Verse Wetenschap (Biologie)


 Terug naar vandaag





Alienworm

Door: Nadine Boke 17-03-2010 14:26 Biologie, Bizarre beesten, Gezondheid, Medisch, Mens

Alien

Op z’n gemak en nietsvermoedend loopt de medewerker van het ruimtevaartuig door het schip. Tot hij plots hevige buikpijn krijgt, neervalt, en –waaaaah! – een Alien via een gat in z’n buik naar buiten komt. Ben jij ook zo blij dat de gebeurtenissen in deze filmreeks fictie zijn? Mis. Er bestaat, gewoon hier bij ons op aarde, een worm die verdacht veel overeenkomt met de aliens uit de gelijknamige films.

Het beestje in kwestie heet de guineaworm. Nog niet zo lang geleden kwam dit monsterlijke diertje veel voor rond de evenaar. En dan met name in Afrika. Je kan er simpelweg mee besmet raken door water te drinken waar z’n larven in zitten. Eenmaal in je lichaam neemt de worm het ervan: in een jaar tijd groeit hij uit van een minuscule larf tot een maarliefst één meter lang volwassen exemplaar. Al die tijd scheidt de worm een soort pijnstillend stofje uit, waardoor je niet merkt dat hij er is. Tot je op een gegeven moment een hele pijnlijke blaar krijgt. De blaar barst open, en tada: daar is de worm. Maar zodra hij z’n kop heeft laten zien ben je nog niet van hem af. De worm zit goed vast in je lichaam. Het duurt dagen en dagen om hem, beetje bij beetje, uit je lijf te trekken. En dat proces is ook nog eens ontzettend pijnlijk.

Het goede nieuws: de worm lijkt bijna uitgeroeid. Terwijl er bijvoorbeeld in 1986 in Nigeria nog 700.000 besmettingen met de worm werden geteld, waren dit er daar vorig jaar 0. Dit komt door een grootscheepse campagne om besmetting met de worm tegen te gaan. Via een vrij simpele methode: als je water filtert met een stukje stof voor je het drinkt, krijg je de larven niet binnen. De campagne, die mede wordt gefinancierd door de Bill Gates Foundation, gaat door. Nog even, en dan zijn we waarschijnlijk verlost van deze aardse Alien.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

De ontdekking van de verwarmingsbij

Door: Sacajawea Ooms 17-03-2010 11:41 Biologie

VerwarmingsbijDat er binnen een bijenvolk meerdere bijentypes zijn met elk hun eigen taak is al lang bekend, maar van verwarmingsbijen had je vast nog nooit gehoord. Deze gespecialiseerde werksters bepalen de temperatuur in het deel van het nest waar de poppen zich ontwikkelen. Dit type bij is ontdekt door Jürgen Tautz, hoofd van de bijengroep aan de Duitse Würzburg University. Door voor het eerst met een warmtecamera de temperatuur in bijennesten te meten, werd de verwarmingsbij ontdekt. Deze bij verricht belangrijk werk, omdat de temperatuur van een pop bepaalt welke taak ze zal uitvoeren als volwassen bij. Bij 35 graden wordt het een slimme bij die voedsel gaat verzamelen en bij 34 graden wordt het een werkster die huishoudelijke taken binnen het nest uitvoert.

Zo zorgen de verwarmingsbijen dat er altijd genoeg bijen zijn die het juiste werk doen. Het oude idee was dat de poppen het nest warm hielden en de volwassen bijen hier naar toe gingen om warm te worden. Nu blijkt het dus juist andersom te zijn.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Vulkanen spelen ijzersterke rol

Door: Anne Soldaat 15-03-2010 17:15 Aarde, Biologie, Klimaat

Vulkaan onderwater

Vulkanen onder de bodem van de oceaan spelen een onvermoede rol bij de CO2 huishouding van onze aarde. Dat blijkt uit een onderzoek van Franse en Australische wetenschappers. Vulkanen produceren heel veel ijzer, dat was al bekend. Nu is ook duidelijk geworden dat het ijzer van levensbelang is voor algen en plankton in de oceanen. Die hebben ijzer nodig om te groeien en te bloeien en ze absorberen daarbij kooldioxide. Dat leggen ze vast in de vorm van biomassa. En niet zo'n klein beetje ook: oceanen absorberen ongeveer een kwart van de CO2 die het gevolg is van de verbranding van fossiele brandstoffen en de ontbossing. Daar kan geen ondergrondse CO2-opslag tegen op.

