Het ambitieuze Human Brain Project moet de komende tien jaar een volledige computersimulatie van het menselijk brein opleveren. Daarmee kunnen hersenziektes zoals Alzheimer, schizofrenie en autisme op een nieuwe manier worden bestudeerd. Medicijnen kunnen ermee worden getest zonder proefdieren te gebruiken. Hiervoor is een supercomputer nodig die meer dan 1000 keer krachtiger is dan de huidige generatie supercomputers.
Darwin beschouwde muziek als een van de grootste raadsels van de mens. Heeft muziek een evolutionair nut of is het een toevallig bijproduct van andere eigenschappen? Psycholoog Isabelle Peretz werd wereldberoemd met haar onderzoek naar amusia, het ontbreken van gevoel voor muziek. Peretz is ervan overtuigd dat muziek niet zomaar een bijproduct is. Labyrint over amusia en muziek als waardevol instrument bij hersenonderzoek.
Voor een goede relatie met anderen is het herkennen van emoties cruciaal. De vaardigheid om te zien of iemand boos, blij of bang is, stelt ons in staat om ons in te leven in de ander en om gepast te reageren in sociale situaties. Maar zijn wij eigenlijk allemaal wel zo goed in het herkennen van emoties?
In Labyrint twee gloednieuwe behandelmethoden die hoop bieden voor verslaafden.
De ene is een simpel taakje met behulp van plaatjes en een joystick. De andere methode is aanzienlijk ingrijpender. Daarbij wordt door middel van een hersenoperatie een elektrode diep in het brein gebracht.
Deze week een interview met beroemd en berucht wetenschapper Craig Venter. Vorig jaar kondigde hij aan als eerste in de geschiedenis in zijn laboratorium nieuw leven gesynthetiseerd te hebben. Daarnaast bezoeken we het adembenemende natuurpark Yellowstone. Het is de aangewezen plek om op zoek te gaan naar de eerste bewoner van de aarde. Labyrint gaat op zoek naar het nieuwste en het oudste leven.
Vrouwen hebben net zo veel zin in seks als mannen. Als ze dat niet hebben dan doet de man iets fout. Dat stelt de Canadese neurowetenschapper Jim Pfaus. In Labyrint een kijkje in het brein tijdens De Daad. Vanavond 7 november, 20:20 uur op Nederland 2.
Popconcerten, sportevenementen, religieuze bijeenkomsten. Er komen duizenden mensen samen op een klein oppervlak. Het zijn daardoor gevaarlijke situaties. Wetenschappers weten steeds meer over de gevaren en hoe deze te voorkomen. Labyrint ging naar Mekka en muziekfestival Lowlands en sprak met vooraanstaande verkeerstroomexperts.
Er zitten tien keer zoveel bacteriën in onze darm als cellen in ons hele lichaam. De samenstelling van deze darmbacteriën is bepalend voor onze gezondheid. Dik, ziek of depressief? Geef je darmbacteriën de schuld! Een kuur met andermans poep kan uitkomst bieden. Een aflevering van Labyrint over de dierentuin in onze darm.
Elk jaar in de eerste week van oktober wordt bekend gemaakt welke wetenschappers de volgende Nobelprijs ontvangen. Dit jaar is er weer geen Nederlander in de prijzen gevallen. Dat was aan het begin van de twintigste eeuw wel anders: tussen 1901 en 1936 ontvingen acht Nederlanders de Prijs Der Prijzen. Wat was er toen zo goed aan het wetenschappelijk klimaat in Nederland? Of doen we tegenwoordig iets fout? Labyrint duikt in de geschiedenis.
Een aflevering van Labyrint over goede leugenaars en slechte leugendetectoren. Een mens liegt gemiddeld zo’n twee keer per dag. De meeste leugens worden nooit herkend en gewoon voor waar aangenomen. Maar in situaties waarin er veel op het spel staat, doen we ons uiterste best om de leugen van de waarheid te onderscheiden. Lichaamstaal spreekt boekdelen, is hierbij de populaire gedachte.
De komende maanden is het weer zover: bijna drie miljoen mensen gaan een griepprik halen. Reden voor Labyrint om zich te verdiepen in het griepvirus. Hoe slaagt dat virus er in om wetenschappers steeds maar weer een stapje voor te blijven? Wat kunnen we leren van meer dan vijftig miljoen doden in 1918 die stierven aan de Spaanse griep? Is een universeel griepvaccin in zicht?
Onze fijne, warme zon is gevaarlijker dan we denken. Naast wervelstormen, vulkaanuitbarstingen, aardbevingen en tsunami’s moeten we ons op aarde hoeden voor een voor velen onbekend natuurfenomeen: de zonnestorm. En ondanks die gevaren zijn er mensen die de zon proberen na te maken in een doosje, in ons voordeel.
Labyrint helpt kunstenaars met inzichten uit hersenonderzoek. Wetenschappers vertellen waar we naar kijken en waar onze hersenen door geprikkeld worden. Daarnaast volgen we een nieuwe scanner die dwars door de verflagen van een Goya en een Rembrandt kijkt. Onder het schilderij van Goya onthult de scanner een opmerkelijk portret van een generaal. Waarschijnlijk heeft Goya hier destijds om politieke redenen overheen moeten schilderen.
Traumatische gebeurtenissen hebben voor sommige mensen enorme gevolgen, terwijl anderen onder grote stress goed kunnen functioneren. Maar als een zwangere vrouw een traumatische gebeurtenis meemaakt, wat zijn dan de gevolgen voor het kind?
In het kader van VPRO's themaweek Knap Crimineel onderzoekt Labyrint vanavond het brein van een psychopaat. We nemen een kijkje bij de Pompekliniek, een tbs-kliniek in Nijmegen. Ook spreken we met Robert Hare, een Canadese psycholoog die het boekc Snakes in Suits: When Psychopaths Go To Work schreef. Hij vertelt over psychopaten als topmanagers en beursgiganten.
Onze techniek wordt steeds geavanceerder. Onze auto's worden slimmer: ze blijven binnen de wegmarkeringen, parkeren zelf in en remmen als dat nodig is. In deze aflevering van Labyrint gaat het over slimme auto's en exoskeletten.
Oorverdovende wetenschap in Labyrint. Hoe vinden vissen en zeezoogdieren het eigenlijk dat we overal lukraak herrie maken in hun zee? Gaan ze zich daar anders door gedragen?
En wat doen we met geluiden die helemaal niet bestaan, zoals oorsuizen of het horen van stemmen?
Een massa mensen is een apart verschijnsel. De gedeelde kennis van een massa beter dan die van een individu: wisdom of crowds. Maar een massa kan ook gevaarlijk zijn. In deze aflevering van Labyrint gaat het over de kracht en het gevaar van de massa.
Labyrint schiet zelf een ruimtesonde de lucht in. Samen met de redactie van Noorderlicht en amateur vliegtuigenbouwer Michel van den Berg lanceerden we op woensdag 23 februari vanaf het KNMI in de Bilt onze eigen ruimtesonde.