Het Verborgen Heelal

Maar liefst 85 procent van de massa in het heelal is zoek, een kosmologisch raadsel waar astronomen zich al veertig jaar het hoofd over breken. Labyrint volgt drie onderzoekers die in het ondergrondse laboratorium van Gran Sasso op zoek zijn naar die ontbrekende, donkere materie.

De Biologische Klok

Vrijwel alle processen in ons lichaam worden geregeld door een gebiedje dat niet groter is dan een speldenknop: de biologische klok. Rekening houden met je biologische klok is van levensbelang, blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor de medische industrie. Deze week in labyrint: de biologische klok.

Economie en Schuld

Woensdag 15 februari 20:55 Ned2 in Labyrint

De ingestorte economie en grote schulden. De berichtgeving over de recessie beheerst ons dagelijkse nieuws. Labyrint duikt in de economische vraagstukken vanuit verschillende wetenschappen: ecologie, antropologie en complexe economie. De economische wetenschap gebruikt van allemaal wat en geeft antwoord op de vraag: wat is schuld en valt een recessie te voorspellen?

Kopzorgen

Voetballers die vaker dan 1000 keer per jaar koppen hebben een vergrote kans op hersenletsel. Wat zijn daar de gevolgen van? En wat is er precies aan de hand met de hersenen van Alzheimer- en Parkinsonpatiënten? Op welke manier kan onderzoek met stamcellen helpen bij het genezen van deze neurologische aandoeningen?

Nederland van Onderen

In deze aflevering haakt Labyrint aan bij Nederland van Boven. Vanuit de lucht zien we een mooi geordend landschap, in de grond lijkt het wel een chaos. Labyrint duikt in de bodem en merkt dat de grond onder onze voeten op veel meer plekken weg wordt geslagen dan we dachten, maar er lokaal ook stijgingen zijn die hiervoor nog niet bekend waren. Nooit eerder zagen we zo’n compleet beeld van de beweging van de Nederlandse grond.

Taal bepaalt

Woensdag 25 januari, 20:55 uur op Ned2.

Spreken, het gebruiken van taal, is net zo vanzelfsprekend als ademen. Onbewust bepaalt taal onze kijk op de wereld. Kinderen zijn vroeg in staat een taal te leren, maar wetenschappers staan voor een raadsel. Hoe kan zoiets ingewikkelds als taal, met al haar grammatica, klanken, betekenissen, zo gemakkelijk door ons opgepikt worden?

Placebo

Woensdag 18 januari om 20:50 op Ned2

Een neppil of leugentje om bestwil. Zo staan placebo’s bekend. Niet ethisch verantwoord. Toch zouden artsen gebruik moeten maken van de achterliggende werking van het placebo-effect. Woensdag in Labyrint: het bewezen helende effect van hoopvolle verwachtingen.

Vliegkunstenaars

Tientallen camera- en natuurliefhebbers volgden het afgelopen jaar een cursus high speed filmen bij de winnaars van de Academische Jaarprijs 2010, de Wageningse onderzoeksgroep van aerodynamicus David Lentink. Dit leverde honderden zeer bijzondere filmpjes op van het vliegend leven in Nederland. Labyrint vertoont deze unieke beelden in een speciale aflevering.

De magie van het brein

Het ambitieuze Human Brain Project moet de komende tien jaar een volledige computersimulatie van het menselijk brein opleveren. Daarmee kunnen hersenziektes zoals Alzheimer, schizofrenie en autisme op een nieuwe manier worden bestudeerd. Medicijnen kunnen ermee worden getest zonder proefdieren te gebruiken. Hiervoor is een supercomputer nodig die meer dan 1000 keer krachtiger is dan de huidige generatie supercomputers.

De man zonder ritme

Darwin beschouwde muziek als een van de grootste raadsels van de mens. Heeft muziek een evolutionair nut of is het een toevallig bijproduct van andere eigenschappen? Psycholoog Isabelle Peretz werd wereldberoemd met haar onderzoek naar amusia, het ontbreken van gevoel voor muziek. Peretz is ervan overtuigd dat muziek niet zomaar een bijproduct is. Labyrint over amusia en muziek als waardevol instrument bij hersenonderzoek.

