Wat doe je als je op een afgelegen eilandje woont en je wilt een geboortekaartje naar je familie op het vaste land sturen? Zelf de overtocht maken is niet zo’n goed idee, zeker als er net een kleintje bij is gekomen.
In de jaren dertig werd daar al wat op gevonden: raketpost. Reken uit hoeveel brandstof je nodig hebt, zet de raket in de goede hoek en hou een beetje rekening met de wind. Dan moet je deze uit de klauwen gewassen vuurpijl wel aardig van A naar B kunnen krijgen.
Het geboorteverhaal komt van het Schotse eilandje Scarp, waar in 1934 een brief op deze manier verstuurd werd. Jammer alleen dat de Duitse wetenschapper Zucker vervolgens door zijn Nazi-thuisland werd gearresteerd, hij had immers rakettechnologie met de Britten gedeeld…

In de jaren tachtig keek iedereen gefascineerd naar Michael Knight en zijn trouwe (auto)maatje Kitt. De sprekende en denkende auto kwam altijd op tijd opdagen om Michael uit de problemen te halen en samen waren ze onverslaanbaar.
Tegenwoordig is het besturen van dingen met je stem al niet meer zo heel bijzonder, maar bij een auto lijkt het toch een beetje link. Wat nou als je het woordje 'stop' niet goed verstaan wordt...
Toch is deze luisterende auto uit 1930 wel leuk en misschien ook nu nog handig voor op de parkeerplaats. (Popular Science juni 1930)

Malaria is wereldwijd een populair onderwerp om te onderzoeken. Degene die met effectieve middelen tegen de ziekte of de mug komt kan nog wel eens een Nobelprijs winnen. Het Amerikaanse bedrijf Intellectual Ventures heeft nu een muggenscherm waarbij camera’s en lasers samenwerken om muggen te spotten en vervolgens te grillen (New Scientist).
Het zogenaamde fotonische scherm kan werken op zonne-energie en zou volgens de onderzoekers om ieder huis heen geplaatst kunnen worden. De mug wordt gespot en er wordt een minimale hoeveelheid vernietigend laserlicht op het beestje losgelaten. Net genoeg om de zoemende ziektebrenger zo te beschadigen dat hij sterft. Maar hoe weet zo’n scherm nou dat het om een mug gaat en niet om een vriendelijke, knuffelbare hommel?
Hieronder een opname in high-speed van een mug die uit de lucht geknald wordt.

Politiek correct is het zeker niet. Maar in de jaren twintig was het geven van een tik aan een kind blijkbaar nog een stuk geaccepteerder dan nu. Er was zelfs een elektrisch billenkoekapparaat ontwikkeld. In 1920 stond het al in de Popular Science, en in 1926 nog een keer. Aangezien het toen weer of nog steeds een noviteit was, sloeg het apparaat waarschijnlijk niet aan bij het grote publiek.

Het fileprobleem zag er in 1938 ongetwijfeld anders uit dan nu. Het was in ieder geval al flink vervelend om vast te staan in een drukke stad. Ook toen werd er al nagedacht over hoe je het verkeer nou het beste kan stroomlijnen. Die ideeën van toen hoor je nu nog steeds. En sommige zijn nu, zo’n zeventig jaar later ook gerealiseerd.
Het klaverblad als kruispunt van de toekomst heeft zichzelf redelijk waargemaakt. Ook een navigatiesysteem is in veel auto’s al te vinden en wordt met automatische remmen druk geëxperimenteerd. Ook rijbanen met verschillende snelheden zijn er wel, maar een snelweg met een aparte verdieping voor trein, vrachtverkeer en auto’s, die ken ik nog niet.
Een afstandsbediening voor stoplichten is helaas nog geen standaardaccessoire en chemische dampen uit het wegdek die uitlaatgassen doen verdwijnen zijn (gelukkig) ook niet toegepast.
Erg leuk om hier in Popular Science verder te lezen wat de toekomstfantasieën voor het verkeer waren anno 1938.

Radium, een bron van mysterieuze energie. Tegenwoordig bekend als kankerverwekkende radioactieve stof, maar in de jaren twintig nog een mogelijke belofte voor de toekomst. Er werd gedacht dat het drinken van radioactief water een stimulans kon zijn voor de genezing van allerlei kwalen, van ouderdom tot kaalheid en tanduitval.
Helaas moest het water bij de bron gedronken worden, omdat de radioactieve energie verdween bij het bottelen en vervoeren. Gelukkig kwam er in 1923 een apparaatje op de markt om je eigen radioactieve water mee te maken. Zou er nog iemand in leven zijn die het gebruik ervan kan navertellen? Lees hier het hele verhaal in de Popular Science van juni 1923.

