Het leven herontwerpen. Voor God spelen. Hoe je het ook noemt, feit is dat de synthetische genomica sleutelt aan de bouwstenen van het leven: de genen. Dat biedt voor sommige mensen fascinerende - en voor andere afschrikwekkende - vergezichten. Door de mens ontworpen levensvormen, bacterien die biobrandstoffen produceren, uitgestorven soorten tot leven wekken, het menselijke ras upgraden, de mogelijkheden lijken ongekend.

Wil je meer weten over deze hemelbestormende wetenschap? Bekijk dan deze
online-cursus, gegeven door Craig Venter en George Church, twee voortrekkers van de nieuwe discipline. Je bevindt je in ieder geval in goed gezelschap. Het aanwezige publiek bestond onder meer uit kopstukken van Google en het Witte Huis.

Spelen deze wetenschappers inderdaad voor God? Venter's antwoord laat weinig te raden over: 'Wij spelen niet'.

Een
echt goede batterij
kan de wereld op zijn kop zetten. Een batterij waarop auto's een lange rit kunnen maken zonder halverwege te moeten opladen. Een batterij waarin zonne- en windenergie kan worden opgeslagen. Een batterij die supersnel kan op- en ontladen, en na veelvuldig gebruik nog steeds evenveel energie kan opslaan.

Naar zo'n batterij wordt
naarstig gezocht. Wereldwijd doen wetenschappers onderzoek en proberen bedrijven en bedrijfjes nieuwe innovaties uit. De Amerikanen lijken niet achter te willen lopen, getuige de 2 miljard dollar aan subsidies die Obama beschikbaar heeft gesteld: 'Deze investering zal ons niet alleen minder afhankelijk maken van buitenlandse olie, het zal de Amerikanen ook weer werk geven. Het plaatst Amerikaanse bedrijven op het snijvlak van innovatie en de huidige energie-uitdagingen.'

De race is begonnen. New York Times-columnist Thomas Friedman kan tevreden zijn. De woorden van Obama zouden zo uit
een van zijn columns
kunnen komen.

Rijden we binnenkort op algenpoep? Het was al bekend dat algen olie maken die geschikt is als grondstof voor biobrandstof. Maar een nieuwe techniek brengt de toepassing een flink stuk dichterbij. Oliegigant Exxon Mobil heeft er afgelopen week al
300 miljoen dollar
voor neergeteld, en wil dat bedrag nog eens verdubbelen als alles goed gaat.

Grote man achter de techniek is
Craig Venter. Hij heeft een uitscheidingsmechanisme uit een ander organisme in de algen gebouwd, zodat ze de waardevolle olie uitscheiden, in plaats van opslaan als reserve. Samen met Exxon gaat hij nu een techniek ontwikkelen om zuurstof aan de olie te onttrekken, zodat pure waterkoolstof overblijft.

Mogelijk struikelblok is dat de algen CO2 nodig hebben voor dit proces, en dat is niet hapklaar beschikbaar. Maar als het zou lukken om
CO2 af te vangen
uit de atmosfeer, zouden we biobrandstof kunnen maken door CO2 te recyclen. Dat is nog eens een groene toekomst! Wel ironisch dat een
klimaatsceptisch bedrijf
als Exxon Mobil daar aan meewerkt.

Komt over 20 jaar of 15 procent van de elektriciteit in de EU uit de Sahara? Twaalf grote bedrijven, voornamelijk Duitse, hebben zich achter het plan geschaard om spiegelcentrales in de woestijn te zetten en die met hoogspanningskabels aan het Europese net te koppelen. Ik volg dit DESERTEC-plan al een paar jaar, en het gaat hard richting realisatie. Daar hangt wel een flink prijskaartje aan. De schatting is nu 400 miljard euro, maar dat kan nog veranderen. De komende drie jaar wordt gekeken naar de technische en financiële haalbaarheid van het plan. Lees meer bij de Volkskrant. In Nederland kunnen we die stroom straks ook kopen, maar een zonnepaneel op je eigen dak is dan waarschijnlijk goedkoper.

Ja, je leest de kop goed. In 2008 werd er wereldwijd weer meer CO2 uitgestoten dan in 2007, meldt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Maar, lichtpuntje: wel mínder meer. De uitstoot steeg met 1,7 procent, en dat is maar de helft van de 3,3 procent die er van 2006 op 2007 bijkwam, terwijl de CO2-productie in de jaren ervoor steeds met ongeveer 4 procent omhoog ging. En als 2008 geen extra dag had gehad (het was een schrikkeljaar) zou de stijging maar 1,3 procent zijn geweest. De broeikasgasproductie lijkt dus te stabiliseren. Komt dat door al die investeringen in duurzame energie, of massale energiebesparing?

Nee. Biobrandstoffen en windenergie beginnen volgens het bureau wel 'een duidelijk effect' te krijgen op de uitstoot, maar de huidige vermindering van de groei is bijna helemaal te danken aan de hoge olieprijs en de economische crisis. Bekijk de harde cijfers op de site van het PBL, bijvoorbeeld over de uitstoot per persoon, die in China nu aardig op die van Europeanen begint te lijken, maar nog lang niet zo hoog is als in de VS.