De ontknoping van het Groot Nationaal Onderzoek

Voor een goede relatie met anderen is het herkennen van emoties cruciaal. De vaardigheid om te zien of iemand boos, blij of bang is, stelt ons in staat om ons in te leven in de ander en om gepast te reageren in sociale situaties. Maar zijn wij eigenlijk allemaal wel zo goed in het herkennen van emoties?

Diep in het verslaafde brein

In Labyrint twee gloednieuwe behandelmethoden die hoop bieden voor verslaafden. De ene is een simpel taakje met behulp van plaatjes en een joystick. De andere methode is aanzienlijk ingrijpender. Daarbij wordt door middel van een hersenoperatie een elektrode diep in het brein gebracht.

De wereld van microben

Deze week een interview met beroemd en berucht wetenschapper Craig Venter. Vorig jaar kondigde hij aan als eerste in de geschiedenis in zijn laboratorium nieuw leven gesynthetiseerd te hebben. Daarnaast bezoeken we het adembenemende natuurpark Yellowstone. Het is de aangewezen plek om op zoek te gaan naar de eerste bewoner van de aarde. Labyrint gaat op zoek naar het nieuwste en het oudste leven.

Masturberen voor de wetenschap

Vrouwen hebben net zo veel zin in seks als mannen. Als ze dat niet hebben dan doet de man iets fout. Dat stelt de Canadese neurowetenschapper Jim Pfaus. In Labyrint een kijkje in het brein tijdens De Daad. Vanavond 7 november, 20:20 uur op Nederland 2.

Botsingen: mensenmassa's en dierenzwermen

Popconcerten, sportevenementen, religieuze bijeenkomsten. Er komen duizenden mensen samen op een klein oppervlak. Het zijn daardoor gevaarlijke situaties. Wetenschappers weten steeds meer over de gevaren en hoe deze te voorkomen. Labyrint ging naar Mekka en muziekfestival Lowlands en sprak met vooraanstaande verkeerstroomexperts.

De darmen: Poep als medicijn

Er zitten tien keer zoveel bacteriën in onze darm als cellen in ons hele lichaam. De samenstelling van deze darmbacteriën is bepalend voor onze gezondheid. Dik, ziek of depressief? Geef je darmbacteriën de schuld! Een kuur met andermans poep kan uitkomst bieden. Een aflevering van Labyrint over de dierentuin in onze darm.

Nobelprijs: Nederlandse wetenschap

Elk jaar in de eerste week van oktober wordt bekend gemaakt welke wetenschappers de volgende Nobelprijs ontvangen. Dit jaar is er weer geen Nederlander in de prijzen gevallen. Dat was aan het begin van de twintigste eeuw wel anders: tussen 1901 en 1936 ontvingen acht Nederlanders de Prijs Der Prijzen. Wat was er toen zo goed aan het wetenschappelijk klimaat in Nederland? Of doen we tegenwoordig iets fout? Labyrint duikt in de geschiedenis.

De kunst van het liegen

Een aflevering van Labyrint over goede leugenaars en slechte leugendetectoren. Een mens liegt gemiddeld zo’n twee keer per dag. De meeste leugens worden nooit herkend en gewoon voor waar aangenomen. Maar in situaties waarin er veel op het spel staat, doen we ons uiterste best om de leugen van de waarheid te onderscheiden. Lichaamstaal spreekt boekdelen, is hierbij de populaire gedachte.

Griep

De komende maanden is het weer zover: bijna drie miljoen mensen gaan een griepprik halen. Reden voor Labyrint om zich te verdiepen in het griepvirus. Hoe slaagt dat virus er in om wetenschappers steeds maar weer een stapje voor te blijven? Wat kunnen we leren van meer dan vijftig miljoen doden in 1918 die stierven aan de Spaanse griep? Is een universeel griepvaccin in zicht?

Zon

Onze fijne, warme zon is gevaarlijker dan we denken. Naast wervelstormen, vulkaanuitbarstingen, aardbevingen en tsunami’s moeten we ons op aarde hoeden voor een voor velen onbekend natuurfenomeen: de zonnestorm. En ondanks die gevaren zijn er mensen die de zon proberen na te maken in een doosje, in ons voordeel.