Wetenschap24.nl
28-10-2009 09:54 Hersenen, Mens
Het hormoon dat mannen kaal maakt, maakt hen ook gierig. Dat concluderen twee neuro-economen in Californië. Zij deden onderzoek naar de effecten van testosteron en dihydrotestosteron op de vrijgevigheid van mannen. Hierbij smeerden ze vijfentwintig studenten in met een testosteronhoudende crème. De studenten moesten vervolgens economische computerspelletjes doen. De studenten die zich hadden ingesmeerd met de testosteroncrème bleken een stuk minder vrijgevig dan zij die een placebozalfje hadden gebruikt.
27-10-2009 17:13 Mens

Je zou de mens zo langzamerhand een informavoor kunnen noemen. Hij leeft op informatie. Slimme voedselkeuze, want informatie is er genoeg. Of beter: te veel. Er is inmiddels meer informatie dan in al onze hoofden past. En bij schaarste slaat onverbiddelijk het Darwiniaanse selectiemechanisme toe: survival of the fittest idea. Want ideeën zijn voor hun overleven afhankelijk van hun succes om een plekje in een hoofd te vinden, denkt de Duitse cultuur-tsaar Frank Schirrmacher. Denk dus goed na voor je iets onthoudt of vergeet. Voor je het weet heb je een stukje kennis uitgeroeid!
Geen kanker: dat willen wij ook
27-10-2009 16:53 Biologie, Gezondheid, Medisch, Mens

De naakte molrat - moeders mooiste is het niet, maar hij heeft wel degelijk een streepje voor op ons mensen. Hij krijgt namelijk geen kanker en daardoor kan het knaagdier wel achtentwintig jaar oud worden.
Zowel de mens als de naakte molrat maakt eiwitten aan om de groei van cellen te reguleren. Uit een artikel op ScienceNOW blijkt echter dat de laatste dit effectiever doet. Oncologen hopen inzicht te krijgen in de genetische eigenschappen van het griezelig ogende beestje. Misschien dat die inzichten op de lange termijn gebruikt kunnen worden bij de bestrijding van kanker bij mensen.
27-10-2009 15:49 Biologie, Geschiedenis

Zeemonsters zijn helemaal in, ook al bestaan ze niet. Maar tot 65 miljoen jaar geleden dus wel. In Engeland is nu een nieuwe kaak van zo'n gigant gevonden, meldt de BBC - met filmpje. Waren er toen mensen geweest, dan zou het beest die gemakkelijk in één hap hebben opgeslokt. In New Scientist staat vandaag een boeiend lang verhaal over het zeemonsterkerkhof op Spitsbergen, waar Noorse onderzoekers de botten van wel duizend dieren gevonden hebben. Daar hadden we eerder dit jaar al spectaculaire plaatjes van. Ook te zien in Science Flash NU!
27-10-2009 10:56 Ruimtevaart

Vanmiddag om één uur maakt de Ares-I raket zijn eerste testlancering mee. Het ding is ontworpen om een capsule met astronauten in een baan om de aarde te kunnen brengen, en moet de opvolger van de space shuttles worden. Of misschien toch niet, want de Amerikaanse regering denkt er ernstig over om het hele ontwikkelprogramma, dat al veel problemen heeft gehad en miljarden dollars heeft gekost, uit het raam te gooien. Want commerciële ontwikkelaars lijken goedkoper en sneller manieren te kunnen ontwikkelen om astronauten en spullen de ruimte in te krijgen. hoe dan ook, als de test van vanmiddag een finale mislukking wordt, kun je er donder op zeggen dat de stekker eruit gaat. Volg de lancering live op NASA tv.
Update 13:14 Hij staat er nog, lancering is 25 min uitgesteld.
Update 13:27 Nog een uur uitgesteld, ik geloof vanwege de bewolking. Mag dat ook al niet, een beetje wolken?
14:07 De beschermhuls van de punt af, dus waarschijnlijk gaat de lancering door. Nu check van alle systemen, alles is 'Ready'
14:32 Over tien minuten begint het aftellen, schijnt.
14:35 Damn. Er is een 'ship' in de buurt (vliegtuig?) en daarom komt er anderhalf uur bij. Beetje raar.
14:45 Gaan hij nou toch over een vijf minuten de lucht in? Lijkt er wel op. Klok gaat lopen.
14:48 Klok staat stil op 2:39 en wordt nu teruggezet naar 4:00. Goh, dat kan dus.
14:55 klok nog steeds stil. Vertraging ligt aan het weer. Gaat-ie nou door of niet? volg http://twitter.com/govertschilling
16:30 Helaas, uitgesteld tot morgen. Eerste mogelijkheid weer 13:00 uur.
26-10-2009 22:20 Biologie, Gezondheid, Medisch, Mens, Wat is dit?

