Wetenschap24.nl
26-04-2010 13:47 Biologie, Gezondheid, Medisch

Volgens acupuncturisten heeft hun geprik met naalden invloed op de stroming van chi in het lichaam, een vorm van energie. Natuurwetenschappers vinden dat onzin, want voor chi is geen fysiek bewijs. Toch blijkt acupunctuur wel degelijk te helpen. Bij mensen is dat nog af te doen als een placebo-effect (wat ook inderdaad een grote rol lijkt te spelen). Maar bij ratten?
Zuid-Koreanse onderzoekers hebben aangetoond dat die diertjes na acupunctuur beter herstellen van expres beschadige rugzenuwen dan onbehandelde ratten. Ze zoeken de verklaring niet in chi, maar in het remmen van ontstekingsprocessen in het rattenlijf. Zulke processen zijn namelijk de belangrijkste oorzaak van verlamming die vaak optreedt na beschadinging van het ruggenmerg. Het lichaam beschadigt zichzelf, en de prikken leiden het wellicht af van dat vernietigende werk, aldus de onderzoekers in vakblad Neurobiology of Disease. Lees er meer over in New Scientist.
Snel internet door oude kabels
23-04-2010 11:51 Mens, Technisch

Natuurlijk, in een ideale wereld heeft iedereen beschikking over razendsnel internet via een glasvezelnetwerk. Maar de wereld is niet ideaal. Dat hoeft niet altijd een ramp te zijn, als je maar een beetje creatief bent. In grote delen van de wereld ligt namelijk wel een uitgebreid netwerk van koperen kabels. En die kan je ook prima gebruiken voor internet, vooral als je een nieuwe technologie van Bell Labs toepast. Die maakt het mogelijk om data te versturen met een snelheid van 100 Mbps. De techniek is nog in de testfase, maar zou het koperen netwerk wel eens een langere levensduur kunnen geven.
23-04-2010 10:33 Gezondheid, Mens

Ik zit er al een tijdje over te denken om een in hoogte verstelbaar bureau aan te schaffen, zodat je zo nu en dan even kan gaan staan tijdens je werk. Farhad Manjoo van de New York Times ging me al voor en is dolenthousiast. Hij merkte dat hij vooral gaat staan als hij zich goed moet concentreren. Tijdens het nadenken kan hij dan even een paar stappen maken, wat het oplossen van problemen makkelijker maakt. Bellen en surfen doet hij weer het liefst zittend.
Bovendien kreeg hij in de loop van de dag duidelijk meer honger, een teken dat je door staand werken meer calorieen verbrandt. Dus ik zou zeggen: verzekeraars, geef kantoorwerkers een in hoogte verstelbaar bureau, dat zou jullie wel eens flink wat aan obesitas verwante kosten kunnen schelen. Nog idealer is misschien wel om op een loopband achter je bureau te gaan staan. Dan verbrand je immers nog meer calorieen. Bovendien komen bij mij tijdens het lopen vaak te beste ideeen naar boven borrelen.
Word je liever virtueel afgeslacht of geknuffeld?
22-04-2010 16:45 Gekke gadgets, Technisch
Een nieuw accessoire, het Gaming Vest, simuleert de ‘sensaties’ van neergemaaid worden met een Uzi, neergeknald worden met een pistool en steekpartijen, explosies en raketinslagen. De Amerikaanse arts die het vest ontwikkelde, zocht eigenlijk een manier om gevangenen op afstand medisch te onderzoeken. Maar een vest dat virtuele slachtpartijen simuleert vond hij kennelijk leuker, nuttiger of makkelijker.
Via een usb-kabeltje kun je het vest aansluiten op je pc. Een kleine luchtcompressor simuleert via vier luchtkamers voorop en vier achterop het vest de kogelinslagen, steekwonden en raketscherven. Afhankelijk van waar je wordt geraakt, voel je tijdens het gamen prikken in je buik, borst of rug.
Zoek je een wat meer vredelievende virtuele ‘sensatie’, dan is de HaptiHug misschien wat voor jou. Dit vest simuleert geen impact van dodelijk wapentuig, maar knuffels, omhelzingen en emoties. In het HaptiHug vest zit rondom een soort brede band met twee handen eraan die door twee elektromotoren wat strakker wordt getrokken als je een virtuele knuffel krijgt. Voor positieve emotie is er een trillende vlinder op je maag en een grote rode hartvormige hartslagsimulator op je borst simuleert angst of woede.

