Het is nu echt aftellen geblazen: vanmiddag om 14.00 uur Nederlandse tijd vertrekt de Clipper Stad Amsterdam vanuit de haven van Plymouth voor een acht maanden durende reis om de wereld - de reis van de Beagle. Tientallen wetenschappers, programmamakers, kunstenaars en politici maken gedurende de reis een inventarisatie van onze kleine blauwe planeet. Is de mens bezig onze planeet langzaam te vernietigen, zoals velen denken? Of zal onze soort, met al zijn vernuft, in staat zijn het tij te keren? In 35 televisie-afleveringen kunt u vanaf 13 september elke zondagavond de avonturen van de Beagle-ploeg op televisie volgen. Nu al kunt u 24 uur per dag terecht op de bijbehorende website, op twitter en op hyves. Via een webcam van de BBC kun je trouwens de Clipper mooi zien liggen voor de haven van Plymouth. Eerste, extra lange uitzending: zondag 13 september, 21.20 uur op Ned 2.

Vandaag is het op de kop af 1930 jaar geleden dat de Vesuvius Pompeii begroef onder een dikke laag as en lava. In de afgelopen millennia waren zo'n 550 vulkanen actief, waarvan 50 tot 60 op jaarbasis. Elke dag spuwen gemiddeld tien vulkanen lava en as uit.

Dat natuurgeweld kan allesvernietigend zijn, maar is vaak ook erg mediageniek. Zeker vanuit de ruimte levert het
schitterende foto's
op van kilometerslange rookpluimen. Wired verzamelde tien van de mooiste. Gewoon even kijken.

Als het weer een beetje meezit, is het vannacht en morgennacht feest aan de hemel, want de aarde vliegt, net als elk jaar in augustus, weer door de stofwolken die de komeet Swift Tuttle in 1992 achterliet bij zijn rondje langs de zon. Tot zo’n 80 meteoren per uur belooft het spektakel, hoewel de volle maan wat roet in het eten zal gooien.

Vallende sterren zijn het niet, zoals de volksmond ons wil doen geloven. De lichtsporen worden veroorzaakt door minuscule brokjes ruimtestof uit de staart van de komeet. Als zo’n stukje gruis de aardse atmosfeer binnendringt, verdampt het vrijwel direct, met een gloeiende lichtstreep als enige bewijs. De Perseiden, zoals de meteorenregen heet, kun je natuurlijk het best liggend op je rug in een verlaten duinpannetje, weg van alle lichtvervuiling, bekijken. Als het weer vannacht tegenzit, en heel Nederland onder een wolkendek schuilgaat, is er altijd nog twitter. Dit jaar organiseert de Newburry Astronomical Society een heuse meteorwatch op twitter (hashtag #meteorwatch).

Australië lag ooit dicht bij de Zuidpool. 's Winters was het dus maandenlang donker en koud. Toch leefden er dinosaurussen. Wat deden die als de donkere tijd aanbrak? Wegtrekken of zich ingraven, waarschijnlijk. Ik heb ruim twee jaar geleden wel fossiele holen gezien aan de zuidkust van Australië. Toen zei paleontoloog Tom Rich dat ze waarschijnlijk door krabben of zoiets waren gegraven, maar nu heeft een Amerikaanse deskundige er een blik op geworpen (als het tenminste om dezelfde holen gaat, maar dat kan bijna niet anders). Hij meent dat het echte dinosaurusburchten zijn, net als in Montana zijn gevonden vlak voordat ik de Australische holen zag. Of daarin nog sporen van de bewoners in te vinden zijn, weet hij nog niet, want afgraven is er niet bij.

Amazonerivier is elf miljoen jaar oud. Ruim twee miljoen jaar geleden kreeg de tweede langste rivier ter wereld zijn huidige vorm. Dat zijn de belangrijkste conclusies uit onderzoek van Amsterdamse geologen en collega's uit het buitenland. Daartoe hebben de wetenschappers een boorkern van wel 4,5 kilometer lang uit de monding van de rivier gedrild en de blubber later bestudeerd. De bodem bij de monding bevat een archief aan materiaal, zoals bodemdeeltjes en beestjes, dat uit het hele contintent in de loop der tijden door de rivier is meegevoerd.

