Wetenschap24.nl
Voor God spelen - Een introductie
31-07-2009 08:56 Biologie, Chemie, Energie

Het leven herontwerpen. Voor God spelen. Hoe je het ook noemt, feit is dat de synthetische genomica sleutelt aan de bouwstenen van het leven: de genen. Dat biedt voor sommige mensen fascinerende - en voor andere afschrikwekkende - vergezichten. Door de mens ontworpen levensvormen, bacterien die biobrandstoffen produceren, uitgestorven soorten tot leven wekken, het menselijke ras upgraden, de mogelijkheden lijken ongekend.
Wil je meer weten over deze hemelbestormende wetenschap? Bekijk dan deze
online-cursus, gegeven door Craig Venter en George Church, twee voortrekkers van de nieuwe discipline. Je bevindt je in ieder geval in goed gezelschap. Het aanwezige publiek bestond onder meer uit kopstukken van Google en het Witte Huis.
Spelen deze wetenschappers inderdaad voor God? Venter's antwoord laat weinig te raden over: 'Wij spelen niet'.
30-07-2009 12:03 Biologie

De evolutie heeft een schitterende wereld opgeleverd, met ongelofelijk veel variatie en ingenieuze oplossingen. Maar dat wil nog niet zeggen dat alles wat de evolutie voortbrengt even goed of mooi is. Wired zette
tien blunders van de evolutie
op een rijtje.
Waarom bevalt een giraf bijvoorbeeld terwijl ze rechtop staat? Haar baby dondert daarom anderhalve meter naar beneden zodra hij ter wereld komt. En wat te denken van de clitoris van de hyena? Die kan zo hard worden, dat een baby-hyena er tijdens de bevalling door kan worden verpletterd.
28-07-2009 12:13 Biologie, Medisch

Wat heeft het voor zin om ratten in te spuiten met zo veel blauwe kleurstof, dat hun ogen en oren de kleur van een smurf krijgen? Hopelijk zal het niet voor niets zijn geweest wat onderzoekers in Rochester (VS) hun beestjes aandoen. Want zo'n kleur is misschien niet zo erg, maar zware gewichten op rattenruggetjes laten vallen om hun zenuwen te beschadigen zal veel mensen toch tegen de borst stuiten. De blauwe kleurstof 'Brilliant Blue G' blijkt goed te zijn voor het herstel van de zenuwen. Dus zie je ooit een wat blauwig uitgeslagen man in een rolstoel, dan is de therapie waarschijnlijk een succes.
28-07-2009 11:58 Energie

Een
echt goede batterij
kan de wereld op zijn kop zetten. Een batterij waarop auto's een lange rit kunnen maken zonder halverwege te moeten opladen. Een batterij waarin zonne- en windenergie kan worden opgeslagen. Een batterij die supersnel kan op- en ontladen, en na veelvuldig gebruik nog steeds evenveel energie kan opslaan.
Naar zo'n batterij wordt
naarstig gezocht. Wereldwijd doen wetenschappers onderzoek en proberen bedrijven en bedrijfjes nieuwe innovaties uit. De Amerikanen lijken niet achter te willen lopen, getuige de 2 miljard dollar aan subsidies die Obama beschikbaar heeft gesteld: 'Deze investering zal ons niet alleen minder afhankelijk maken van buitenlandse olie, het zal de Amerikanen ook weer werk geven. Het plaatst Amerikaanse bedrijven op het snijvlak van innovatie en de huidige energie-uitdagingen.'
De race is begonnen. New York Times-columnist Thomas Friedman kan tevreden zijn. De woorden van Obama zouden zo uit
een van zijn columns
kunnen komen.
28-07-2009 11:44 Biologie

Er zijn minder dan 100 volwassen Filippijnse krokodillen die in het wild hun kostje bij elkaar scharrelen. Dat vinden onderzoekers van de Universiteit Leiden niet genoeg, daarom zijn ze al jaren bezig met een reddingsprogramma voor de soort. Komende vrijdag is een hoogtepunt: dan gaan ze 50 gekweekte krokodilletjes loslaten in een meer in het Northern Sierra Madre Natural Park op het noordelijke Filippijnse eiland Luzon. Het persbericht waarin ze dat aankondigen, staat nog niet op de site van de UL, maar dat komt vast nog, later vandaag. En ja hoor.
Update:
het persbericht
staat inmiddels op de site.
27-07-2009 13:36 Natuurkunde, Technisch

