Wetenschap24.nl
26-01-2010 14:25 Biologie, Mens, Psychologie
Sta je op het punt een evaluatiegesprek in te gaan? De grootste kans om je baas het nut van je salarisverhoging in te laten zien, is door hem vlak van tevoren mierzoete troep te voeren, een stroopwafel of een blikje cola bijvoorbeeld. Uit onderzoek van de University of South Dakota (VS) blijkt namelijk dat het suikergehalte in je bloed de keuzes beïnvloedt waarbij je ver vooruit moet denken, vooral als het om geld gaat. De psychologen hangen er gelijk even een biologische verklaring aan vast. Suiker is een belangrijke energiebron. Als er weinig van in je bloed zit, schreeuwt je lichaam om het aan te vullen, en daar worden keuzen onbewust door beïnvloedt.
Lees meer op Hoe?Zo!
25-01-2010 17:00 Medisch, Mens
Van een goed seksleven zou je langer leven, beter tegen stress kunnen, makkelijker in slaap vallen, minder snel ziek worden, en ga zo maar door. Maar een dagelijkse vrijpartij is niet altijd leuk en gezellig, waarschuwt arts John Zenian in het tijdschrift Medical Hypothesis. Koppels die graag het missionarisstandje aanhouden lopen gevaar…….op een muisarm. Tijdens de daad komt het hele gewicht van het bovenlichaam op de polsen te staan en dat kan volgens Zenian een belangrijke zenuw in de polsen beklemmen.
Het is een aardige theorie, maar is het dan niet een beetje raar dat de muisarm meer bij vrouwen voorkomt dan bij mannen? Maar goed, ik zou zeggen, neem het zekere voor het onzekere en experimenteer er in de toekomst gewoon flink op los.
25-01-2010 16:25 Medisch, Mens
H
oe onderzoek je wat er precies in het menselijk lichaam gebeurt als er op een paar meter afstand een bom ontploft? Ik heb geen flauw idee, maar in Engeland denken ze het wel te weten: je blaast gewoon iets op dat heel erg op een mens lijkt, achttien nietsvermoedende varkens bijvoorbeeld. Op Porton Down, een geheime militaire onderzoeksbasis van de Engelse overheid, doen ze het.
Om een aanslag op militairen in Afghanistan zo goed mogelijk na te bootsen, kregen alle achttien varkens een dekentje van Kevlar, hetzelfde materiaal dat in kogelvrije vesten zit. Ook kregen ze buisjes en andere meetinstrumenten in hun aderen en belangrijke organen gepropt om te meten wat daar allemaal gebeurt na een ontploffing. Na de knal lieten de onderzoekers de varkens doodbloeden, om te zien hoe lang ze in leven bleven.
Eerlijk gezegd lijkt het meer op het sadistische tijdverdrijf van een stel verveelde militairen, dan op een serieus onderzoek. Zet maar gerust heel veel vraagtekens bij dit soort gruwelijke onderzoeken, vooral wanneer het op een geheime militaire onderzoeksbasis is, en al helemaal wanneer de onderzoekers niets kwijt willen over de resultaten. Het enige wat de woordvoerster van de basis te zeggen heeft is: ‘door dit onderzoek redden we nu al levens in het veld.’ Ik geloof er geen bal van.
21-01-2010 17:27 Biologie
In de race richting de eicel hebben spermacellen van de hertmuis een slimme tactiek ontwikkeld: sommige houden zich aan elkaar vast en vormen een soort treintje. Hierdoor komen ze sneller vooruit dan wanneer ze solo zwemmen. Dat blijkt uit onderzoek van Harvard University.
De onderzoekers volgden de spermacellen van de hertmuis op de voet, een muissoort waarvan het vrouwtjes vaak met meerdere mannetjes achter elkaar paart. Ze gaven de zaadcellen van elk mannetje in hun onderzoek allemaal een eigen kleur en keken aandachtig wat er ging gebeuren. Het bleek dat alleen de spermacellen van hetzelfde mannetje zich aan elkaar vastklampen.
