Al twaalf jaar is hij er mee bezig: het coordineren van de inspanningen van wetenschappers, kunstenaars en programmeurs om een driedimensionale kaart van het universum te maken. Inmiddels heeft Carter Emmart een demo klaar, die een interactieve 3D-tour door het universum mogelijk maakt. Met de software kun je zelf achter het stuur plaatsnemen en je route bepalen. Vrijelijk het heelal verkennen en langs planeten, satellieten en melkwegen scheren, een soort Google Earth in het kwadraat dus. De software is gratis te downloaden (met dank aan onderstaande lezer voor de tip). Maar je kunt ook eerst de presentatie hieronder bekijken.

Ruimtevaartorganisatie NASA heeft Phoenix, het geavanceerde robotwagentje dat hen meer moest leren over Mars, doodverklaard. De machine landde op 25 mei 2008 in de buurt van een van de polen van Mars. Vijf maanden lang deed het z'n werk prima; maar daarna werd het te donker en koud voor het apparaat om nog langer te functioneren. Medewerkers van NASA hoopten dat de Phoenix het weer zou doen als de seizoenen op de rode planeet wisselden en het weer warmer werd. Maar alle pogingen om opnieuw contact te leggen met de wagen waren tevergeefs. Op luchtfoto's van Mars is nu te zien dat het wagentje een duidelijke gedaanteverandering heeft ondergaan. Het ziet er kleiner en donkerder uit dan op foto's van 2008. Waarschijnlijk komt dit doordat z'n zonnepanelen zijn bezweken onder het winterse Mars-ijs.

Je hebt wolken in de meest uiteenlopende vormen en formaties, steeds veranderend en nooit hetzelfde. Maar je ziet ze altijd van onderaf, of hooguit vanaf een bergtop of vanuit het vliegtuig. Ga nog een stapje hoger en er ontvouwen zich compleet nieuwe patronen en vergezichten. Wired verzamelde een aantal prachtige plaatjes, veelal van NASA. Heerlijke galerij om op een verloren momentje even doorheen te bladeren.

In een nieuwe documentaireserie op Discovery Channel geeft de beroemde natuurkundige Stephen Hawking de mensheid het advies om buitenaardse levensvormen niet op te zoeken maar ze links te laten liggen. Daaruit kun je in ieder geval meteen opmaken dat Hawking er van uitgaat dat aliens bestaan. Ja, want in een heelal met miljarden sterrenstelsels - met per sterrenstelsel honderden miljoenen sterren - moet toch veel meer leven te vinden zijn, zo redeneert hij. De kans is groot dat de aliens de grondstoffen op hun eigen planeet hebben opgebruikt en als nomaden in grote ruimteschepen zoeken naar een planeet die ze kunnen koloniseren. Contact leggen met de aliens is volgens Hawking dan ook een dom idee. “Als aliens ons ooit bezoeken dan denk ik dat dat hetzelfde resultaat heeft als toen Christopher Columbus voor het eerst in Amerika landde en dat liep slecht af voor de Amerikaanse Indianen,” zo waarschuwt hij.

Ik geef het maar even door: het Solar Dynamics Observatory is begonnen met zijn foto- en filmmissie. Het ding hangt boven de aarde, maar kijkt naar de zon. Dat levert spectaculaire beelden op. En meer, want de instrumenten kijken naar allerlei golflengten. Doel: beter begrijpen waarom de zon doet wat-ie doet en welke effecten dat heeft op aarde. Het doel van dit stukje: dat je naar de SDO-site gaat en je vergaapt aan meer van dit soort plaatjes. Ga maar. Of klik met een door naar meer filmpjes.

Een twee meter brede geul die in november 2006 voor het eerst echt goed werd bekeken, was het jaar erop 50 meter langer geworden, en groeide het volgende jaar zelfs 120 meter. Dat blijkt uit beelden van de HiRISE-camera (goed voor duizenden spectaculaire beelden), die rond Mars cirkelt. De waarnemingen kunnen het best worden verklaard door aan te nemen dat er ieder voorjaar wat waterijs in de bodem smelt, menen de Duitse onderzoekers die hiermee naar buiten komen. Ze doen al jaren observaties aan de vele geulen op de flanken van de Russell-krater op Mars. En ze roepen ook al jaren dat er vloeibaar water is. Met deze waarneming, gepubliceerd in het vakblad Geophysical Research Letters (GRL), staan ze weer wat sterker.

Ook op onze eigen maan regent het de laatste tijd waterwaarnemingen. In kleine kraters op de superkoude noordpool van de Maan, waar het altijd donker is, zit waterijs. De Indiase satelliet Chandrayaan 1 stelde dat vorig jaar vast met een radarinstrument. Nu zijn de gedetailleerde resultaten bekendgemaakt in GRL. Het ijs blijkt ongelijk verdeeld en is hier en daar minimaal twee à drie meter dik, aldus een internationale groep onderzoekers. Dat betekent waarschijnlijk dat het er niet geleidelijk is afgezet. Ze denken aan kometen of asteroiden als bronnen van het water.

