Robots spelen een steeds grotere rol in ons leven. Ze plukken fruit, verpakken etenswaren, lassen auto’s in elkaar en zijn onmisbaar bij operaties. Nu worden ze nog aangestuurd door de chirurg, maar volgens Amerikaanse onderzoekers kunnen robots in de toekomst zelfstandig kleine medische ingrepen uitvoeren. Zij ontwikkelden een werkend prototype dat tumors kan opsporen in kunstmatig borst- en prostaatweefsel, en op eigen houtje een biopsie uitvoert.

De onderzoekers ontwikkelden de robot op basis van een bestaande robotarm. Die werd uitgerust met een scansysteem op basis van ultrasoon geluid en een mechanische hand om, precies zoals een chirurg dat doet, een stukje weefsel te verwijderen. De robot is al met succes getest op kalkoenborstfilets, waarvan de textuur overeenkomt met menselijk weefsel.

De onderzoekers denken dat zulke robots in de toekomst kunnen worden ingezet voor allerlei eenvoudige chirurgische handelingen. Een van de belangrijkste uitdagingen is nog om de robot sneller informatie te laten verwerken, wat afhankelijk is van snelle processors en algoritmes. In de tussentijd voert het team testen uit met een paspop die in een onderzoeksstoel zit. De paspop heeft een strakke bh aan waar een kalkoenfilet met een druif in zit. De druif stelt een tumor voor, die de robot moet opsporen. Als dat succesvol verloopt, willen ze overstappen op echt menselijk borstweefsel.

Onzichtbaarheid is voor het leger de heilige graal. De Amerikaanse stealthvliegtuigen komen als enige in de buurt van onzichtbaarheid, voor radar althans, maar kosten een slordige vijf miljard dollar. Het Israëlische bedrijf Nanoflight komt nu met een spotgoedkoop alternatief: een speciale nanoverf waarmee elk vliegtuig nagenoeg onzichtbaar wordt voor radar.

Radar werkt met het uitzenden van elektromagnetische straling. Een obect, zoals een vliegtuig, weerkaatst deze radiogolven waardoor het met een radarontvanger gedetecteerd kan worden. Maar de nanodeeltjes in de verf van Nanoflight absorberen de radiogolven en zetten ze om in warmte, die vervolgens aan de omringende lucht wordt afgegeven.

Nanoflight testte de verf op nepraketten. De verf maakte de raketten niet helemaal onzichtbaar voor de radar, geeft Nanoflight toe. Maar een dun laagje verf maakte het voor de radar wel heel moeilijk te maken de raketten te ontdekken en ze te identificeren. Een duidelijke winst dus. En bovendien heeft de verf meer toepassingen. Volgens Nanoflight kan de nanoverf ook gebouwen beschermen tegen straling van nabij gelegen hoogspanningskabels. En de verf kan vanwege de absorberende eigenschappen langs gebouwen een deel van de uitlaatgassen afvangen. Nanoflight voert momenteel in de Israëlische stad Ramat Gan een praktijktest uit door vangrails met nanoverf te behandelen.

Het Britse onderzoeksschip RRS James Cook is teruggekeerd van een missie naar het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan. De onbemande duikboot Isis voer driehonderd uur lang op dieptes van zevenhonderd tot 3600 meter en haalde meer dan tien mogelijke nieuwe soorten diepzeewormen, zeekomkommers en kwallen omhoog. Drie nieuwe varianten van de wormensoort Enteropneust acorn, die de onderzoekers in de dieptes van het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan aantroffen, behoort tot een groep diersoorten die mogelijk de ontbrekende schakel zijn tussen gewervelde en ongewervelde diersoorten. Bekijk het hele fotoverslag op Noorderlicht.

In virtual reality hebben vette snacks hetzelfde effect op mensen met anorexia of boulimie als echt voedsel. Geanimeerde donuts, chips en patat zouden dus gebruikt kunnen worden voor de behandeling van deze eetstoornissen. Dat schrijft een team van internationale onderzoekers deze week in Annals of General Psychiatry.