Identiteitscrisis voor braintrainers
22-04-2010 16:35 Hersenen, Mens

Over de sudoku’s in de krant hoef je voorlopig je hoofd niet meer te breken. Tenminste, niet als je er je cognitieve vaardigheden mee wilt verbeteren. Uit grootschalig onderzoek van de BBC blijkt namelijk dat de zogenaamde braintrainers niet de veronderstelde effecten hebben.
Zes weken lang speelden de deelnemers van de studie regelmatig spellen die hen beter in staat zouden stellen te redeneren, problemen op te lossen, of bijvoorbeeld informatie te onthouden. Hoewel ze aan het eind van de testperiode beter werden in de spellen, waren hun algemene cognitieve vaardigheden niet verbeterd.
Toch is het wat voorbarig de sudoku’s en kruiswoordpuzzels massaal de deur uit te doen. De studie was van korte duur en ging alleen over korte-termijn-effecten van de braintrainers. Over de lange-termijn-effecten zegt de studie niets, dus je kunt er ook voor kiezen gewoon door te puzzelen.
22-04-2010 15:56 Archeologie

De succesformule van de Ikea komt niet uit Zweden en is een stuk ouder dan we dachten. Z’n 2600 jaar geleden gebruikten mensen in het zuiden van Italië al doe-het-zelf-pakketten om gebouwen snel en goedkoop in elkaar zetten. Tenminste, dat denken de archeologen die in het gebied honderd stukken van een tempel uit de zesde eeuw voor Christus hebben gevonden.
Elk stuk is gegraveerd met symbolen en cijfers die de bouwer wegwijs moesten maken. Zo was iedere steen omgedoopt tot mannetje of vrouwtje en stond beschreven hoe ze precies in elkaar pasten. Waarom de mensen voor deze Ikea-achtige manier van bouwen kozen is niet helemaal duidelijk, maar de archeologen speculeren er wel op los.
In de achtste eeuw voor Christus vestigden veel handelaren en kolonisten uit het oude Griekenland zich in het zuiden van Italië. Daar richtten ze een hele reeks aan steden op en het gebied gaat uiteindelijk de geschiedenis in als Groot-Griekenland. De onderzoekers denken dat de oorspronkelijke bewoners van het gebied, en dan voornamelijk de adelen, verzot waren op de Griekse bouwstijl. Het was waarschijnlijk zo populair dat er maar een manier was om aan de grote vraag te voldoen: het ontwikkelen van doe-het-zelf-paketten.
22-04-2010 15:05 Heelal, Ruimtevaart

Ik geef het maar even door: het Solar Dynamics Observatory is begonnen met zijn foto- en filmmissie. Het ding hangt boven de aarde, maar kijkt naar de zon. Dat levert spectaculaire beelden op. En meer, want de instrumenten kijken naar allerlei golflengten. Doel: beter begrijpen waarom de zon doet wat-ie doet en welke effecten dat heeft op aarde. Het doel van dit stukje: dat je naar de SDO-site gaat en je vergaapt aan meer van dit soort plaatjes. Ga maar. Of klik met een door naar meer filmpjes.
22-04-2010 12:10 Biologie, Bizarre beesten

Seks is de laatste daad in het leven van de mannelijke wespspin. Na zijn ontmaagding geeft hij zich gewillig over aan de kaken van zijn lieftallige partner, die hem met huid en haar oppeuzelt. Maar als hij er tijdens deze dodelijke vrijpartij achter komt dat hij per ongeluk met een van zijn zusjes het bed in is gedoken, gaat hij er als een haas vandoor.
En dat is maar goed ook. Als je maar een kans hebt om je waardevolle sperma te doneren, is het zonde om het aan je zus te geven. Incest zorgt meestal voor zwakkere nakomelingen, en daarom moet de wespspin binnen zes seconde besluiten om door te paren of te vluchten.
Deze fout kan hij trouwens maar een keer maken. Tijdens de paring breekt het topje van zijn geslachtsorgaan af en blijft het als een kurk in het vrouwtje zitten. Andere mannetjes kunnen haar dan moeilijker bevruchten, maar zijn geslachtsorgaan is blijvend beschadigd.
Gelukkig heeft hij nog een tweede liefdesorgaan. Als de herkansing vervolgens wel goed gaat, sterft hij een gelukkige dood in de kaken van de moeder van zijn kinderen. De voedingsstoffen en energie uit zijn lijf steekt moeders linea recta in de eieren.

Ok, keihard wetenschappelijk is het niet, maar wel leuk. Het recept is simpel: je neemt een paar tennisballen, wat bestek en een aantal oude televisies, voegt wat zwaartekracht toe, haalt het geheel even door de montage, en klaar is kees. Drummen zonder drumstel. Zou een leuk filmpje zijn om het publiek mee op te warmen voor een concert. Van de hand van Renaud Hallee, wiens Sonar ook erg leuk is.
Gravité from Renaud Hallée on Vimeo.
22-04-2010 11:28 Biologie, Bizarre beesten, Milieu

Het Wereld Natuur Fonds is blij. Waarom? Omdat drie jaar geleden werd besloten een belangrijk natuurgebied in het hart van Borneo te beschermen. In plaats van hier oliepalm-plantages te maken. Om dit driejarige jubileum te vieren komt het WNF vandaag met een rapport over de maarliefst 123 nieuwe diersoorten die de afgelopen jaren op Borneo zijn ontdekt. Wat dacht je van een kikker die elke dag weer van kleur verandert? ’s Nachts is hij felgroen, maar overdag bruin. En ook zijn ogen veranderen van kleur. Of van deze wandelende tak van maarliefst een halve meter?
Sommige van de nieuwe soorten zijn trouwens ontdekt door Nederlandse biologen. Johan van Rooijen kwam op een expeditie een veelkleurige slang tegen. En Menno Schilthuizen en Liew Thor-Seng stuitten op een aparte naaktslak met een lange staart.
De lichtknop van de lantaarnhaai
22-04-2010 11:19 Biologie, Bizarre beesten