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft vandaag de foto's van de Marsmaan Phobos vrijgegeven, die op zeven maart zijn geschoten door het ruimtevaartuig Mars Express. Foto's staan op de website van ESA en ze tonen het maantje met een resolutie van 4,4 meter per pixel - met verrassend veel detail dus. Op basis van deze nieuwe plaatjes heeft ESA een aantal potentiële landingsplaatsen voor toekomstige missies vastgesteld. En die toekomst is er al bijna, want in 2011 stuurt Rusland een vaartuig naar Phobos om grondmonsters te verzamelen die we dan hier kunnen analyseren. Dat vertelt ons dan weer alles over het ontstaan van dat maantje.

De Spaanse radio-hobbyist Juan Daniël heeft radiosignalen opgevangen van buiten ons zonnestelstel. Hiervoor had hij enkel een zelfgebouwde Perseus radio-ontvanger nodig die hij aansloot op een geleende 40-meter schotel van ESA. De bron van de signalen waren alleen geen aliëns, maar de drieëndertig jaar oude ruimtesonde Voyager I. De Voyager I, die in 1977 werd gelanceerd, is het eerste en enige stukje door mensen gemaakte techniek dat tot nu toe ons zonnestelsel heeft verlaten.

De Voyager bevindt zich op zo'n 17 miljard kilometer van ons vandaan, 3,5 keer de afstand van ons naar Pluto. De radiosignalen van het 18 Watt zendertje aan boord van de sonde doen er 15,5 uur over om onze planeet te bereiken. De radiosignalen produceren een geluid dat bijna klinkt als de hartslag van een baby.

Naast radioamateurs houdt ook NASA nog contact met de Voyager, voornamelijk om onderzoek te verrichten naar de dingen die buiten de grenzen van ons zonnestelsel liggen...

De space shuttle Endeavour is gisteren met succes gelanceerd en is op weg naar het ISS om daar twee nieuwe modules af te leveren. Om te beginnen een nieuw compartiment zodat de astronauten iets meer ruimte krijgen voor hun apparatuur, bijvoorbeeld voor dat ding waarmee ze water uit urine toveren. Maar het mooiste onderdeel dat ze meenemen is toch wel de Cupola – een koepelvormige uitbouw met daarin zeven forse ramen. Het ISS krijgt daarmee een echte room with a view, en dat is een stuk beter dan die kijkgaatjes die de astronauten nu moeten gebruiken om een glimp van het heelal of van onze aarde op te vangen. Maar de ramen zitten er straks niet alleen voor het plezier en vermaak van de astronauten; ze zijn vooral bedoeld om een beter zicht te krijgen op werkzaamheden die de astronauten buiten het ISS moeten uitvoeren. Bovendien hebben de ramen ook aluminium luiken, en die zullen het grootste deel van de tijd dicht zijn om te voorkomen dat ruimtestof of - erger - ruimtepuin de ramen beschadigt.

 Bouw een kanon met een loop van ruim een kilometer lang, hang er een waterstoftank aan en je knalt zo een projectiel de ruimte in dat ruimtestations kan bevoorraden. Natuurkundige John Hunter, die eerder in dienst was van de Amerikaanse luchtmacht, zou zo’n kanon graag bouwen. Dat vertelt hij in een college voor Google Tech Talk. Het grote voordeel volgens hem: het gebruik van een kanon is vele malen goedkoper dan het gebruik van raketten voor de bevoorrading van ruimtestations.

Het is een hele kunst om de voorraad de ruimte in te slingeren. De ‘kanonskogel’ moet een snelheid van 11,2 kilometer per seconde hebben om door de zwaartekrachtvelden van de aarde heen te komen. De lange loop van het kanon, de druk van de waterstof en de draaiing van de aarde zouden daarvoor moeten zorgen. Omdat een kilometerlange kanonsloop niet echt goed hanteerbaar is, wil Hunter deze aan een platform in zee hangen. De loop zou bewogen kunnen worden in het water en zou zo in de juiste richting gedraaid kunnen worden. Mensen moet je er trouwens niet de ruimte mee in willen schieten: de kracht op het projectiel is zo groot, dat je als mens helemaal platgedrukt zou worden bij het afschieten ervan. Hunter hoopt snel investeerders te vinden voor de bouw van zijn superkanon. Geschatte kosten: 500 miljoen.