Als de mensheid nu stopt met het uitstoten van CO2, stel dat het zou kunnen, dan zou de zeespiegel nog een heel eind stijgen. Uiteindelijk zelfs met 25 meter, menen sommige klimaatonderzoekers. Dat is genoeg om het overgrote deel van Nederland onder water te zetten. Het ziet ernaar uit dat alleen de uitstoot verminderen niet genoeg zal zijn om het tij te keren. Nee, die moet naar minder dan nul. Hoe? Daar wordt aan gewerkt. Bomen omzetten in houtskool en die in de grond stoppen is een mogelijkheid, dat maakt de grond nog vruchtbaarder ook, maar het gaat niet bepaald snel. CO2 laten reageren met het mineraal olivijn zou kunnen, want daarvan is er genoeg. Of de CO2 met apparaten uit de lucht halen? Zo'n apparaat bestaat sinds kort. Ik wantrouw de getallen in dit CNN-artikel een beetje, ik vind het raar dat het bedrijf in kwestie al een jaar geen persberichten heeft uitgegeven en ik vraag me af waar die ton vloeibaar CO2 die het ding per dag maakt, moet blijven. Maar toch, misschien gaan we dit soort toestellen nog hard nodig hebben.

Waterstof staat ergens bovenaan de lijst van veelbelovende alternatieve brandstoffen. Het gas is schoon, bij verbranding komt water vrij. Probleem is alleen dat het gas zich lastig laat opslaan. Gebruik kippenpluis, zeggen Amerikaanse scheikundigen. Lees verder op Noorderlicht.

Dachten we net dat het peertje voorgoed verbannen was, komen Amerikaanse onderzoekers met een proces om de simpele lampjes bijna twee keer zo efficiënt te maken! Door met een supersterke gepulste laser groefjes in de gloeidraad te branden wordt die draad namelijk een bijna perfecte zwarte straler. Toch nog maar even wachten met die spaarlampen dan?

Meer op Kennislink...

Als je voortdurend onderzoek doet naar de aanslagen die de mensheid op de natuur pleegt, wil je zelf natuurlijk wel het goede voorbeeld geven. En dus wordt het nieuwe gebouw van het Nederlands Instituut voor Ecologie in Wageningen heel erg milieu- natuur- en klimaatvriendelijk: het duurzaamste kantoor van Nederland, noemen ze het zelf. Het ziet er trouwens ook behoorlijk mensvriendelijk uit, lekker licht en luchtig. Warmte wordt ondergronds opgeslagen en poep en pies worden niet weggespoeld, maar 'omgezet in energie en voedingsstoffen'. Dat zouden meer mensen moeten doen. Volgende week dinsdag gaat de bouw van start, en dit moet het eindresultaat zijn.

Naschrift: er komt toevallig nog een duurzaam nieuwtje binnen: spoorboer ProRail wil graag weten hoe het publiek, jij dus, het spoor duurzamer wilt krijgen. En daarom mag je op hun speciale site met geld smijten. Best geinig.

Ergens de komende eeuw raken de fossiele brandstoffen op. Wat te doen met dit enorme probleem? Een hele kleine oplossing bedenken. Bacterien zetten biomassa om in ethanol, biodiesel en waterstof. De kunst is nu om de bacterien te vinden die hun taak het beste uitvoeren. En de biomassa die niet concurreert met voedselgewassen.

Lees meer op
Noorderlicht.

Mijn minilaptop kan, met een extra dikke accu, wel een uur of acht zonder stopcontact. Ik vind dat heel mooi, maar misschien is dat al over een paar jaar belachelijk kort. Want het kan tot tien keer langer, zegt Peter Bruce van de Britse University of St Andrews. Niet met een gewone lithium-ion accu, maar met een ademende versie. De experimentele batterij die hij met z'n collega's heeft gebouwd, haalt aan zijn positieve pool zuurstof uit de lucht, die reageert met lithium. Dat maakt de prestatie per gram batterij veel beter. Ook handig voor elektrische auto's, wellicht. Nu nog een manier om hem razendsnel op te laden.

Er is trouwens nog een concurrent voor mijn laptopbatterij op komst: de lithium-zwavelaccu.

Dit lampje brandt op virus. Onderzoekers van het MIT hebben van een virus een lithiumbatterij gemaakt. Voor de negatieve pool van de batterij hadden ze vorig jaar al een virus omgebouwd, maar de pluspool is nu ook binnen. De virusbatterij werkt veel beter dan een normale lithiumbatterij en is ook nog eens milieuvriendelijk, schrijven de Amerikanen trots. De grove technische details zijn hier te vinden.

Het idee bestaat al een dikke dertig jaar: zonne-energie opvangen met een satelliet en die dan in geconcentreerde vorm naar een ontvanger op aarde stralen. De Californische energiegigant PG & E heeft nu aangekondigd dat hij vanaf 2016 zulke energie gaat afnemen van het bedrijfje Solaren Corp., dat niet eens een website lijkt te hebben (solaren.com is van een ander, Armeens bedrijf). Zou het waar zijn, en zo ja, zou het lukken?

Test