In de tiende aflevering van Beagle - in het kielzog van Darwin vaart de Clipper Stad Amsterdam van Montevideo naar Buenos Aires.

Charles Darwin raakte in deze steden opnieuw in de ban van een typisch Zuidamerikaans verschijnsel in zijn ogen. Na het overweldigende tropisch regenwoud van Bahia Blanca en de gruwelijke slavernij in Rio de Janeiro, was het nu het vrouwelijk schoon dat zijn aandacht trok.

Volgens de Groningse hoogleraar Bram Buunk werd hij zelfs verliefd. En dat was niet toevallig: per brief had hij gehoord dat zijn jeugdliefde Fanny Owen hem had verlaten voor een ander. Dat maakte hem ongetwijfeld ontvankelijk voor nieuwe indrukken.

Seksuele selectie, aantrekkingskracht, partnerkeuze bij mannen en vrouwen, toen en nu, daarover gaat de tiende aflevering van Beagle, in het kielzog van Darwin: Darwin's Darlings.

Aan boord: Dirk Draulans, niet alleen presentator van de serie maar ook de schrijver van Het succes van slechte seks. Samen met sociaal evolutionair psycholoog Bram Buunk bezoekt hij beide steden aan weerszijden van de Rio de la Plata. Wat gebeurde er in Darwins tijd, maar vooral ook: wat gebeurt er nu? Wat is de betekenis van seksuele selectie binnen de evolutietheorie? En valt versieren te leren?

Uitzending: zondag 22 november, 21.10 uur op Ned 2. Kijk na de uitzending op de live webcam en log in op Twitter voor de wekelijkse meet & greet met de clipper Stad Amsterdam: gebruik #vprobgl in je twitterberichten.

Reynaert de vos was een moordenaar en verkrachter, maar groeide langzaam uit tot de ideale huisvader. En Robinson Crusoë was niet de stoere avonturier zoals we hem vandaag de dag kennen, maar een huilebalk. Klassieke verhalen veranderen door de jaren heen stukje bij beetje zodat ze beter passen bij de heersende tijdsgeest. Zo verscheen er tussen 1850 en 1950 zelfs jaarlijks een nieuwe versie van Robinson Crusoë. Letterkundige Sanne Parlevliet deed er onderzoek naar en vertelt in Hoe?Zo! Radio. Luister hier

Ik heb ze in de opslagtoren van Naturalis zien staan: Falklandwolven. Ze hebben daar in Leiden drie exemplaren van dit uitgestorven roofdier, maar die hebben tot mijn verbazing geen rol gespeeld in een onderzoek dat deze week in vakblad Current Biology staat. DNA-onderzoek, dat moest uitwijzen wat voor beest die Falklandwolf eigenlijk was, en hoe lang hij al op de afgelegen Falklandeilanden leefde. De korte antwoorden zijn dat hij heel apart was (zijn nauwste verwant is de Zuid-Amerikaanse manenwolf, maar de soorten zijn al miljoenen jaren uit elkaar) en dat de beesten al minimaal 70.000 jaar ter plekke waren voor ze werden uitgeroeid. De langere antwoorden lees je in dit artikel op Noorderlicht.

In Salvador da Bahia (Brazilië) werd Darwin voor het eerst geconfronteerd met slavernij, in zijn ogen een schokkend verschijnsel. Welke sporen van de slavernij zijn er nu nog te vinden? Sarah Darwin gaat in deze aflevering van de Beagle op zoek naar de plekken en verhalen waardoor haar betovergrootvader destijds zo geschokt raakte.

Twee Vlaamse onderzoekers, Tine Huyse en Bruno Gryseels buigen zich over een piepklein wormpje, Schistosoma mansoni, dat destijds met de slaven van Afrika naar Zuid-Amerika meereisde. Het wormpje veroorzaakt bilharzia, een ziekte die wereldwijd 20 miljoen mensen treft. Lees hier alvast het uitgebreide achtergrondartikel op W24 over het onderzoek van Huyse en Gryseels.

Geneticus en antropoloog Spencer Wells is leider van het Genographic Project en al jaren op zoek naar de migratie van de moderne mens. Door DNA vanuit de hele wereld te verzamelen, probeert hij de oorsprong van de mens te achterhalen, te zien hoe mensen genetisch van elkaar verschillen en waar de mensheid naar toe evolueert.

Nog steeds hebben worden de afstammelingen van slaven gediscrimineerd in Brazilië. In Rio de Janeiro ontmoet Dik Draulans Paolo Lins. Lins groeide op een - om zijn brute geweld beruchte - sloppenwijken van Rio de Janeiro en schreef daar een boek over. Het wereldberoemde en verfilmde City of God. Een epos over de onvermijdelijkheid van het terechtkomen in de criminaliteit om te overleven in dit keiharde systeem.