Maak kennis met Schistosoma mansoni: de bilharziaparasiet. Dit prachtige plaatje is ter beschikking gesteld door de Electron Microscope Facility (Universiteit van Montana, USA). Je ziet hier een mannetje (oranje) en een vrouwtje (groen). Ze vormen een ingenieus liefdeskoppel: Het vrouwtje nestelt zich permanent in een groeve in de lengterichting van het mannetje, en zo vormen ze samen een nieuw individu. Aan deze liefdevolle, eeuwigdurende omhelzing danken ze hun naam: schistosoom betekent letterlijk ‘gespleten lichaam’.
De parasiet eet van twee walletjes. De larfjes ontwikkelen zich eerst in een zoetwaterslakje. De mens loopt deze vreemde kostgangers op door contact met besmet oppervlaktewater. De parasieten doorboren de huid, vormen paartjes, en planten zich voort. De eitjes verlaten het lichaam weer via de ontlasting, en zo begint de cyclus van voren af aan. Mens, slak en wormpje zijn in de loop van eeuwen als een precisie-uurwerk op elkaar afgestemd in een proces dat co-evolutie heet.
De trans-Atlantische slavenhandel leidde in Zuid-Amerika evenwel tot een uniek evolutionair experiment. Want niet alleen de slaven, ook de parasieten die ze bij zich droegen, vonden daar een nieuw thuis. Twee Vlaamse parasitologen onderzochten voor het Beagle-project (VPRO, Teleac) hoe de bilharzia-parasiet zich aan de nieuwe omstandigheden heeft aangepast. Komende zondag, in de achtste aflevering van de Beagle-serie, meer over dit onderzoek. Een voorproefje lees je hier, in het Beagle-dossier van W24.
26-10-2009 13:54 Geschiedenis, Mens, Technisch

Vaak hoor je dat technologie voortkomt uit de wetenschap. De toepassing van kennis, zeg maar. Maar zou het niet andersom kunnen zijn? Brian Arthur denkt van wel. In zijn nieuwe boek verdedigt hij de stelling dat wetenschap juist uit technologie voorkomt, en dat we ook ons welzijn en onze rijkdom aan technologie hebben te danken. Ook laat hij zien hoe nieuwe technologieen voortkomen nieuwe combinaties van de oude, waarbij de markt - lees: jij, de consument - bepaalt welke een succes worden. Probeert Arthur een wit voetje te halen bij de technologie-elite in Silicon Valley? Daar lijkt het niet op. Zijn theorie is geworteld in langdurig onderzoek, en heeft ook oog voor de schaduwkanten van technologie.
26-10-2009 12:34 Hersenen
Toen de mensheid de aarde voor het eerst vanaf de maan te zien kreeg, veranderde dat ons beeld van de aarde. Foto's vormen het beeld dat je van iets hebt. Dat geldt ook voor het brein. Het wordt al honderd jaar in beeld gebracht, maar dankzij nieuwe technieken zag het er in elke periode weer anders uit. Technology Review bracht honderd jaar breinvisualisaties terug tot tien plaatjes. Een kleine, prachtige tijdreis door een eeuw brein in beeld.
Tropisch regenwoud, een romantische mythe
25-10-2009 22:05 Aarde, Biologie, Klimaat, Milieu
Wat blijft er nog over van het regenwoud zoals Darwin dat schetste? En hoe erg is het dat er in hoog tempo tropisch regenwoud verdwijnt?

'Als de kap van tropisch regenwoud met de huidige snelheid doorgaat, dan is er over een paar jaar niets meer van over,' zegt de milieubeweging. De Britse ecoloog en biogeograaf, professor Philip Stott gelooft er helemaal niets van: 'Het tropisch regenwoud wordt nauwelijks bedreigd. Daar waar bos wordt gekapt - de beruchte 50 voetbalvelden per dag die verdwijnen - komt in het overgrote deel secundair bos in de plaats, dat in staat is zich grotendeels te herstellen. Het idee van het tropisch regenwoud is een romantische mythe."
Wie heeft er gelijk? Om daar achter te komen zocht VPRO-televisiemaker Jan Diederen in 2001 professor Stott op in Londen en reisde hij af naar Costa Rica, waar professor Henry Hooghiemstra (paleo-ecoloog en paleo-klimatoloog, Universiteit van Amsterdam) en dr. Maarten Kappelle (tropisch ecoloog, INBio/Costa Rica) onderzoek deden naar het tropisch regenwoud. De hele uitzending kun je op de site van Noorderlicht terugzien. Ook vind je daar nog veel meer achtergrondinformatie.
24-10-2009 09:05 Wat is dit?