Het onderzoeksteam schotelde dertig vrouwen afwisselend echt voedsel, virtueel voedsel en foto’s van snacks voor. Tien van de vrouwen hadden anorexia, tien boulimie en de andere tien vormden de controlegroep. Het voedsel bestond allemaal uit snacks met veel calorieën, zoals donuts. De onderzoekers keken hoe de vrouwen reageerden, door hun hartslag, elektrische weerstand van de huid en stressniveau te meten. En wat bleek? Het echte voedsel had exact dezelfde effecten als het virtuele voedsel. Alleen statische foto’s werkten minder goed. De onderzoekers willen nu methoden ontwikkelen om virtual reality in te zetten bij de behandeling van eetstoornissen, om bijvoorbeeld de emotionele reactie van patiënten in een virtueel buffet te bepalen.

Bepaalde diersoorten weten zich heel goed aan te passen aan extreme klimaten. Neem de woestijnvleermuis Pipistrellus kuhli. Dit dier overleeft in zeer droge en hete woestijngebieden. En dat is opmerkelijk, vinden Israëlische onderzoekers, want een vleermuis raakt normaal als hij vliegt snel zweetvocht kwijt via zijn grote onbedekte vleugels. Maar daar heeft de woestijnvleermuis iets op gevonden.

De onderzoekers kwamen erachter dat het dier water kan vasthouden door de vetsamenstelling van zijn huid te veranderen. Hierdoor verliest hij in totaal maar tachtig procent van het water dat andere vleermuissoorten kwijtraken, die niet in de woestijn leven. De onderzoekers presenteerden hun onderzoeksresultaten deze week op de jaarlijkse bijeenkomst van de Society for Experimental Biology in Praag. Op basis van hun ontdekking willen ze meer vleermuissoorten gaan bestuderen, om er precies achter te komen hoe deze dieren reageren op klimaatverandering.

Een looprobot bouwen die goed in balans blijft is al lastig genoeg. Maar nu willen Duitse onderzoekers een vierbenige robot ontwikkelen die gewoon door kan blijven lopen als hij onderweg een been kwijtraakt. Maar hoe doe je dat? Daarvoor keken ze de truc af van driepotige honden, die hun loopgang na een amputatie gewoon aanpassen. De onderzoekers trommelden een aantal driepotige honden op en lieten ze op een lopende band rennen, terwijl elk detail van de beweging door hogesnelheidscamera’s werd vastgelegd. Dat vergeleken ze vervolgens met het bewegingspatroon van vierpotige honden, om te zien hoe de dieren hun loopgang aanpassen wanneer ze een poot kwijtraken. De resultaten worden vandaag gepresenteerd op de jaarlijkse bijeenkomst van de Society for Experimental Biology in Praag. Lees verder over driepotige honden en looprobots op Noorderlog.

Vleermuizen zenden tijdens hun nachtelijke insectenjacht razendsnel piepgeluidjes uit. Prooi en obstakels weerkaatsen dit geluid en dat vangen de vleermuizen weer op om zich een beeld van de omgeving te vormen. Engelse en Schotse onderzoekers schrijven deze week in Bioinspiration & Biomimetics hoe ze deze ‘echolocatie’ van de vleermuis proberen na te bootsen. Ze leenden daarvoor zes vleermuizen van natuurpark Tropical World in Leeds, plakten kleine microfoontjes op hun kopjes en lieten ze door een gang heen vliegen. Omdat de signalen van een vleermuis maar een kwart van een milliseconde duren, konden de onderzoekers tijdens deze korte vluchten heel veel verschillende in- en uitgaande signalen registreren.

In het lab wisten de onderzoekers deze signalen na te bootsen met behulp van transducers. Hun doel is het biologische systeem van echolocatie van vleermuizen technisch na te maken voor toepassing in sonarsystemen met een hogere nauwkeurigheid. Maar ze hebben concurrentie. Onderzoekers van de Universiteit van Antwerpen ontwikkelen een ‘elektronische vleermuis’ die al in staat is om met een meting meerdere objecten te lokaliseren.

Zou jij een ton betalen voor een verroeste oude motorfiets? Dat was het bedrag dat een gammele tweewieler zonder banden en een kapotte tweecilindermotor van 1488 cc onlangs opbracht op een veiling van Bonhams in Engeland. Het ging namelijk om ’s werelds eerste echte motorfiets, in 1894 gebouwd door ‘Motorfahrradfabrik’ Hildebrand & Wolfmüller uit München.