Uitzending: zondag 1 november, 21.10 uur op Ned 2. Na afloop van de uitzending een live-twitterchat met de opvarenden. Zet in elk bericht #vproblg

Zeemonsters zijn helemaal in, ook al bestaan ze niet. Maar tot 65 miljoen jaar geleden dus wel. In Engeland is nu een nieuwe kaak van zo'n gigant gevonden, meldt de BBC - met filmpje. Waren er toen mensen geweest, dan zou het beest die gemakkelijk in één hap hebben opgeslokt. In New Scientist staat vandaag een boeiend lang verhaal over het zeemonsterkerkhof op Spitsbergen, waar Noorse onderzoekers de botten van wel duizend dieren gevonden hebben. Daar hadden we eerder dit jaar al spectaculaire plaatjes van. Ook te zien in Science Flash NU!

Vaak hoor je dat technologie voortkomt uit de wetenschap. De toepassing van kennis, zeg maar. Maar zou het niet andersom kunnen zijn? Brian Arthur denkt van wel. In zijn nieuwe boek verdedigt hij de stelling dat wetenschap juist uit technologie voorkomt, en dat we ook ons welzijn en onze rijkdom aan technologie hebben te danken. Ook laat hij zien hoe nieuwe technologieen voortkomen nieuwe combinaties van de oude, waarbij de markt - lees: jij, de consument - bepaalt welke een succes worden. Probeert Arthur een wit voetje te halen bij de technologie-elite in Silicon Valley? Daar lijkt het niet op. Zijn theorie is geworteld in langdurig onderzoek, en heeft ook oog voor de schaduwkanten van technologie.

De Clipper Stad Amsterdam is aanbeland op Fernando de Noronha, een eiland voor de Braziliaanse kust. In de loop van de tijd heeft dit 'goddelijke eiland' een ware metamorfose ondergaan. Vanavond in aflevering 6 van de Beagleserie een confrontatie tussen geloof en wetenschap.

Tegenwoordig is Fernando de Noronha een exclusief vakantie-oord, bekend vanwege de grote populatie schildpadden. Maar in de negentiende eeuw stond het vooral als onmenselijk verbanningsoord voor gevangenen. Dirk Draulans gaat op zoek naar het spanningsveld tussen die tegenpolen: over de tegenstelling tussen hel en paradijs, tussen geloof en wetenschap, tussen evolutietheorie en religie.

Het is een worsteling die zich heden ten dage nog steeds voltrekt. Zijn geloof en wetenschap elkaars tegenpolen? Zijn ze met elkaar te verenigen? Of zijn het twee volstrekt verschillende domeinen die onafhankelijk van elkaar een eigen waarde hebben? En hoe zit dat met de opvarenden van de Clipper stad Amsterdam? Welke positie kiezen zij in dit debat?

Aan boord: James Barlow, afstammeling van Charles Darwin en gelovig Christen. Op het zwaar katholieke Fernando de Noronha ontmoeten we een gelovige visser die zelf een oplossing heeft bedacht voor het probleem: God heeft Darwin en dus ook de evolutietheorie geschapen.

Uitzending: zondag 18 oktober 2009, 21.10 op Ned 2. Na afloop live-twitter met de opvarenden, op #vprobgl

Veel wetenschappers geloven niet in God als schepper van hemel en aarde. Ze krijgen nu steun uit onvermoede hoek: de bijbel! Althans, als we 'oudtestamentica' Ellen van Wolde moeten geloven. Ze promoveert binnenkort op haar analyse van oude religieuze teksten. Haar conclusie: "Het traditionele beeld van God de Schepper is onhoudbaar. God schiep niet".

Het Hebreeuwse werkwoord 'bara' betekent volgens haar niet 'scheppen', maar 'ruimtelijk scheiden'. God scheidde dus hemel en aarde. Deze interpretatie is volgens de Radboud Universiteit, waar Van Wolde werkt, "niets minder dan een ontwrichting van het scheppingsverhaal zoals we dat kennen". Dat kun je wel zeggen. Zelfs de term scheppingsverhaal zou op de helling moeten. Niet dat wetenschappers wel in het scheidingsverhaal zouden gaan geloven, maar onder gelovigen zou Van Woldes interpretatie wel eens voor ophef kunnen gaan zorgen.

Bij de Grote Depressie in de jaren dertig denk je al snel aan massale werkloosheid en geldgebrek. Daar word je niet vrolijk van. Maar wel gezond, blijkt nu. De levensverwachting nam in die jaren flink toe, en de sterfte juist af.

