De wortel van de Westafrikaanse plant Tabernanthe Iboga wordt als heilige hostie gebruikt in de Bwiti godsdienst. Deze religie met traditioneel-Afrikaanse en christelijke elementen heeft veel volgelingen in Gabon en een groeiende aanhang in Kameroen, Congo Brazzaville, het voormalig Zaïre en Equatoriaal Afrika. Tijdens inwijdings- en bekeringsriten wordt een paar honderd gram poeder van de iboga-wortel genuttigd om zo een directe dialoog met God en de voorvaderen te kunnen voeren. Na gebruik ontstaat er een feestelijke en religieuze sfeer waarbij de betrokkenen één zouden worden.

De plant werd in 1889 voor het eerst beschreven door de Franse wetenschapper Dr. Henri Baillon beschreven op een bijeenkomst van het Linnaeus Genootschap in Parijs. De wortel van deze plant bezit twaalf werkzame stoffen waarvan de bekendste de hallucinogeen ibogaïne is. In 1901 werd de hallucinatie verwekkende stof Ibogaïne voor het eerst geïsoleerd. Ex-verslaafde Howard Lotsof gebruikte in 1962 ïbogaïne en kwam er tot zijn verbazing achter dat zijn behoefte om heroïne te scoren volledig was verdwenen. Lotsof besluit enkele jaren later ibogaïne te patenteren als geneesmiddel tegen opiaatverslaving onder de naam Endabuse (einde misbruik). Om het middel te produceren en promoten richt hij het bedrijf NDA International, Inc. op (New Drug Application). Als blijkt dat de Amerikaanse overheid dwarsligt bij het gebruik van de drug ibogaïne komt hij uiteindelijk terecht in Nederland.

In Nederland komt ibogaïne niet voor op de lijst van verboden opiaten en is de stof ook niet geregistreer als geneesmiddel. Lotsof start een samenwerkingsverband met een zelfhulpvereniging voor verslaafden die in Nederland afkicksessies organiseren. Lotsof levert de ibogaïne. Bij een ontmoeting tussen Lotsof en de onlangs overleden psychiater Prof. dr. Jan Bastiaans in 1989 toonde die interesse in de behandeling van verslaafden met ibogaïne. In de periode van 1968 tot 1988 gebruikte behandelde Bastiaans, met toestemming van de geneeskundige hoofdinspectie, patiënten met een zogeheten KZ (konzentrationslager) syndroom met LSD. Twintig jaar later verbood de overheid het gebruik van LSD bij de behandeling van zwaargetraumatiseerden. In de periode die volgde zette Lotsof in Nederland - onder de vleugels van Bastiaans - trials op met heroïne-, cocaïne- en poly-drugverslaafden. In een niet klinische omgeving werden verslaafden behandeld met de niet geregistreerde hallucinogene stof ibogaïne. Naar aanleiding van het overlijden van een vrouw tijdens één van de afkicksessies in hotel Het Witte Huis op 10 juni 1993 in Oegstgeest, besloot Bastiaans definitief zijn praktijk neer te leggen.

Het wetenschappelijke onderzoek naar ibogaïne in Nederland is sindsdien gestopt. Een reden voor Noorderlicht om op onderzoek uit te gaan.

Samenstelling en regie: Hilbert Kamphuisen
Productie: Madeleine Somer / Karin Spiegel
Eindredactie: Rob van Hattum