De laatste indiaan, deel 14

Beagle, in het kielzog van Darwin

440775789
Vergroten
440775789

In aflevering 14 vaart de Clipper Stad Amsterdam in de Straat Magellaan en maakt Sarah Darwin een reis door Vuurland. De kapitein van de Beagle, Robert Fitzroy, had op een eerdere wereldreis met de Beagle vier Vuurlandse indianen mee naar Engeland genomen om hen te 'beschaven'.

Beagle aflevering 14: De laatste Indiaan

Keurig gekleed en redelijk goed Engels sprekend bracht hij hen nu weer terug. Terug bij hun stam hadden zij de schone taak toebedeeld gekregen om de andere 'wilden' de christelijke normen en waarden bij te brengen. Fitzroy's plan mislukte jammerlijk. De Vuurlandse indianen werden weggevaagd door ziekten, genocide en de goede bedoelingen vanuit het westen.

Er zouden na Fitzroys debacle nog vele pogingen volgen tot kerstening van de indianen. Want als er één plek aantrekkingskracht uitoefent op de christelijke missie dan is het wel de zuidpunt van het Amerikaanse continent. Als het daar lukt, dan moet het christendom overal kunnen zegevieren. Maar de indianen verzetten zich. In 1859 missionarissen vermoord. Jemmy Button, een van de indianen die met Fitzroy terugkeerde zou erbij betrokken zijn. Een treurig einde van een verhaal dat ooit zo mooi begon.


Sarah Darwin onderzoekt het lot van de Vuurland indianen en ontdekt opmerkelijke dingen. Ze ontmoet de allerlaatste volbloed Yaghan indiaan, Cristina Calderón. Met haar dood zal ook de taal het loodje leggen. Een taal die vele malen rijker blijkt dan de Engelse taal. Hoezo indianen beschaven?


Maar in Darwins tijd was men niet in staat om de Vuurlandse cultuur op waarde te schatten. Tot verbijstering van Darwin bleken de drie ‘beschaafde’ indianen na terugkomst in de moederschoot onmiddellijk ‘terug te vallen’ in hun barbaarse gewoontes. Hoe kon dat? Waren het wel mensen? Waren het dieren? Of zijn mensen ook dieren? Het zette Darwin danig aan het denken. Pas veel later zal hij begrijpen dat de verschillen tussen mensen niet biologisch waren, maar puur cultureel.