De spermacellen 'denken' dus verder dan hun eigen, individuele belang. Het belangrijkste is dat het bewuste mannetje zich weet voort te planten (en niet de buurman) en dus besluiten spermacellen van zo'n mannetje tot een collectieve inspanning (het treintje). Hoe de spermacellen in staat zijn om elkaar als directe naasten te herkennen weten de onderzoekers nog niet.
21-01-2010 17:07 Heelal
Ja, burgerparticipatie in de wetenschap kan tot mooie dingen leiden. Denk aan burgers die het veld intrekken om vogels te tellen ten behoeve van onderzoek of aan particulieren die de microprocessors van hun huiscomputer belangeloos inzetten voor complexe wetenschappelijke berekeningen. Nu heeft de Universiteit van Arizona HiWish gelanceerd. Het project nodigt geïnteresseerde burgers uit om het oppervlak van Mars af te speuren, met behulp van Google maps van de planeet die via de HiWish site kunnen worden bekeken. De coördinaten van de meest opvallende plekken kun je dan opgeven zodat die spots in meer detail kunnen worden bekeken. Je moet er dan wel even bij vertellen waarom die bewuste plek er volgens jou uitspringt.
19-01-2010 14:30 Mens
Twee moleculair celbiologen hebben een weblog gemaakt met daarin de meest grappige - en tegelijk toch serieuze - biomedische publicaties. Hierbij een kleine greep uit hun collectie ROFL wetenschap:
'Een experimentele studie naar het beschermende effect van knoflook tegen vampiers’.
'Het effect van uiteenlopende textielsoorten op seksuele activiteit - een experimentele studie'.
Of wat dacht je van deze: 'Hoe verhoudt de definitie van micropenis zich tot etniciteit?'
Alle studies komen uit een waanzinnig groot online database (PubMed) met artikelen en publicaties op het terrein van de life sciences.
19-01-2010 14:00 Heelal, Technisch
Altijd al een spaceshuttle in de tuin willen hebben? Sla dan nu je slag! NASA heeft de prijs van zijn spaceshuttles verlaagt: van 42 miljoen naar 28,8 miljoen dollar. Al eerder toonden zo'n twintig mensen of partijen belangstelling voor de shuttles, maar met de prijsverlaging moeten dat er meer worden. Op 19 februari sluit de verkoop, dus je moet er snel bij zijn.
NASA probeerde al eerder de hoofdmotoren van de shuttles te slijten aan mensen die niet weten wat ze met hun geld aan moeten, maar zonder succes. Daarom zijn de motoren nu gratis verkrijgbaar, al is 'gratis' een betrekkelijk begrip wanneer je bedenkt dat de koper wel opdraait voor de transportkosten.
14-01-2010 16:55 Chemie, Ruimtevaart, Technisch

In 2008 kreeg de ISS de speciale urinezuiveringsunit aan boord. De bedoeling was om uit urine en uit rondzwevend lichaamsvocht van de astronauten vers drinkwater te maken. Zo'n 23 liter per dag. Volgens persbureau Reuters kostte het apparaat 250 miljoen dollar, maar helaas krijgen de astronauten nog niet echt waar - of water - voor hun geld. De astronauten hebben teveel calcium in hun bloed, waardoor het apparaat niet goed werkt. Inmiddels heeft men zich op de grond, bij NASA, helemaal gestort op de biochemie van urine. "We weten meer van urine dan ons lief is", aldus een van de betrokken onderzoekers. Mogelijk heeft het teveel aan calcium te maken met verlies aan botdichtheid, die weer het gevolg is van langdurige gewichtloosheid. Tijd om wat Calgon die kant op te sturen?
Terminaal? Laat je mummificeren……..op tv!