Ook als de nieuwe Duitse eigenaar de machine zou restaureren dan valt er nauwelijks op te rijden. De motor is moeilijk om te starten vanwege de ouderwetse ‘hete buisontsteking’, die werkte met een vlambrander in plaats van een elektrische vonk. En dan is er nog het achterwiel dat tegelijk dienst doet als vliegwiel voor de motor, wat garant staat voor een bijzonder onrustige en levensgevaarlijke rit. Als de motor draait, draait ook het achterwiel. Het Franse bedrijf Duncan, Superbie & Cie, dat de motorfiets in licentie bouwde, verloor om die reden een rechtszaak tegen een ontevreden klant, waarna meer kopers hun geld terugeisten. Hopelijk heeft de nieuwe eigenaar ook het instructieboekje erbij gekocht dat weg ging voor ruim 1500 euro.

Een nieuw accessoire, het Gaming Vest, simuleert de ‘sensaties’ van neergemaaid worden met een Uzi, neergeknald worden met een pistool en steekpartijen, explosies en raketinslagen. De Amerikaanse arts die het vest ontwikkelde, zocht eigenlijk een manier om gevangenen op afstand medisch te onderzoeken. Maar een vest dat virtuele slachtpartijen simuleert vond hij kennelijk leuker, nuttiger of makkelijker.

Via een usb-kabeltje kun je het vest aansluiten op je pc. Een kleine luchtcompressor simuleert via vier luchtkamers voorop en vier achterop het vest de kogelinslagen, steekwonden en raketscherven. Afhankelijk van waar je wordt geraakt, voel je tijdens het gamen prikken in je buik, borst of rug.

Zoek je een wat meer vredelievende virtuele ‘sensatie’, dan is de HaptiHug misschien wat voor jou. Dit vest simuleert geen impact van dodelijk wapentuig, maar knuffels, omhelzingen en emoties. In het HaptiHug vest zit rondom een soort brede band met twee handen eraan die door twee elektromotoren wat strakker wordt getrokken als je een virtuele knuffel krijgt. Voor positieve emotie is er een trillende vlinder op je maag en een grote rode hartvormige hartslagsimulator op je borst simuleert angst of woede.

Ben jij ook zo’n fan van de talloze sushirestaurants die als paddenstoelen uit de grond schieten? De hapjes van rijst en rauwe vis lijken misschien heel gezond, maar pas op met de tonijn! Amerikaanse onderzoekers maakten een tocht langs tientallen sushirestaurants en ontdekten veel tonijnsushi met gevaarlijk hoge concentraties kwik. De allerduurste sushivariant akami van de ernstig bedreigde blauwvintonijn is het meest giftig. Je bent veiliger af met geelvintonijn, maar die wordt juist meer voor supermarkttonijn dan voor sushi gebruikt. Lees verder op Noorderlicht welke tonijnsoorten het meest veilige en verantwoorde hapje sushi opleveren.

Nieuwe grotere aswolk drijft richting het Europese continent

Eerste vulkaanas dwarrelt dinsdag op Nederland neer

Onduidelijk wanneer de Eyjafjallajökull stopt met as spuwen

Motoren van F-16 straaljagers beschadigd door asdeeltjes

Het effect van vulkaanas op een straalvliegtuig

Vulkaan Katla naast Eyjafjallajökull kan ook uitbarsten

Vulkaan stoot minder CO2 uit dan luchtvaart

Positieve invloed vulkaanuitbarsting op de natuur

KNMI meet vulkaanstof boven Nederland

Satellietbeelden van de MET Office London

Microscoopfoto's van vulkaanasdeeltjes

NASA-satellietbeelden van Eyjafjallajökull

Bijzondere fotoserie van de uitbarsting van Eyjafjallajökull

Uitleg over de uitbarsting van het Institute of Earth Sciences Nordic Volcanological Center

Wil je stoppen met roken? Zoek dan een stressvolle baan! Uit een studie van Duitse onderzoekers blijkt dat rokers onder stress minder vaak een sigaret opsteken. Tegen de verwachtingen van de onderzoekers in, want ze wilden juist aantonen dat stress een nicotineverslaving in de hand werkt. Dat klinkt ook logisch. Veel rokers noemen het roken van een sigaret rustgevend.

De onderzoekers bepaalden de nicotinebehoefte van de testpersonen met de Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Dit is niets meer dan een vragenlijst, waar mits eerlijk beantwoord uit volgt hoe afhankelijk je bent van sigaretten roken. En dus ook hoe moeilijk je er vanaf kunt blijven. Deze gegevens werden gekoppeld aan de hoeveelheid werkstress. Daaruit volgde dat rokers met veel stress op hun werk het roken veel meer beperken tot in hun vrije tijd, schrijven de onderzoekers deze week in Tobacco Induced Diseases.