Zou het er dit jaar nog van komen? Net nu de reparaties aan de Large Hadron Collider (LHC) bijna afgerond waren, is er een nieuw defect gevonden in de deeltjesversneller. Twee van de ‘koude’ sectoren van de LHC blijken niet geheel vacuüm te worden. De reparatie zal naar schatting twee maanden extra kosten. CERN verwacht nu in november pas de eerste botsingen. Lees meer op Kennislink of lees het persbericht van CERN.
27-07-2009 11:14 Hersenen, Mens, Robot

Op een dag, binnenkort, zijn computers zo krachtig dat ze net zoveel kunnen als menselijke hersenen. Dat is de dag waarop we de inhoud van ons hoofd - onze persoonlijkheid, onze geest, onszelf - kunnen downloaden naar een computer. Dat is de dag waarop we onsterfelijk worden, voor eeuwig kunnen voortleven. De komst van de
Singularity.
Jazeker, sommige mensen geloven daarin. Persoonlijk twijfel ik er zeer aan, en ik zou ook voor geen goud eeuwig willen leven, maar anderen wachten de komst van de Singularity hoopvol af, als was het de hemel voor atheisten. IEEE Spectrum wijdt er nu een
hele speciale editie
aan. Met natuurlijk aandacht voor Singularity-'uitvinder'
Ray Kurzweil, maar ook artikelen van, en interviews met, John '
End of Science
' Horgan, Jaron '
Virtual Reality
' Lanier en Rodney '
Robot
' Brooks.
Beurshandelaren vrezen zonsverduistering
24-07-2009 09:59 Heelal, Mens, Psychologie

Zijn beurshandelaren net zo bijgelovig als onze verre voorouders?
Het lijkt er wel op. Telkens als er de afgelopen tachtig jaar een zons- of maansverduistering was - en dat was niet minder dan 362 keer - presteerde de Amerikaanse beurs slechter dan gemiddeld. En vlak erna veerde de beurs weer opgelucht op.
Het was slechts een klein effect, maar in de loop van de jaren kan het behoorlijk aantikken. Iemand die in 1928 in de Dow Jones zou hebben geinvesteerd, zou in 2008 37 keer zijn inleg bezitten. Zou diezelfde persoon elke keer vlak voor een verduistering zijn aandelen hebben verkocht, en vlak erna weer hebben gekocht, dan zou hij liefst 55 keer zijn inleg bezitten.
Geef ik jullie nu zomaar voor niets een gouden beleggingstip? Helaas. Beurshandelaren mogen dan bijgelovig zijn, ze zijn ook weer niet achterlijk. Nu hun irrationele gedrag aan het licht is gekomen, zullen ze er waarschijnlijk snel afstand van nemen.
Wilde kameel heel anders dan tamme
23-07-2009 11:37 Biologie, Geschiedenis

Het is ongeveer 700.000 jaar geleden dat de laatste gezamenlijke voorouder leefde van de wilde en de tamme kameel, blijkt uit genetisch onderzoek. Dat is verrassend lang. Het betekent dat een andere wilde kamelensoort, eentje die nu niet meer bestaat, ooit tam is gemaakt. Het zal een jaar of 10.000 geleden gebeurd zijn, net als bij onze koe. Maar goed, het enorme genetische verschil verklaart waarom de tamme en de wilde kamelen in Mongolië zo weinig geneigd zijn samen gezinnetjes te beginnen. Bij de dromedaris speelt dit trouwens geen rol, want de wilde versie daarvan is al uitgestorven. De wilde kameel is daar dichtbij: er lopen er nog maar een paar honderd rond.
23-07-2009 10:29 Robot

Science fiction-auteur Isaac Asimov formuleerde in 1942 zijn
Drie Wetten voor Robots. Die hebben sindsdien de nodige roem vergaard, vooral in kringen van robotici, maar ze zijn inmiddels aan
verbetering
toe.
Zo
vermoordde
een militaire robot twee jaar geleden nog negen soldaten, en begin dit jaar verwondde een robot een werknemer in een Zweedse fabriek. Wie is in zo'n geval verantwoordelijk? En hoe ga je eigenlijk om met robots? Moet je vriendelijk tegen ze zijn, of kan je ze gewoon afblaffen? Allemaal vragen waar geen eenvoudig antwoord op is te geven, en waar robot-ethici zich
het hoofd over breken.
22-07-2009 16:41 Gezondheid, Medisch, Mens, Optica

