De mythe van het oerbos
Noorderlicht van 28-11-2000

- Vergroten
- 630377162
Was Nederland voor de komst van de eerste boeren zo'n 6000 jaar geleden één groot dicht oerbos? Bioloog Frans Vera gelooft er niets van. In zijn in proefschrift dweilt hij de vloer aan met palynologen die uitgaan van de oerbostheorie.
Volgens Vera zitten we gevangen in cirkelredeneringen en moeten we ons bij de oorspronkelijke vegetatie eerder een halfopen parkachtig landschap voorstellen, dat werd open gehouden door grote grazers. Dat Nederland niet uit een dicht woud van aanéén gesloten bossen bestond, bewijzen volgens hem diagrammen van stuifmeel uit die tijd, die voor 80% uit pollen van de eik en hazelaar bestaan, twee soorten die veel licht nodig hebben en zich aldus Vera niet in een gesloten bos kunnen verjongen.
Vera's natuurvisie heeft gevolgen voor de huidige natuurbescherming. Al sinds de jaren zeventig pleit hij ervoor grote stukken van Nederland als het ware terug te geven aan de natuur. Dat zou de biodiversiteit ten goede komen. Naar zijn idee is menselijk ingrijpen overbodig om delen van Nederland terug te brengen in hun oorspronkelijke staat. Grote grazers doen het werk en zorgen ervoor dat de natuur zichzelf bedruipt en in stand houdt.
Vera's rebelse ideeën stuitten aanvankelijk op veel weerstand, maar inmiddels is hij gelauwerd met de Edgar Doncker Natuurprijs, de hoogste prijs die er aan natuurontwikkelaars te vergeven valt en bekleedt hij een hoge post op het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we tegenwoordig overal in het land 'oerrunderen' tegenkomen.
De vraag is alleen: heeft Vera gelijk en klopt zijn argumentatie? Hansje van Etten reisde mee met een groepje veldonderzoekers naar New Forest, een gebied dat volgens Vera qua vegetatie te vergelijken is met de oorspronkelijke begroeiing van Nederland.
Samenstelling: Hansje van Etten
Productie:Karin Spiegel/ Madeleine Somer