Maar of alleen stress de bepalende factor is? De onderzoekers concluderen dat de werkdruk en het anti-rookbeleid in kantoorgebouwen ongetwijfeld van invloed zijn. Zou je onder stress nog steeds minder roken met een pakje sigaretten, een asbak en een aansteker op je bureau?

De kosten in de gezondheidszorg rijzen de pan uit. Onderzoekers zoeken naar manieren om patiënten strenger in de gaten te houden, of ze hun pilletjes wel nemen en voldoende revalideren na een operatie. Dit gaat namelijk vaak mis, met onnodige ziekenhuisopnames tot gevolg. Onderzoekers aan de Universiteit van Florida ontwikkelden een ‘klikpil’, die is uitgerust met een kleine microchip en een antenne gemaakt van zilveren nanodeeltjes. De arts krijgt bericht zodra je maagsappen de pil beginnen op te lossen. Je maagzuur verteert vervolgens ook de antenne, maar de microchip moet via je spijsverteringskanaal zijn weg naar buiten vinden. Hopen dat hij niet in je blinde darm blijft steken.

Ook aan de Universiteit van Maastricht willen ze patiënten meer kunnen bespieden. Om te zien of iemand die voor zijn revalidatie moet sporten, niet stiekem thuis voor de tv gaat zitten. De Maastrichtse onderzoekers ontwikkelden een ‘intelligente bewegingsmeter’, die het dagelijks bewegingspatroon van patiënten analyseert en doorspeelt naar de arts. Die kan dan meteen boos opbellen, maar ook je zorgverzekeraar zal luiheid in de toekomst ongenadig afstraffen.

Wat is het oudst bekende dier? Was het George de kreeft met een geschatte leeftijd van 140 jaar? Of de Japanse karper Hanako van 226 jaar oud? De in 1965 overleden stralenschildpad Tu’i Malila komt in ieder geval ook aardig in de buurt, al is het onduidelijk of ze nou 150, 188 of zelfs 250 jaar oud is geworden. Stralenschildpadden zullen die respectabele leeftijd nu nog maar zelden bereiken. Volgens de Turtle Survival Alliance (TSA) en de Wildlife Conservation Society (WCS) is het binnen twintig jaar namelijk helemaal afgelopen met deze schildpaddensoort, waar er niet zo lang geleden nog miljoenen van waren. Het van nature bosrijke leefgebied van de stralenschildpad op Madagaskar wordt door houtkap steeds kleiner. Bovendien worden de schildpadden in duizendtallen door stropers gevangen voor de verkoop van hun vlees of als huisdier. Ze worden namelijk door velen gezien als een van de mooiste schildpadsoorten. De stropers trekken de afgelopen tijd steeds vaker de beschermde reservaten in om de beesten te vangen. De TSA en de WCS luiden de noodklok en roepen de internationale gemeenschap op tot drastische beschermingsmaatregelen.

In hun nachtelijke insectenjacht vliegen vleermuizen razendsnel door pikdonkere bossen heen. Ze detecteren hun prooi en vliegen om bomen en takken heen dankzij ‘echolocatie’: de vleermuizen zenden tijdens het vliegen piepgeluidjes uit, obstakels weerkaatsen dit geluid en dat vangen de vleermuizen weer op met hun grote oren. In een dichtbegroeid bos moeten ze alleen heel snel heel veel piepjes uitzenden om nergens tegenaan te botsen. Dat betekent dat er ook heel veel signalen terugkomen, die elkaar kunnen verstoren. Maar hoe onderscheidt de vleermuis het ene terugkaatsende signaal dan van het andere? Nou, gewoon door de toonhoogte van hun gepiep steeds net ietsje te verschillen, schrijven Amerikaanse onderzoekers deze week in PNAS. Ze kwamen daar achter door vleermuizen tussen een aantal metalen kettingen door te laten vliegen. Tussen de kettingen stonden microfoons om de piepjes van de vleermuizen te registreren. Op hun kop hadden de vleermuizen microfoontjes die de terugkaatsende signalen opvingen. Zo konden de onderzoekers precies horen hoe een vleermuis piept, steeds een toontje hoger of lager.