Wetenschap24.nls
09-03-2010 16:30 Biologie

Het gegrom van een hond is een ingewikkelde taal. Ze gebruiken het niet alleen om mensen of andere honden de stuipen op het lijf te jagen, ook tijdens een stoeipartij of flirtsessie zetten ze hun gegrom in. Volgens de Hongaarse onderzoekers blijkt hieruit dat grommen het belangrijkste communicatiemiddel is onder de viervoeters. Blaffen doen ze voornamelijk om de aandacht van mensen te trekken. De onderzoekers legden voor het experiment het gegrom vast van twintig honden in verschillende situaties: stoeiend met hun baasje, grommend naar een vreemd persoon of terwijl ze met een andere hond om een bot aan het knokken waren. Vervolgens lieten ze het horen aan nietsvermoedende honden die rustig aan een bot lagen te kluiven. In alle gevallen trokken de honden zich er weinig van aan, behalve als het gegrom van twee vechtende honden door de kamer galmde. In dat geval lieten ze hun bot liggen en gingen ze angstig in een hoekje staan. De ene grom is dus de andere niet.
09-03-2010 14:30 Biologie, Bizarre beesten
Hoe lager de omgevingstemperatuur, hoe langzamer koudbloedige dieren bewegen. Dat komt simpelweg door een afname in spierkracht. Maar er is een uitzondering. De tong van een kameleon blijft razendsnel, ook als de rest van zijn lichaam afkoelt. Maar hoe doen ze dat? Het antwoord ligt in het werkingsmechanisme van de tong, schrijven Amerikaanse onderzoekers deze week in PNAS.
De tong waarmee de kameleon zijn nietsvermoedende prooi vangt, werkt in feite als een soort kruisboog en niet als een gewone spier. De kameleon rekt weefsel in zijn tong op zodat er spanning op komt te staan. Die spanning laat hij vervolgens in een keer los, zodat z’n tong met hoge snelheid uit zijn mond schiet.
De onderzoekers bestudeerden verschillende kameleonsoorten. Als de omgevingstemperatuur met 10 graden Celsius daalt, neemt de kracht en snelheid van hun tong gemiddeld met 10 tot 19 procent af. Maar dat maakt niet zoveel uit, want de snelste kameleontong bereikt in slechts 0,07 seconden tweemaal de lichaamslengte. De jemenkameleon presteerde van allemaal het beste. Hij had tussen de 15 en 35 graden Celsius omgevingstemperatuur helemaal nergens last van.
Beagle (23): De hete adem van Wallace
07-03-2010 20:00 Aarde, Biologie

In deel 23 van de televisieserie 'Beagle, in het kielzog van Darwin' gaat Redmond O'Hanlon op zoek naar die andere held uit zijn jeugd: Alfred Russel Wallace. Volgens sommigen is Wallace de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was deze man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond gaat in Indonesië op zoek naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit zijn Origin of Species had gepubliceerd.

In het eerste deel van dit tweeluik over Alfred Russel Wallace reist Redmond door Sulawesi, het vroegere Celebes, waar Darwin's tijdgenoot Wallace een aantal jaar woonde en apen uit bomen schoot. Eerst onderzocht hij ze, om ze daarna te verkopen. Wallace deed dit niet voor de lol: het was zijn werk en hij moest ervan leven. In tegenstelling tot Darwin, voor wie geld nauwelijks een rol speelde.
De televisieserie Beagle besteedt twee afleveringen aan de vergeten onderzoeker Alfred Russel Wallace; waarom kennen we Wallace niet en Charles Darwin wel? Roy Davies, oud BBC-programmamaker heeft hier het antwoord wel op: er is sprake van een Darwin-samenzwering. De rol van Wallace zou opzettelijk zijn weggepoetst. En dat terwijl Wallace de eerste was die met een evolutietheorie kwam.
Uitzending: zondag 7 maart 2010, 21.20 hr op Ned 2.
In deel 2 (uitz 14 maart) hopen we antwoord te krijgen op de vraag of de programmamakers niet al 22 afleveringen lang op het verkeerde paard wedden.
04-03-2010 16:25 Biologie, Gezondheid, Mens

Van bier drinken kun je soms behoorlijk ziek worden. Maar overgeven of een fikse kater zijn niet de ergste ziektes die je ervan kunt krijgen. Dat is malaria. Huh? Malaria? Dat krijg je toch via muggen? Jazeker. Maar uit nieuw onderzoek blijkt dat malariamuggen een duidelijke voorkeur hebben voor mensen die bier hebben gedronken.
Afrikaanse wetenschappers lieten in totaal een paar duizend muggen vrij in een soort tunnel. Elke groep muggen had twee keuzes: ze konden richting mensengeur vliegen, of richting de geur van de vrije buitenlucht. Soms kwam de mensengeur van iemand die net water gedronken. En soms bier.
De muggen bleken dus een duidelijk een voorkeur te hebben voor mensen die bier hadden gedronken. Ze vlogen hier vaker heen dan naar mensen die water dronken of naar de buitenlucht. Blijkbaar verandert bier drinken de geur die je verspreid, en zijn muggen gek op die veranderde lichaamsgeur. Neem dus de volgende keer dat je in de tropen bent liever een ander soort drank. Of hou het veilig bij water.
04-03-2010 14:33

Door de aardbeving in Chili zijn de dagen iets korter geworden. Door de verschuiving van de aardplaten is de massaverdeling van de aarde veranderd en is as van de aarde zo'n acht centimeter verschoven. Daardoor is de aarde volgens onderzoekers van NASA sneller gaan draaien en volgen dag en nacht elkaar iets sneller op dan daarvoor. Om precies te zijn: een etmaal duurt nu 1,26 microseconden korter dan enkele dagen geleden. Het is niet de eerste keer dat dat gebeurt. Sinds de tsunami van december 2004 duren de dagen al 6,8 microseconden korter.
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!