Even voorstellen: Etmopterus spinax, de donkerbuiklantaarnhaai. (Mooie fotogalerij) Hij heeft alleen een donkere buik als hij dood is, of als hij daar zelf voor kiest. Ja, deze haai heeft verlichting aan boord. Duizenden lichtpuntjes op zijn lijf kunnen een blauwig licht uitstralen, waardoor hij zijn silhouet kan verbergen voor dieren onder hem. Vooral handig om zelf niet in een of andere grote bek te eindigen. Want het is geen geweldenaar, met zijn krappe halve meter lichaamslengte.
De Belgen Julien Claes en Jérôme Mallefet hebben uitgezocht hoe de haai zijn verlichting aan- en uitzet. Dat blijkt anders te gaan dan bij andere lichtgevende vissen: via hormonen. Daarmee bestuurt de haai zowel de hoeveelheid geproduceerd licht als de doorzichtigheid van de huid daarboven. Dit systeem is waarschijnlijk geëvolueerd uit het mechanisme dat andere haaien in ondiep water gebruiken om hun huidkleur aan de omgeving aan te passen, schrijven de onderzoekers in Biology Letters. De lantaarnhaai kan er heel precies mee aan zijn lichtknoppen draaien.
Giftige sushi van bedreigde tonijn
22-04-2010 11:10 Duurzaamheid, Gezondheid, Milieu
Ben jij ook zo’n fan van de talloze sushirestaurants die als paddenstoelen uit de grond schieten? De hapjes van rijst en rauwe vis lijken misschien heel gezond, maar pas op met de tonijn! Amerikaanse onderzoekers maakten een tocht langs tientallen sushirestaurants en ontdekten veel tonijnsushi met gevaarlijk hoge concentraties kwik. De allerduurste sushivariant akami van de ernstig bedreigde blauwvintonijn is het meest giftig. Je bent veiliger af met geelvintonijn, maar die wordt juist meer voor supermarkttonijn dan voor sushi gebruikt. Lees verder op Noorderlicht welke tonijnsoorten het meest veilige en verantwoorde hapje sushi opleveren.
22-04-2010 09:19 Biologie

Werkelijk duizenden onderzoeken zijn ermee gedaan. Iedereen die ooit biologie heeft gehad heeft van hem gehoord: het fruigvliegje, ook wel bekend als Drosophila melanogaster. Maar hoe lang nog? Wat het lijkt er sterk op dat het fruitvliegje al die jaren verkeerd geclassificeerd is, zo maakte de International Commission on Zoological Nomenclature (ICZN) recentelijk bekend. Sommige 'Drosophila' blijken nauwer verwant aan andere soorten, en dat geldt ook voor de D. melanogaster. Die zou daarom eigenlijk Sophophora melanogaster moeten gaan heten.
Tamelijk bizar natuurlijk dat een diertje waar zoveel onderzoek mee is gedaan zolang verkeerd geclassificeerd kan worden. De grote vraag is echter of dat nu nog ongedaan kan worden gemaakt. Want zullen wetenschappers de naamsverandering wel gaan overnemen? Dat zou nogal wat voeten in de aarde hebben, gezien het enorme aantal referenties aan Drosophila.
Alleen al bij het idee dat de naam kan verdwijnen werd het Dave Munger van Seed Magazine zwaar te moede. Snel dook hij in de archieven om zich te laven aan een aantal bijzondere onderzoeken die in de loop der jaren werden gedaan met het wetenschappelijke troetelvliegje.
21-04-2010 15:55 Biologie, Gezondheid, Hersenen, Medisch, Mens

Welke versie van het FOT-gen heb jij? Dat weet je natuurlijk niet, maar het is wel belangrijk. Wie twee keer de verkeerde versie heeft, is gemiddeld drie kilo zwaarder dan iemand met twee goede exemplaren. En dat komt heel veel voor. Zo'n 21 procent van de Nederlanders heeft twee foute versies van het gen en nog eens 50 procent eentje. Bij Amerikaanse ouderen blijkt het verschil ook in de hersenen te zien. Ze zijn flink gekrompen bij de pechvogels - en dat is dus de meerderheid. Of zullen we het omdraaien? Een derde van de bevolking heeft geluk, de rest is normaal. Lees er meer over op Noorderlicht.
Danswedstrijd voor 6-benige robots
21-04-2010 12:02 Robot, Technisch

Creatief met robots: een danswedstrijd. Het filmje hieronder werd vorig jaar gemaakt tijdens de vierde Oostenrijkse kampioenschappen voor hexapod robots
.
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!