In 2008 kreeg de ISS de speciale urinezuiveringsunit aan boord. De bedoeling was om uit urine en uit rondzwevend lichaamsvocht van de astronauten vers drinkwater te maken. Zo'n 23 liter per dag. Volgens persbureau Reuters kostte het apparaat 250 miljoen dollar, maar helaas krijgen de astronauten nog niet echt waar - of water - voor hun geld. De astronauten hebben teveel calcium in hun bloed, waardoor het apparaat niet goed werkt. Inmiddels heeft men zich op de grond, bij NASA, helemaal gestort op de biochemie van urine. "We weten meer van urine dan ons lief is", aldus een van de betrokken onderzoekers. Mogelijk heeft het teveel aan calcium te maken met verlies aan botdichtheid, die weer het gevolg is van langdurige gewichtloosheid. Tijd om wat Calgon die kant op te sturen?

De arme Phoenix Lander staat te verkleumen op het Marsoppervlak. Een jaar geleden, in november 2008, staakte de robot zijn grondonderzoek op Mars. De winter kwam eraan en door de afname van zonlicht kon het apparaat niet meer genoeg energie opwekken om door te werken. Maar aan een flinke kerstvakantie was de Phoenix Lander ook wel toe: zonder te klagen heeft de grondrobot 5 maanden lang het Marsoppervlak onderzocht, twee maanden langer dan gepland!

Eind augustus nam NASA weer eens een kijkje naar de vakantievierende Phoenix Lander. Met de HiRISE camera (die in een baan rond Mars vliegt) maakten ze deze foto van de plek waar de Marsrobot een jaar geleden tot stilstand kwam. Ondanks de slechte beeldkwaliteit – veroorzaakt door atmosferische waas en slechte lichtomstandigheden – konden ze de verkleumde Phoenix Lander signaleren. De robot (met rood omcirkelt) is bedekt onder een flinke laag bevroren koolstofdioxide.

Begin 2010 hoopt NASA de Phoenix Lander uit z’n winterslaap te wekken, door er contact mee op te nemen. Maar vanwege de lange periode dat het apparaat met vorst bedekt is geweest lijkt de kans dat dit gaat lukken klein...

We houden je op de hoogte!

"Ignition and lift off of Ares-I X!" Nadat de lancering van de Ares-I gisteren vanwege slecht weer was uitgesteld, is de onbemande testraket vandaag toch met succes gelanceerd. Om 16.30 uur Nederlandse tijd ging het ding vanaf het Kennedy Space Center in de Amerikaanse staat Florida de lucht in.

De testvlucht duurde slechts twee minuten. In die tijd werden besturingssoftware getest en werd er gekeken of het gevaarte een beetje bestand is tegen krachten die de raket een onbedoelde draai zouden kunnen geven. Ondanks dat er kritiek op het ontwerp is, blijft de Ares-I voor NASA de beoogde opvolger van de spaceshuttle.

Vanmiddag om één uur maakt de Ares-I raket zijn eerste testlancering mee. Het ding is ontworpen om een capsule met astronauten in een baan om de aarde te kunnen brengen, en moet de opvolger van de space shuttles worden. Of misschien toch niet, want de Amerikaanse regering denkt er ernstig over om het hele ontwikkelprogramma, dat al veel problemen heeft gehad en miljarden dollars heeft gekost, uit het raam te gooien. Want commerciële ontwikkelaars lijken goedkoper en sneller manieren te kunnen ontwikkelen om astronauten en spullen de ruimte in te krijgen. hoe dan ook, als de test van vanmiddag een finale mislukking wordt, kun je er donder op zeggen dat de stekker eruit gaat. Volg de lancering live op NASA tv.

Update 13:14 Hij staat er nog, lancering is 25 min uitgesteld.

Update 13:27 Nog een uur uitgesteld, ik geloof vanwege de bewolking. Mag dat ook al niet, een beetje wolken?

14:07 De beschermhuls van de punt af, dus waarschijnlijk gaat de lancering door. Nu check van alle systemen, alles is 'Ready'

14:32 Over tien minuten begint het aftellen, schijnt.

14:35 Damn. Er is een 'ship' in de buurt (vliegtuig?) en daarom komt er anderhalf uur bij. Beetje raar.

14:45 Gaan hij nou toch over een vijf minuten de lucht in? Lijkt er wel op. Klok gaat lopen.

14:48 Klok staat stil op 2:39 en wordt nu teruggezet naar 4:00. Goh, dat kan dus.

14:55 klok nog steeds stil. Vertraging ligt aan het weer. Gaat-ie nou door of niet? volg http://twitter.com/govertschilling

16:30 Helaas, uitgesteld tot morgen. Eerste mogelijkheid weer 13:00 uur.

Het internationale ruimtestation ISS is al sinds 1998 in aanbouw. Deze animatie van USA Today laat prachtig zien wat er de afgelopen elf jaar allemaal is gebeurd, en wat er de komende tijd nog gaat gebeuren. Het station lijkt wel een stad, constateert Kevin Kelly: steeds veranderend en groeiend. Da's misschien een beetje optimistisch, want omstandigheden in de ruimte zorgen ervoor dat ruimtestations niet het eeuwige leven hebben, maar de animatie roept inderaad wel de associatie op.