14-01-2010 16:28 Mens

Wij Nederlanders hebben een naam hoog te houden als het gaat om nieuwe, schokkende en grensverleggende televisie (denk maar aan Big Brother en De Grote Donorshow). Maar door de Engelsen worden we nu in onze hemd gezet. Ze willen iemand live op televisie inbalsemen op de manier van de Oude Egyptenaren, mummificeren dus. En het is meer dan alleen een macaber geintje. Een Britse wetenschapper denkt het geheim van de Oude Egyptenaren te hebben ontrafeld (zij waren meesters in balsemen – hun lijken bleven beter geconserveerd dan welke beschaving dan ook), en wil dat met de kijker thuis delen. Het is alleen eerst nog even zoeken naar een terminaal zieke patiënt die zijn lichaam ter beschikking stelt voor deze onzin (naar mijn idee). Na de show krijgt de kersverse mummie twee tot drie jaar een plekje in een museum en zal daarna begraven worden. Channel 4 en productiemaatschappij Fulcrum hebben advertenties gezet in verschillende tijdschriften. Nu maar kijken of er iemand gek genoeg is om te reageren. Oh ja, voor de geïnteresseerde: je krijgt er niks voor betaald.
12-01-2010 17:00 Biologie
Krekels hebben een plantvernietigende reputatie, maar op elke regel in de natuur is wel een uitzondering te vinden, ook in dit geval. Franse wetenschappers betrapte een nieuw ontdekte krekelsoort terwijl hij een orchidee aan het bestuiven was (geen enkele andere krekelsoort doet dit). Het staat allemaal op tape hoe hij zijn kop in een bloem van de plant steekt, sabbelt op de zoete nectar, en vervolgens niets wetend met het stuifmeel op zijn kop de volgende bloem inkruipt. Daarmee is het jarenlange raadsel rond deze orchidee op het kleine franse eilandje Réunion (200 kilometer ten oosten van Madagaskar) opgelost. Niemand wist tot op de dag van vandaag wie of wat deze planten bestoof. Bij een verwante orchideeënsoort op Madagaskar zijn het motten die deze taak op zich nemen, maar motten zijn nauwelijks te vinden op Réunion. Lange tijd hielden de wetenschappers de orchideeën in de gaten, zonder succes. Tot ze op een dag zo slim waren om ook een keer ’s nacht hun camera op de planten te richten. Dit is het resultaat:

Vijf minuten verwijderd van kernoorlog
12-01-2010 16:30 Mens
Overmorgen weten we hoeveel minuten de mensheid verwijderd is van een kernoorlog, of andere mensvernietigende ramp. Dan wordt de zogenaamde Doomsdayklok opnieuw ingesteld, een klok die al sinds 1947 symbolisch aangeeft hoever we verwijderd zijn van het einde der tijden. De kans daarop neemt toe naarmate de wijzers middernacht naderen. Sinds 2007 is het vijf voor twaalf, vanwege de nucleaire programma’s van Noord-Korea en Iran, maar volgens de Bulletin of Atomic Scienctists (een groep wetenschappers van de Universiteit van Chicago die het risico op een wereldwijde catastrofe inschatten) is het tijd om de wijzers te verzetten. Hopelijk gaat de Doomsdayklok voor het eerst in 19 jaar weer wat minuten achteruit. Dan kan iedereen die zich om dit soort dingen druk maakt weer rustig slapen.
Lees meer op Hoe?Zo!
Neanderthaler droeg sieraden en make-up
12-01-2010 16:03 Archeologie
De Neanderthaler wordt met terugwerkende kracht steeds intelligenter, vooral na de recente vondst van bewerkte schelpen in de Zuid-Spaanse regio Murcia. Waarschijnlijk bewaarden de Neanderthalers make-up of body paint in de schelpen. Archeologen vonden sporen van gele en rode pigmenten, vermengt met zwart mineraal. De schelpen zelf werden gebruikt als sieraden. En dat gebruik van sieraden duidt op een eigenschap waarvan we dachten dat die alleen aan de moderne mens was voorbehouden: de Neanderthaler was in staat symbolisch te denken.
