde als Kunst - Theo Jansen

Kunstenaar-uitvinder Theo Jansen probeert nieuw leven te ontwerpen en vertelt hoe hij daarbij gebruik maakt van de wiskunde. Hij ontwikkelde strandbeesten van pvc-buizen, elastiek, tie wraps, houten stokken en zelfs pallets, die kunnen leven van de wind. Het loopmechaniek van de beesten is uniek, ontworpen met computersimulaties die de evolutie nabootsen. Het is niet het eerste ambitieuze project van Jansen: in 1980 bouwde hij een vliegende schotel van vijf meter doorsnede met flitsende lichten en een piepend geluid en liet die over Delft vliegen.
Theo Jansen (Den Haag, 14 maart 1948) is een in Nederland wonend en werkend kunstenaar-uitvinder. Hij studeerde van 1967 to 1975 natuurkunde aan de (toen nog) Technische Hogeschool Delft. Na het verlaten van de universiteit besloot hij verder te gaan als kunstenaar.

De strandbeesten waarmee hij bekend is geworden, waren in eerste instantie bedoeld om het strand en duinlandschap te beïnvloeden. Aangedreven door de wind brengen ze zand van het strand naar de duinen. Gaandeweg is Theo Jansen geïnteresseerd geraakt in de evolutie van de looptechniek waarmee ze zich zouden kunnen verplaatsen. Hij heeft het mechanisme van de evolutie, inclusief alle randvoorwaarden vertaald op zijn computer (een Atari...) en zo selecteert hij zijn ontwerpen.
Uiteindelijk wil Jansen deze beesten, zijn 'Animari', uitzetten op de stranden, waar zij een eigen leven gaan leiden.
Het strandbeestenlab bestaat uit een zandbak meet 30x15 meter, een hut, een grote zeecontainer, veel wilgen en een soort strandbeestenkerkhof. Wanneer je de meterslange en soms ook metershoge constructies ziet, verwacht je niet dat ze ook werkelijk in beweging zullen komen.
De 'zwakke' strandbeesten overleven het niet op het strand. Ze gaan 'dood' en belanden met behulp van de kunstenaar op het strandbeestenkerkhof. De fout die ervoor zorgde dat het strandbeest zwak was, zal Theo dus niet herhalen in het volgende beest. Zo worden de strandbeesten steeds beter of sterker. Ze evolueren.

De Spinozapremie is de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in ons land. Een internationale jury kent de premie jaarlijks toe aan de allerbeste onderzoekers.
De prijs is genoemd naar de filosoof Baruch de Spinoza.

Onder het motto Ongehoorde Kennis vertellen de Nederlandse Spinozawinnaars maandelijks in het Haagse poppodium Paard van Troje over de grenzen van wat we kennen en weten. Spinoza te Paard wordt georganiseerd door onderzoeksorganisatie NWO, samen met Het Paard van Troje, NRC Handelsblad, Rathenau Instituut en Teleac.