Verse Wetenschap (Heelal)


 Terug naar vandaag





Übernova

Door: Elmar Veerman 16-03-2010 12:59 Heelal

Een ster leg je niet even op een weegschaal, zeker niet nadat hij met veel geweld uit elkaar is gespat. Toch heeft een team astronomen onder leiding van Ricardo Scalzo (Yale, VS) de massa bepaald van de witte dwerg die aan de basis stond van supernova SN 2007if. Een witte dwerg is een ster die is opgebrand en sterk is samengebald. Zwaarder dan 1,4 zonsmassa's zouden zulke gepensioneerde sterren niet mogen zijn, want dan zou er geen witte dwerg ontstaan maar een neutronenster, quarkster of zwart gat. Die grens heet de Chandrasekhar-limiet, en hij komt voort uit een goed onderbouwde theorie.

SN2007if heeft zich daar niets van aangetrokken. Z'n massa is vastgesteld op 2,1 maal de zon, ruim boven de limiet. Dat is natuurlijk raadselachtig. Wat is er aan de hand? Volgens Scalzo bestaat er een goede kans dat deze supernova het resultaat is van een fusie van twee witte dwergen, die ieder afzonderlijk niet te zwaar waren. Hij wil nu meer supernova's bestuderen om dat idee te testen.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Beagle (17):Versteende geschiedenis

Door: Jacqueline de Vree 24-01-2010 13:00 Aarde, Archeologie, Biologie, Geschiedenis, Heelal

Sarah Darwin met dijkgraafIn de zeventiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin is de Clipper Stad Amsterdam onderweg naar Valparaiso, Chili. Dat is de plek waar Charles Darwin in 1835 een van de zwaarste aardbevingen ooit meemaakte. Nog altijd wordt het land regelmatig getroffen door aardbevingen. De grootste en zwaarste aardbeving ooit instrumenteel gemeten, vond hier plaats op 22 mei 1960, toen de recorduitslag 9,5 op de Schaal van Richter aangaf.

Voor de Vlaamse geoloog Marc de Batist reden om onderzoek te doen naar de vraag welk patroon er is te ontdekken in deze catastrofes. 'Het is een soort van aardbeving waarvan je echt wilt weten wat de kans is dat er opnieuw zo eentje zal toeslaan', aldus De Batist. Aan boord van de Clipper Stad Amsterdam vertelt hij over platentektoniek en het ontstaan van de Andes. Kan de geschiedenis ons helpen voorspellen?

orionnevelOndertussen trekken Sarah Darwin en Robbert Dijkgraaf, gelauwerd natuur- en wiskundige, te voet door het Andesgebergte. In het spoor van Sarahs betovergrootvader stuitten ze op pre-Inca-rotstekeningen, op een fossiel bos en op een oeroude oceaanbodem. 'Het is net een open geschiedenisboek. In dit landschap reis je door de tijd. Iedere laag vertelt een nieuw verhaal van miljoenen vervlogen jaren', vertelt Dijkgraaf.

Darwin noemde zijn expeditie door het gebergte het hoogtepunt van zijn Beaglereis. De vondst van fossiele schelpen op 3000 meter hoogte, overtuigde hem er destijds van dat de Andes in een proces van miljoenen jaren gevormd moest zijn.

Wanneer ze uiteindelijk 's nachts naar de overweldigende sterrenhemel kijken, is de cirkel rond. De natuurkundige Dijkgraaf voelt zich verwant met de geoloog Darwin: beiden zijn op zoek naar de ontstaansgeschiedenis van aarde. Alleen keek Darwin daarvoor naar beneden, naar de grond onder zijn voeten, terwijl Dijkgraaf om dezelfde reden omhoog kijkt. Volgens hem kunnen we bijna het ontstaan van het universum zien: ' We kunnen nu al 13,7 miljard jaar terugkijken in de tijd. Daarmee zitten we nog slechts een paar honderdduizend lichtjaren van de Big Bang af, waarmee het ooit allemaal begon.'

Uitzending: zondag 24 januari, 21.10 hr op Ned 2.

Meer over sterrenkijken in de Andes vind je in het Beagle-dossier van W24 en in de VPRO-Gids van deze week.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

De Marscamera van het volk

Door: Anne Soldaat 21-01-2010 17:07 Heelal

HiWishJa, burgerparticipatie in de wetenschap kan tot mooie dingen leiden. Denk aan burgers die het veld intrekken om vogels te tellen ten behoeve van onderzoek of aan particulieren die de microprocessors van hun huiscomputer belangeloos inzetten voor complexe wetenschappelijke berekeningen. Nu heeft de Universiteit van Arizona HiWish gelanceerd. Het project nodigt geïnteresseerde burgers uit om het oppervlak van Mars af te speuren, met behulp van Google maps van de planeet die via de HiWish site kunnen worden bekeken. De coördinaten van de meest opvallende plekken kun je dan opgeven zodat die spots in meer detail kunnen worden bekeken. Je moet er dan wel even bij vertellen waarom die bewuste plek er volgens jou uitspringt.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Superkanon

Door: Saar Slegers 19-01-2010 16:50 Heelal, Natuurkunde, Ruimtevaart, Technisch

 Bouw een kanon met een loop van ruim een kilometer lang, hang er een waterstoftank aan en je knalt zo een projectiel de ruimte in dat ruimtestations kan bevoorraden. Natuurkundige John Hunter, die eerder in dienst was van de Amerikaanse luchtmacht, zou zo’n kanon graag bouwen. Dat vertelt hij in een college voor Google Tech Talk. Het grote voordeel volgens hem: het gebruik van een kanon is vele malen goedkoper dan het gebruik van raketten voor de bevoorrading van ruimtestations.

Het is een hele kunst om de voorraad de ruimte in te slingeren. De ‘kanonskogel’ moet een snelheid van 11,2 kilometer per seconde hebben om door de zwaartekrachtvelden van de aarde heen te komen. De lange loop van het kanon, de druk van de waterstof en de draaiing van de aarde zouden daarvoor moeten zorgen. Omdat een kilometerlange kanonsloop niet echt goed hanteerbaar is, wil Hunter deze aan een platform in zee hangen. De loop zou bewogen kunnen worden in het water en zou zo in de juiste richting gedraaid kunnen worden. Mensen moet je er trouwens niet de ruimte mee in willen schieten: de kracht op het projectiel is zo groot, dat je als mens helemaal platgedrukt zou worden bij het afschieten ervan. Hunter hoopt snel investeerders te vinden voor de bouw van zijn superkanon. Geschatte kosten: 500 miljoen.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Space Shuttles te koop

Door: Anne Soldaat 19-01-2010 14:00 Heelal, Technisch

Space Shuttle lanceringAltijd al een spaceshuttle in de tuin willen hebben? Sla dan nu je slag! NASA heeft de prijs van zijn spaceshuttles verlaagt: van 42 miljoen naar 28,8 miljoen dollar. Al eerder toonden zo'n twintig mensen of partijen belangstelling voor de shuttles, maar met de prijsverlaging moeten dat er meer worden. Op 19 februari sluit de verkoop, dus je moet er snel bij zijn.

NASA probeerde al eerder de hoofdmotoren van de shuttles te slijten aan mensen die niet weten wat ze met hun geld aan moeten, maar zonder succes. Daarom zijn de motoren nu gratis verkrijgbaar, al is 'gratis' een betrekkelijk begrip wanneer je bedenkt dat de koper wel opdraait voor de transportkosten.

Bekijk de 3 reacties of plaats zelf een reactie

 Terug naar vandaag

Archief

 

Als eerste het nieuws lezen

Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.

 



webfeed

Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!