Wetenschap24.nls
Vulkanen spelen ijzersterke rol
15-03-2010 17:15 Aarde, Biologie, Klimaat

Vulkanen onder de bodem van de oceaan spelen een onvermoede rol bij de CO2 huishouding van onze aarde. Dat blijkt uit een onderzoek van Franse en Australische wetenschappers. Vulkanen produceren heel veel ijzer, dat was al bekend. Nu is ook duidelijk geworden dat het ijzer van levensbelang is voor algen en plankton in de oceanen. Die hebben ijzer nodig om te groeien en te bloeien en ze absorberen daarbij kooldioxide. Dat leggen ze vast in de vorm van biomassa. En niet zo'n klein beetje ook: oceanen absorberen ongeveer een kwart van de CO2 die het gevolg is van de verbranding van fossiele brandstoffen en de ontbossing. Daar kan geen ondergrondse CO2-opslag tegen op.
15-03-2010 17:00 Ruimtevaart

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft vandaag de foto's van de Marsmaan Phobos vrijgegeven, die op zeven maart zijn geschoten door het ruimtevaartuig Mars Express. Foto's staan op de website van ESA en ze tonen het maantje met een resolutie van 4,4 meter per pixel - met verrassend veel detail dus. Op basis van deze nieuwe plaatjes heeft ESA een aantal potentiële landingsplaatsen voor toekomstige missies vastgesteld. En die toekomst is er al bijna, want in 2011 stuurt Rusland een vaartuig naar Phobos om grondmonsters te verzamelen die we dan hier kunnen analyseren. Dat vertelt ons dan weer alles over het ontstaan van dat maantje.
15-03-2010 17:00 Biologie, Bizarre beesten
Amerikaanse wetenschappers kweekten forellen met de lichaamsbouw van een bodybuilder. Professor Terry Bradley van de Universiteit van Rhode Island stak 10 jaar van zijn leven in onderzoek om regenboogforellen tot groteske spierbundels uit te laten groeien. Bradley en zijn studententeam injecteerden daarvoor 500 uur lang nauwlettend twintigduizend eitjes van regenboogforellen met verschillende DNA-varianten om spiergroei te bevorderen. En met ‘succes’. Hij wist ongeveer 300 ‘opgepompte’ transgenetische forellen te kweken met een toename van 15 tot 20 procent in spiermassa. De vissen hebben een flink pakket buikspieren en een grote gespierde rug, vergelijkbaar met de brede schouders van een bodybuilder.
Volgens Bradley is dat niet zo onnatuurlijk als het lijkt. Hij maakt voor zijn onderzoek namelijk gebruik van myostatine,een natuurlijk eiwit dat normaal spierontwikkeling afremt tot normale proporties . Maar een mutatie van het myostatine-gen leidt bij het Belgisch Witblauw bijvoorbeeld tot een rund met een overmatige spierontwikkeling. En dat kan bij vissen kennelijk ook, maar dan geforceerd.
Het streven van Bradley is dat kwekerijen straks grotere vissen kunnen gaan kweken zonder meer voedsel toe te dienen. Maar wie wil zo’n opgepompt monster op z’n bord? En wat als ze ontsnappen? Want de bodybuilder forellen zijn in staat even heftig uitziend nageslacht te verwekken. En Bradley wil straks hetzelfde gaan doen met onder meer zalm en tonijn…

15-03-2010 07:47 Gekke gadgets, Mens, Technisch

Ik zie steeds meer mensen die hun stereoset op zolder zetten ten faveure van een kek klein sounddockje voor hun iPod of Iphone. Qua geluid natuurlijk een hopeloze achteruitgang, maar ja, het ziet er geinig uit en bespaart ruimte. En ook fijn voor mensen zoals ik, die voor de prijs van een paar van die inferieure ipod-speakers een fantastische stereoset vonden op marktplaats. Die doe ik voorlopig niet meer weg, tenzij onderzoekers van de universiteit van Dallas hun woord houden en ons gaan verblijden met onzichtbare speakers van hoge kwaliteit. Zij ontwikkelden een bosje koolstof nanobuisjes, die uitstekend geluid schijnen voort te brengen als je er een laserstraal op loslaat. De speakers zijn 'extreem dun, licht en bijna transparant', beloven de onderzoekers. Je plakt ze je dus gewoon op je muur of raam. Ook handig: omdat ze geen stroom nodig hebben, zijn ze draadloos. Nu maar hopen dat de ramen niet uit de kozijnen trillen als je het volume te ver opendraait.
14-03-2010 14:00 Biologie, Geschiedenis, Mens
In deel 24 van de televisieserie Beagle, in het kielzog van Darwin
gaat de zoektocht naar Redmond O'Hanlon's
andere jeugdheld verder. Volgens sommigen was namelijk niet Charles
Darwin, maar Alfred
Russel Wallace de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was
die man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond zoekt in
Indonesië verder naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en
avonturier, zonder wie Darwin nooit The Origin of Species
gepubliceerd had.
In het tweede deel van dit tweeluik gaat Redmond O'Hanlon naar Ternate, het Molukse eiland waar Wallace in een malaria-koortsaanval een uitgebreide brief aan Darwin schreef, met daarin het idee van natuurlijke selectie als evolutionair mechanisme. Darwin begon na lezing ervan als een waanzinnige aan zijn On the Origin of Species te werken en vervalste - volgens velen - de ontvangstdatum van Wallace's essay.
Waarom deed Darwin dat? Reikte Wallace hem de sleutel tot de evolutietheorie aan? Dus: hoe origineel was Darwin's idee van natuurlijke selectie eigenlijk? Volgens Roy Davies, oud-programmamaker bij de BBC, heeft Darwin de ideeën van Wallace ordinair gejat.

Roy Davies gaat over dit onderwerp aan boord van de Clipper in verhit debat met John van Wyhe, een Britse wetenschapshistoricus die Darwin's handelwijze te vuur en te zwaard verdedigt.
Het weerhoudt Redmond niet van het verder in de huid van Wallace te kruipen. Hij maakt seances mee, waarin getracht wordt met Wallace te praten en hij gaat tijdens een nachtelijke expeditie in het regenwoud op zoek naar de paradijsvogel die Wallace destijds ontdekte.
Verder maakt hij een biologieles in een moslimschool mee, waarmee de hele evolutietheorie met één machtige haal van tafel wordt geveegd. Wallace en Darwin broederlijk samen door de islamitische gehaktmolen. Slechts de feiten - en dan vooral de jaartallen - worden weergegeven, en vervolgens wordt de hele evolutietheorie, althans waar het de mens betreft, lachend verworpen.
Tijdens deze reis leren we Wallace, maar ook O'Hanlon beter kennen: onze eigen reisboekenschrijver vertelt waarom zijn held Wallace uiteindelijk hard van zijn voetstuk viel en waarom hijzelf nooit zo diep zal komen te vallen.
Uitzending: zondag 15 maart 2010, 21.10 uur op Ned 2. Na afloop een live twittersessie met onder meer Redmond O'Hanlon. Gebruik #vprobgl in je berichten.
Lees ook: 'De evolutietheorie van eh, Wallace' van Tjitske Mussche in de VPRO-Gids, en 'Wallace, nietes', van Katja de Bruin, ook in de Gids
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!