Ja, je leest de kop goed. In 2008 werd er wereldwijd weer meer CO2 uitgestoten dan in 2007, meldt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Maar, lichtpuntje: wel mínder meer. De uitstoot steeg met 1,7 procent, en dat is maar de helft van de 3,3 procent die er van 2006 op 2007 bijkwam, terwijl de CO2-productie in de jaren ervoor steeds met ongeveer 4 procent omhoog ging. En als 2008 geen extra dag had gehad (het was een schrikkeljaar) zou de stijging maar 1,3 procent zijn geweest. De broeikasgasproductie lijkt dus te stabiliseren. Komt dat door al die investeringen in duurzame energie, of massale energiebesparing?

Nee. Biobrandstoffen en windenergie beginnen volgens het bureau wel 'een duidelijk effect' te krijgen op de uitstoot, maar de huidige vermindering van de groei is bijna helemaal te danken aan de hoge olieprijs en de economische crisis. Bekijk de harde cijfers op de site van het PBL, bijvoorbeeld over de uitstoot per persoon, die in China nu aardig op die van Europeanen begint te lijken, maar nog lang niet zo hoog is als in de VS.

Als de mensheid nu stopt met het uitstoten van CO2, stel dat het zou kunnen, dan zou de zeespiegel nog een heel eind stijgen. Uiteindelijk zelfs met 25 meter, menen sommige klimaatonderzoekers. Dat is genoeg om het overgrote deel van Nederland onder water te zetten. Het ziet ernaar uit dat alleen de uitstoot verminderen niet genoeg zal zijn om het tij te keren. Nee, die moet naar minder dan nul. Hoe? Daar wordt aan gewerkt. Bomen omzetten in houtskool en die in de grond stoppen is een mogelijkheid, dat maakt de grond nog vruchtbaarder ook, maar het gaat niet bepaald snel. CO2 laten reageren met het mineraal olivijn zou kunnen, want daarvan is er genoeg. Of de CO2 met apparaten uit de lucht halen? Zo'n apparaat bestaat sinds kort. Ik wantrouw de getallen in dit CNN-artikel een beetje, ik vind het raar dat het bedrijf in kwestie al een jaar geen persberichten heeft uitgegeven en ik vraag me af waar die ton vloeibaar CO2 die het ding per dag maakt, moet blijven. Maar toch, misschien gaan we dit soort toestellen nog hard nodig hebben.

... vanuit het internationale ruimtestation. Wat een fantastisch plaatje! Het is de Sarychev vulkaan op een van de Koerillen, een eilandengroep ten noorden van Japan waarover Japan en Rusland graag ruziemaken. Deze vulkaan is een van de actiefste ter wereld, en dat bewijst hij hier. De foto van het begin van een explosieve uitbarsting is genomen op 12 juni. Klik voor een vergroting en lees er hier meer over.

Ik ben altijd jaloers als Conservation International weer met nieuws komt over nieuw ontdekte diersoorten in ongerepte gebieden. Deze keer is het de Nangaritza-vallei in Ecuador waar een team biologen op jacht is gegaan. Ze vonden een lelijke salamander, een prachtige leguaan en vooral veel sprinkhanen, waarvan er eentje wel erg onopvallend is. De natuurbeschermingsorganisatie heeft een mooie fotoshow van de hoogtepunten. Fijn, maar je ziet nog veel meer als je direct naar de site met foto's en video's voor journalisten gaat. Daar staat meer, in hogere resolutie. Of mogen jullie daar niet in?

Ook geleerd dat de continenten bewegen met dezelfde snelheid als je vingernagels groeien? Bij Taiwan gaat het harder. Daar knalt de Filipijnse plaat met de noodvaart van 8,2 centimeter per jaar op de Euraziatische. De aardkorst wordt omhooggeduwd, en dus zou je fikse aardbevingen verwachten. Maar dat valt reuze mee. Eindelijk is nu duidelijk hoe dat komt: door orkanen. De extreme lagedrukgebieden die daarbij langskomen, lokken trage, ongevaarlijke aardbevingen uit. Een geluk bij een ongeluk dus.

De reis van de Beagle met de clipper Stad Amsterdam is bijna volbracht, zondag 30 mei is de laatste, extra lange uitzending. Tientallen wetenschappers onderzochten hoe onze planeet er nu voorstaat. Die wetenschappers gaan door en op W24.nl kun je de onderzoeken blijven volgen. Over welk onderzoek wil jij in de toekomst geinformeerd blijven? De plastic soep, de zee van plastic afval? Of bijv de klimaatverandering: palmbomen op de Antarctica, of Geo Engineering? Deel je mening hier en maak kans op twee vip-kaarten voor de clipper tijdens Sail 2010!