Lees verder op Hoe?Zo!
12-01-2010 15:52 Biologie, Chemie, Geschiedenis, Gezondheid
De gitzwarte eyeliner van Cleopatra en andere Egyptische schoonheidskoninginnen zat niet alleen vol met pigmenten, maar ook met giftige loodverbindingen. Die stopten ze er doelbewust in en kwamen niet per ongeluk - als verontreiniging - in de cosmetica terecht. Paradoxaal genoeg gebruikten ze het lood op hun gezicht om ooginfecties te voorkomen. Onderzoek met gekweekte menselijke lichaamscellen in het lab laat zien dat de aanwezigheid van loodzouten inderdaad leidt tot een immunologische stressreactie. Lood kan op korte termijn misschien heilzaam werken, op langere termijn leidt het tot hersenbeschadigingen en andere klachten. Gelukkig dat de Cleopatra's van Egypte gemiddeld al voor hun 40e levensjaar dood waren.
Lees verder op Hoe?Zo!
08-01-2010 11:30 Biologie

Hoe zet je een reuzenpad aan tot necrofilie? ‘Eigenlijk heel simpel’, vertelt Bas Bruning in Hoe?Zo Radio. ‘Mannetjespadden bespringen zo ongeveer alles: schoenen, handen, en dus ook dooie vrouwtjespadden.’ En de bioloog gaat nog een stapje verder, waardoor zijn onderzoek wel een heel lugubere bijsmaak krijgt. In de buikholte van de overleden vrouwtjes naaide hij een ballon. Zodra het levenloze lichaampje was gegrepen door een mannetje, begon hij de vrouwtjes langzaam op te pompen. All in the name of science.
In de vrije natuur gebeurt iets vergelijkbaars. Hitsige mannen grijpen een vrouwtje en houden haar met man en macht vast. Met geen mogelijkheid is de pad van zijn ‘slachtoffer’ af te krijgen. Totdat de vrouwtjespad zich in de aanwezigheid van andere potentiële partners begint op te blazen. De man op haar rug verliest langzaam zijn grip en kan er nu makkelijk door omstanders ‘afgetrapt’ worden. Het is een ware paddenrodeo: om de beurt klimmen de padden op de rug van het vrouwtje, om er even later weer afgegooid te worden. De sterkste pad wint en mag de eitjes van zijn nieuwe lover bevruchten.
Maar waarom zou je in vredesnaam padden in het laboratorium aanzetten tot necrofilie en de dooie vrouwtjespadden opblazen? ‘Om te kijken of vrouwtjes zich inderdaad opblazen zodat de man op haar rug zijn grip verliest’, legt Bas Bruning uit op de radio. Luister hier.
07-01-2010 16:49 Archeologie
In 2006 vonden wetenschappers de oudste vissige viervoeter ooit. Het fossiele dier markeerde vanaf dat moment de cruciale overgang van het leven in zee - met vinnen - naar het leven op poten, op het vasteland. Men doopte het fossiel Tiktaalik en het dier is sindsdien de Che Guevara van de evolutie geworden. T-shirts, tassen, bekers en zelfs een videoclip zijn er gemaakt met de beeltenis van deze evolutionaire missing link. Maar de geschiedenis is aan herschrijving toe, want in het zuiden van Polen heeft men pootafdrukken gevonden, afdrukken vastgelegd in versteende modder van 395 miljoen jaar oud en daarmee 18 miljoen jaar ouder dan die van Tiktaalik. Conclusie: viervoeters hebben zich veel eerder van de vissen afgescheiden dan we tot dusver dachten.
Lees verder op Hoe?Zo!
Handig! Ontvang onze Verse Wetenschap per e-mail. Bevalt het niet? Je kunt op elk moment weer afmelden.
Onze Verse Wetenschap is ook verkrijgbaar als RSS. Abonneer je of voeg de URL naar deze feed toe aan Outlook 2007. Zo ben je altijd verzekerd van Verse Wetenschap!