Hoe kan dat? De onderzoekers weten het ook niet, maar doen wel een aantal suggesties. Een greep: tijdens perioden van economische groei drinken en roken mensen meer, slapen ze minder en hebben ze meer last van stress door de hoge werkdruk. De economische activiteit leidt bovendien tot meer industriële en verkeersongevallen en luchtvervuiling. Ook zoeken mensen in tijden van tegenspoed steun bij elkaar, en sociale verbondenheid is goed voor de gezondheid. Nu maar afwachten of de huidige crisis ook zo'n positief effect heeft...

Van indigoblauw tot grasgroen. Zeeonderzoeker Katja Philippart wil net als Charles Darwin tijdens de reis van de Beagle de kleuren van de zee in kaart brengen. Met onder meer een planktonmeter. Eerst een intensieve kluscursus volgen. Lees verder op Noordericht.

In de extra lange eerste aflevering van Beagle - in het kielzog van Darwin worden de hoofdpersonen Sarah Darwin en Dirk Draulans voorgesteld.

In de haven wordt alle apparatuur geïnstalleerd. Marienebioloog Deniz Haydar plaatst voor haar onderzoek platen op de scheepshuid en planktonspecialist Katja Phillipart laat een meetapparaat te water om te kijken hoe het er met het voedsel van de oceanen voorstaat.

In Engeland treffen we nazaten van Charles Darwin in Down House, het huis waar Darwin het grootste deel van zijn leven woonde en zijn On the Origin of Species schreef. Daar ontmoeten we onder andere Simon Keynes, de Beagle-kenner, en Randal Keynes, schrijver van het boek Darwin’s Dochter dat dit jaar verfilmd wordt.

In Darwin's oude studentenstad Cambridge leren we James Moore kennen. Moore is Darwin-biograaf en vertelt over Darwin’s studententijd. In Londen maken we kennis met de Britse Admiraal Ian Moncrieff, Hij vertelt over de eigenlijke missie van de H.M.S. Beagle.

Dat en veel meer vanavond om 21:20 uur op Nederland 2, of live op deze site, en praat mee via twitter door de hasthag #VPROBGL te gebruiken.

Ik ben op bezoek gegaan bij het natuurhistorisch museum Naturalis in Leiden omdat ik wilde weten hoe Charles Darwin de buit bewaarde die de bemanning tijdens de Beagle-expeditie bij elkaar schoot. Darwin en zijn assistent Syms Covington verzamelden honderden vogels en zoogdieren, die nu nog steeds in musea staan. Wat moet je met een vers gedood dier doen als je er jaren later nog naar wilt kunnen kijken? Hoe bloederig ging het eraan toe?

Zoogdierpreparateur Duncan Reeder liet me meekijken bij het prepareren van een mol en een eekhoorn, en vertelde dat er in 175 jaar eigenlijk maar weinig veranderd is. Het hele verhaal, inclusief bloederige details, kun je lezen bij Noorderlicht.

In de nieuwste NU!

Wederopstanding van de barbiton

Wietplantage blijkt proefveld en Avondsnack maakt dik

De gloeilamp gaat in de ban, vanaf begin september zijn de 100 watt peertjes niet meer te krijgen. Het uitbannen van de overige peertjes gaat in stappen want in 2012 mogen er helemaal geen gloeilampen verkocht meer worden.

Het is een ondankbaar einde voor een van de meest opmerkelijke huishoudelijke uitvindingen van de afgelopen eeuwen. Het peertje gaf de mens de macht over dag en nacht. De gloeilamp legde daarmee een van de fundamenten onder de 24-uurseconomie, de consumptiemaatschappij en de vermaakcultuur tegelijk. Onze duistere wereld werd een slapeloze wereld waarin dagen en nachten probleemloos in elkaar overlopen. Lees meer bij Noorderlicht Online, en beluister een reportage uit OVT, het geschiedenisprogramma van de VPRO, over de invoering van elektrisch licht in Nederland

Het is nu echt aftellen geblazen: vanmiddag om 14.00 uur Nederlandse tijd vertrekt de Clipper Stad Amsterdam vanuit de haven van Plymouth voor een acht maanden durende reis om de wereld - de reis van de Beagle. Tientallen wetenschappers, programmamakers, kunstenaars en politici maken gedurende de reis een inventarisatie van onze kleine blauwe planeet. Is de mens bezig onze planeet langzaam te vernietigen, zoals velen denken? Of zal onze soort, met al zijn vernuft, in staat zijn het tij te keren? In 35 televisie-afleveringen kunt u vanaf 13 september elke zondagavond de avonturen van de Beagle-ploeg op televisie volgen. Nu al kunt u 24 uur per dag terecht op de bijbehorende website, op twitter en op hyves. Via een webcam van de BBC kun je trouwens de Clipper mooi zien liggen voor de haven van Plymouth. Eerste, extra lange uitzending: zondag 13 september, 21.20 uur op Ned 2.