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Bodybuilder forel

Door: Paul Schilperoord 15-03-2010 17:00 Biologie, Bizarre beesten

Verschil tussen gewone regenboogforel (rechts) en de gespierde versie (links)Amerikaanse wetenschappers kweekten forellen met de lichaamsbouw van een bodybuilder. Professor Terry Bradley van de Universiteit van Rhode Island stak 10 jaar van zijn leven in onderzoek om regenboogforellen tot groteske spierbundels uit te laten groeien. Bradley en zijn studententeam injecteerden daarvoor 500 uur lang nauwlettend twintigduizend eitjes van regenboogforellen met verschillende DNA-varianten om spiergroei te bevorderen. En met ‘succes’. Hij wist ongeveer 300 ‘opgepompte’ transgenetische forellen te kweken met een toename van 15 tot 20 procent in spiermassa. De vissen hebben een flink pakket buikspieren en een grote gespierde rug, vergelijkbaar met de brede schouders van een bodybuilder.

Volgens Bradley is dat niet zo onnatuurlijk als het lijkt. Hij maakt voor zijn onderzoek namelijk gebruik van myostatine,een natuurlijk eiwit dat normaal spierontwikkeling afremt tot normale proporties . Maar een mutatie van het myostatine-gen leidt bij het Belgisch Witblauw bijvoorbeeld tot een rund met een overmatige spierontwikkeling. En dat kan bij vissen kennelijk ook, maar dan geforceerd.

Het streven van Bradley is dat kwekerijen straks grotere vissen kunnen gaan kweken zonder meer voedsel toe te dienen. Maar wie wil zo’n opgepompt monster op z’n bord? En wat als ze ontsnappen? Want de bodybuilder forellen zijn in staat even heftig uitziend nageslacht te verwekken. En Bradley wil straks hetzelfde gaan doen met onder meer zalm en tonijn…

http://www.youtube.com/watch/v/fVx9m3ucGcY&feature=player_embedded

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

Beagle (24): Wie was Wallace

Door: Jacqueline de Vree 14-03-2010 14:00 Biologie, Geschiedenis, Mens

MOslimschoolIn deel 24 van de televisieserie Beagle, in het kielzog van Darwin gaat de zoektocht naar Redmond O'Hanlon's andere jeugdheld verder. Volgens sommigen was namelijk niet Charles Darwin, maar Alfred Russel Wallace de ware aartsvader van de evolutietheorie. Wie was die man van wie Darwin het zo benauwd kreeg? Redmond zoekt in Indonesië verder naar de geest van deze Britse natuuronderzoeker en avonturier, zonder wie Darwin nooit The Origin of Species gepubliceerd had.

In het tweede deel van dit tweeluik gaat Redmond O'Hanlon naar Ternate, het Molukse eiland waar Wallace in een malaria-koortsaanval een uitgebreide brief aan Darwin schreef, met daarin het idee van natuurlijke selectie als evolutionair mechanisme. Darwin begon na lezing ervan als een waanzinnige aan zijn On the Origin of Species te werken en vervalste - volgens velen - de ontvangstdatum van Wallace's essay.

Waarom deed Darwin dat? Reikte Wallace hem de sleutel tot de evolutietheorie aan? Dus: hoe origineel was Darwin's idee van natuurlijke selectie eigenlijk? Volgens Roy Davies, oud-programmamaker bij de BBC, heeft Darwin de ideeën van Wallace ordinair gejat.

Discussie

Roy Davies gaat over dit onderwerp aan boord van de Clipper in verhit debat met John van Wyhe, een Britse wetenschapshistoricus die Darwin's handelwijze te vuur en te zwaard verdedigt.

Het weerhoudt Redmond niet van het verder in de huid van Wallace te kruipen. Hij maakt seances mee, waarin getracht wordt met Wallace te praten en hij gaat tijdens een nachtelijke expeditie in het regenwoud op zoek naar de paradijsvogel die Wallace destijds ontdekte.

Verder maakt hij een biologieles in een moslimschool mee, waarmee de hele evolutietheorie met één machtige haal van tafel wordt geveegd. Wallace en Darwin broederlijk samen door de islamitische gehaktmolen. Slechts de feiten - en dan vooral de jaartallen - worden weergegeven, en vervolgens wordt de hele evolutietheorie, althans waar het de mens betreft, lachend verworpen.

Tijdens deze reis leren we Wallace, maar ook O'Hanlon beter kennen: onze eigen reisboekenschrijver vertelt waarom zijn held Wallace uiteindelijk hard van zijn voetstuk viel en waarom hijzelf nooit zo diep zal komen te vallen.

Uitzending: zondag 15 maart 2010, 21.10 uur op Ned 2. Na afloop een live twittersessie met onder meer Redmond O'Hanlon. Gebruik #vprobgl in je berichten.

Lees ook: 'De evolutietheorie van eh, Wallace' van Tjitske Mussche in de VPRO-Gids, en 'Wallace, nietes', van Katja de Bruin, ook in de Gids

Bekijk de 0 reacties of plaats zelf een reactie

 Terug naar vandaag

Archief

 

Als eerste het nieuws lezen

Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.

 



webfeed

Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!