DSM-5: komende veranderingen

  • Door: Niek Verlaan
Zoom

Komende maand zal hij er dan eindelijk komen: de vijfde editie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (kortweg de DSM-5). Welke veranderingen kunnen we verwachten in dit nieuwe boek?

De DSM is een handboek waarin alle psychiatrische stoornissen beschreven staan, dat kan worden gebruikt voor het stellen van diagnoses. Een aantal psychiaters is bang dat met de introductie van de DSM-5 ook een aantal nieuwe ‘rages’ in de psychiatrie worden geïntroduceerd die kunnen leiden tot overdiagnoses, zo is te zien in de Labyrint-uitzending van 7 april. Welke nieuwe aandoeningen kunnen we verwachten in de DSM-5?

Let op: dit artikel is geen hulpmiddel voor diagnoses en pretendeert ook geen 100% accurate beschrijving te geven van de stoornissen. Het gaat om een voorproefje van wat we kunnen verwachten aan veranderingen, maar wat er werkelijk gewijzigd is, weten we pas als de DSM-5 uit is. De bronnen die voornamelijk gebruikt zijn, zijn dit artikel, dit artikel, en interviews met de psychiaters Allen Frances en Jim van Os.

Milde cognitieve stoornis
Een milde afwijking van het geheugen waarbij er (nog) geen sprake is van dementie. Mensen met deze stoornis functioneren nagenoeg normaal in het dagelijks leven, maar hebben wel verhoogd risico om dementie te ontwikkelen.

Rouw
In de DSM-IV werd rouw uitgezonderd van ernstige depressies. Ofwel: wie depressief raakte door de dood van een geliefde, viel niet in de categorie depressievelingen. In de DSM-5 wordt deze uitzonderingspositie geschrapt, waardoor mensen die door rouw in een ernstige depressie raken een betere diagnose kunnen krijgen.

Adult Attention Deficit Disorder
In de DSM-IV is de diagnose ADD voor overwegend onoplettende mensen met concentratieproblemen, al wel opgenomen. Nieuw is dat in de DSM-5 een specifieker onderscheid zal worden gemaakt tussen symptomen van ADD bij kinderen en volwassenen.

Binge Eating Disorder
Eetstoornissen als anorexia en boulimia waren in de DSM-IV al opgenomen, maar in de DSM-5 zal de diagnose Binge Eating Disorder worden toegevoegd. Het verschil met boulimia is dat iemand na een eetbui niet direct probeert alles weer kwijt te raken door te braken. Twaalf buitensporige eetbuien per drie maanden zijn voldoende voor de diagnose.

Disruptive Mood Dysregulation Disorder
Voorheen werden kinderen op jonge leeftijd te vaak met bipolaire stoornis gediagnosticeerd met als gevolg dat zij onnodig met lithium werden behandeld. In de DSM-5 zal DMDD worden opgenomen om bij kinderen, die in hun temperament en stemming heel druk kunnen zijn, een nauwkeuriger diagnose te kunnen te stellen. Zo hoopt men minder snel lithium voor te hoeven schrijven.

Autism Spectrum Disorder
In de DSM-IV staan verschillende vormen van autisme apart beschreven. In de DSM-5 zal er geen onderscheid meer gemaakt worden tussen bijvoorbeeld het syndroom van Asperger en andere vormen van autisme, maar zullen verschillende vormen van autisme deel uitmaken van een schaal van mild tot ernstig. Deze schaal krijgt de naam Autism Spectrum. 

Substance use disorder
Het onderscheid tussen de lichamelijke afhankelijkheid van bijvoorbeeld drank en drugs als gevolg van een verslaving, en de lichamelijke afhankelijkheid van bepaalde voorgeschreven medicijnen, is moeilijk te maken. In de DSM-IV leverde het gebruik van woorden als ‘misbruik’ (abuse) en ‘afhankelijkheid’ (dependence) soms problemen op bij het diagnosticeren van verslavingen. In de DSM-5 zal de diagnose ‘Substance use disorder’ worden geïntroduceerd in de hoop beter onderscheid te kunnen maken. Of dit het probleem zal oplossen, zal de toekomst moeten uitwijzen. Ook de bredere vraag wanneer iets precies als verslaving kan worden gezien, blijft een probleem. 

Premenstrual dysphoric disorder
PMDD is een ernstige vorm van Premenstrual Syndrome (PMS). Het komt voor bij vrouwen enkele dagen voor de menstruatiecyclus en stopt meestal kort nadat de menstruatie is begonnen. Het kenmerkt zich door symptomen van ernstige depressie, prikkelbaarheid en spanning en zal in de DSM-5 toegevoegd worden om de erkenning ervan te bevorderen.

 

Naast deze vernieuwingen worden wijzigingen verwacht op het gebied van Post Traumatische Stress Stoornissen (PTSS), Generalized Anxiety Disorder, schizofrenie en natuurlijk op nog veel meer gebieden.