Last van droge ogen, een ontsteking aan je hoornvlies of een glaucoom? Dan is het druppelen geblazen. Maar na veel gefriemel en gemors heb je geluk als je ogen meer dan vijf procent van de medicijnen hebben opgenomen. De rest loopt doelloos langs je wang en nek naar beneden. Amerikaanse onderzoekers komen met een alternatief: een contactlens die op gezette tijden antibiotica aan de ogen geeft, dertig dagen lang. Maar in het geval van een glaucoom kun je ook gewoon af en toe een jointje roken. Cannabis gaat de verhoogde druk in de oogbol, waardoor je uiteindelijk blind kan worden, tegen. Tegen droge ogen helpt dat dan weer niet.
De andere 90 procent in je hoofd
22-07-2009 13:00 Hersenen, Mens

Onze hersenen bestaan voor 10 procent uit neuronen, en voor 90 procent uit gliacellen. Tot voor kort werd gedacht dat deze cellen de neuronen slechts bij elkaar hielden - 'glia' is Latijn voor 'lijm'. Maar het begint er steeds meer op te lijken dat de gliacellen een belangrijke rol spelen bij allerlei processen in je hoofd, van verbeelding en dromen tot hersenziekten en abstracte gedachten.
Andrew Koob schreef er een boek over:
The Root of Thought. Daarin beantwoordt hij de vraag hoe is mogelijk is dat de wetenschap 90 procent van de hersenen zolang heeft genegeerd. En en passant leer je hoe het hersenonderzoek zich de afgelopen eeuwen heeft ontwikkeld. De hersenen zijn
een veel subtielere structuur
dan we lang hebben gedacht, zoveel is duidelijk.
Dawkins preekt voor eigen parochie
22-07-2009 09:00 Biologie

In september komt het nieuwe boek van Richard Dawkins uit,
'The greatest show on earth'. Wie Dawkins een beetje volgt, weet meteen dat de titel slaat op de pracht van de evolutie. Jonah Lehrer mocht het boek alvast lezen, en was
onder de indruk
van Dawkins' vermogen om complexe wetenschappelijke concepten op simpele, heldere wijze over het voetlicht te brengen.
Wel jammer dat de Britse bestsellerauteur geen enkele moeite doet om gelovigen voor de evolutietheorie te winnen, constateert Lehrer. Liever vergelijkt hij het geloven in een god met het ontkennen van de Holocaust, of noemt hij het 'onwetend' of 'idioot'. Dan is er natuurlijk maar een conclusie mogelijk: Dawkins preekt voor eigen parochie. Met verve, dat zeker.
21-07-2009 10:59 Heelal

Bij de zuidpool van de planeet Jupiter is gisteren een groot object ingeslagen, bevestigen beelden van een infrarood-telescoop op Hawaii.De Australische amateurastronoom Anthony Wesley zag als eerste een donkere vlek op de planeet verschijnen van een inslag die gistermiddag tussen 12 en 6 (Nederlandse tijd) moet hebben plaatsgevonden. Dat is precies vijftien jaar na de crash van de komeet Shoemaker-Levy 9, die de astronomische gemeenschap wél had zien aankomen.
De infraroodbeelden van de professionals onthullen dat deze nieuwste inslag op de grote gasplaneet niet alleen een donkere vlek heeft veroorzaakt, maar dat er ook oplichtende deeltjes in de atmosfeer terecht zijn gekomen en dat de buitenste laag is opgewarmd. De waarnemingen gaan intussen door.
Wat er precies is gebeurd, moet nog blijken. "Het zou de inslag van een komeet geweest kunnen zijn", aldus astronoom Glenn Orton (Jet Propulsion Laboratory, VS) in een persbericht. "Maar we weten het nog niet zeker. "
21-07-2009 10:40

Intelligent, charmant en ad rem zijn, en toch maar een half brein hebben. Het is mogelijk, bewijst
een 10-jarig meisje. Waarschijnlijk is de ontwikkeling van de helft van haar hersenen al vroeg in de baarmoeder tot stilstand gekomen, zodat ze alleen over een linker hersenhelft beschikt. Artsen ontdekten de opvallende afwijking toen het meisje op haar derde last kreeg van milde aanvallen van onvrijwillige bewegingen.
Haar hersenen blijken zich op een ingenieuze manier te hebben aangepast. Zo kan ze gewoon net als iedereen goed diepte zien, omdat de informatie van beide ogen door de hersenen wordt verwerkt. Dat hadden wetenschappers nog niet eerder gezien. De ogen zijn normaliter elk verbonden met een eigen hersenhelft.
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!