Wat is dit? Maandag lees je het antwoord!
Update: je ziet hier de bilharzia-parasiet, of liever: twee exemplaren ervan. Met het blote oog lijken het vrij saaie wormpjes, witte friemeltjes van een tot anderhalve centimeter lang. Maar onder de microscoop blijkt het diertje van een buitenaardse schoonheid. De kop bestaat uit een grote, gapende mond, met daaronder een reusachtige zuignap. Daarmee kan het wormpje zich langs de binnenkant van de bloedvaten verplaatsen. Een anus hebben ze niet. Onverteerd voedsel braken ze uit. Het bloed spoelt het wormenbraaksel eenvoudig weg.
Op het plaatje zie je een mannetje (bruin) en een vrouwtje (groen). Ze vormen samen een ingenieus liefdeskoppel: Het vrouwtje nestelt zich permanent in een groeve in de lengterichting van het mannetje, en zo vormen ze samen een nieuw individu. Aan deze liefdevolle, eeuwigdurende omhelzing danken ze hun naam: schistosoom betekent letterlijk ‘gespleten lichaam’.
Het mooie plaatje komt van de Electron Microscopy Facility, van de Universiteit van Montana,USA. Even doorklikken, want er staat nog veel meer moois online.
Meer over de bilharzia-parasiet kun je lezen in De mens, de worm en de slak, een nieuwe aflevering in het Beagle-dossier van W24.
'Hond slechter voor milieu dan SUV'
23-10-2009 16:12 Energie, Mens, Milieu, Quiz

Eerst waren SUV-rijders de grote milieu-criminelen, vervolgens waren de vleeseters aan de beurt. En nu? Je huisdier! Twee Nieuw-Zeelandse wetenschappers zijn eens lekker aan het rekenen geslagen met de ecologische voetafdruk. De pootafdruk van een hond blijkt ruim twee keer zo groot als de bandafdruk van een terreinwagen, vooral omdat een beetje hond al snel 164 kilo vlees en 85 kilo graan per jaar eet. Een kat is net zo vervuilend als een Volkswagen Golf, en zelfs een goudvis berokkent het milieu schade, net zoveel als twee mobieltjes. Worden huisdiereneigenaren nu de nieuwe paria's van de milieubewuste samenleving? Oordeel niet te snel. Misschien heb je dan net als ondergetekende geen terreinwagen, huisdier of carnivore neigingen, maar wel weer een vakantievoetafdruk zo groot als een SUV.
De kwetsbaarheid van cloud-computing
23-10-2009 15:07 Technisch

De lancering van Microsoft's nieuwste besturingssysteem, Windows 7, markeert feitelijk het einde van een tijdperk. Want wie heeft er een besturingssysteem nodig als je alles via internet doet? De toekomst lijkt aan cloud computing, waarbij alle bestanden en software als het ware rondzweven in een virtuele wolk - een mooi woord voor de enorme serverparken die overal ter wereld verrijzen. Betekent dat ook het einde van die irritante virussen? Helaas niet, ontdekte een cryptografie-professor van MIT. Slimmer hackers kunnen achterhalen welke server een bepaalde gebruiker binnen de wolk gebruikt, plaatsen kwaadaardige software op diezelfde server en vallen de gebruiker vervolgens aan. Of ontfutselen hem gevoelige informatie. De strijd tegen de virussen en de wormen gaat dus gewoon door, ook in de digitale wolk.
23-10-2009 13:39 Mens, Psychologie

Dat je als wandelende beller niet altijd even goed oplet, dat weet iedereen uit eigen ervaring. Maar uit nieuw onderzoek blijkt hoe ver die onoplettendheid kan gaan: 75 procent kans dat je zelfs een clown op een eenwieler over het hoofd ziet, omdat je het te druk hebt met langzaam lopen, van richting veranderen, niet weten welke kant op te gaan en tegen andere mensen aanbotsen. Lees meer over dit onderzoek op Noorderlicht.
Ze zeggen dat je met honger langer leeft
22-10-2009 17:30 Biologie, Gezondheid, Mens, Quiz

Lang niks eten is dodelijk, dat weet iedereen. Maar te veel eten ook, want daarvan krijg je allerlei nare ziekten. Helpt het dus om minder te eten dan je hongergevoel je ingeeft? Jazeker, zolang je maar de goede voedingsstoffen binnenkrijgt. Ongeveer 30 procent minder calorieën dan je uit jezelf zou eten is ideaal voor je levensverwachting, want die stijgt daardoor met grofweg 30 procent. Dat was al lang bekend van muizen, geldt bijna zeker net zo goed voor apen en lijkt ook bij mensen zo te werken. Jammer dat je dan wel voortdurend een hongergevoel moet onderdrukken.
Speel hier de Ze zeggen dat.. quiz, en maak kans op mini-camera! Quiz al gespeeld? Lees dan hier de toelichting op de antwoorden.
22-10-2009 16:24 Kunst, Mens, Psychologie

Het klinkt als het toppunt van introspectie, en misschien is het dat ook wel. Stel je voor: je kijkt met je ene oog recht in het andere, en vice versa. Terwijl je jezelf zo aanstaart, laten je hersenen je ogen tot één geheel versmelten – en met dat ene eigen oog kijk je jezelf constant aan. De Ellipsiodal Introspective Optic (EIO) maakt het mogelijk. Deze optische spiegel is een soort omgekeerde telescoop, die de blik van elk oog gelijktijdig naar die van het andere oog stuurt. Geestelijk vader van het apparaat is Bradley Pitts, fysicus Raymond van Ee hielp met de realisatie ervan. De presentatie van de EIO is vrijdag 23 oktober om 15.00 uur in het Trippenhuis in Amsterdam, en belooft een samengaan van kunst, wetenschap, technologie en spiritualiteit te worden.
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!