Tegenwoordig rijdt nog steeds lang niet iedereen in een elektrische of hybride auto. De industrie is er nog niet klaar voor. Maar blijkbaar reden er in de jaren twintig al elektrische taxi's door New York. Wat nou sls de auto-industrie dat initiatief toen al had opgepakt en olie links had laten liggen... Ben benieuwd of deze oude beestjes nog ergens te vinden zijn.

Een bekende optische illusie. Het raam lijkt heen en weer te klappen, terwijl het eigenlijk ronddraait. Het heeft allemaal te maken met rare hoeken in het raam en de plek vanaf waar je ernaar kijkt. Ingenieus bedacht door Adelbert Ames Jr.  (ook bekende van Ames Room). Leuk speelgoed, dat blijkt uit maar weer uit deze clip van de Vlaamse band Goose. Regisseur Keith Schofield heeft zich verdiept in de werking van het raam en zich helemaal uitgeleefd in de clip van het nummer ‘British Mode’.

Dr. Walsh stipte in 1923 angst als een van de grootste vijanden van de mens aan ("FEAR - Man's greatest bogie" Popular Science, juni 1923). Hoogtevrees, claustrofobie en smetvrees zijn volgens Walsh allemaal psychische beperkingen die de mens in de weg zitten en de helft van alle ziektes valt zelfs aan angst te wijten. Walsh had ook de oplossing al voorhanden: wilskracht. Hij noemt als voorbeeld iemand met smetvrees die bacterioloog is geworden en iemand die bang was in het donker die - na 15 kilo gewichtsverlies door angst – een prima nachtwaker werd.
Die wilskracht kan wel een steuntje in de rug gebruiken. En in 1923 dachten ze op een expeditie in de Zuid-Amerikaanse jungle het middel gevonden te hebben: caapi. Om deze plant hangt nog steeds mysterie, beter bekend in het mengsel Ayahuasca of yagé schijnt het mensen nog steeds van allerlei aandoeningen en verslavingen te verlossen. Er is zelfs een type toerist naar vernoemd: de ayahuasca-toerist, die bijvoorbeeld naar Peru gaat om de emotionele teller weer op nul te zetten. Typisch is dan wel weer dat in een aantal ervaringsbeschrijvingen juist angst centraal staat.

Deze film van Encyclopaedia Britannica is gemaakt om iedere drinker bewust te maken van wat alcohol met hem kan doen. De invloed op het brein wordt uitgebreid behandeld. Schijnbaar was het in 1959 een stuk duidelijker welk deel van het brein waarvoor verantwoordelijk is.
In volgorde van voor naar achter worden in het cerebrum het beoordelingsvermogen, de spiercontrole en het visuele centrum aangetast. De climax ligt in bewusteloosheid als gevolgd van een overdosis alcohol in het cerebellum. Hoewel het brein tegenwoordig niet zo simplistisch in kaart gebracht worden, een vermakelijke film, die ook nog even laat zien wat je lever ook al weer doet.

De laatste tijd was het er wel weer voor. Je voeten worden met flinke kou ijsklompen aan je benen als je niet oppast. In de niet verwarmde auto's van 1919 was dat zeker ook een probleem. Maar daar was wat op gevonden: elektrisch verwarmde schoenen (Popular Science, april 1919). Een draadje en contactpunten in de zool en voila. Ben benieuwd hoeveel gesmolten zolen en verbrande voeten deze schoenen hebben opgeleverd. En waarschijnlijk was de passagiersstoel bestemd voor de batterij.

Pornografie, door velen (stiekem) zeer gewaardeerd, door anderen gezien als gevaarlijk en pervers. De wetenschappelijke bewijzen voor en tegen de invloed van porno op wat mensen daadwerkelijk doen geven nog steeds geen eenduidig antwoord. Nu is via internet bijna alles te vinden, maar ook in de jaren 60 werden de vieze blaadjes al als gevaar gezien.
In 1965 maakte Charles Keating, een Amerikaans zakenman bekend om zijn ‘kruistocht’ tegen te porno, met de Amerikaanse nieuwslezer George Putnam een waarschuwingsfilm met de welluidende naam Perversion for Profit. Putnam legt aan de hand van veel voorbeelden uit hoe perversie de Amerikaanse jeugd verpest. Fetisjisme en homoseksualiteit rukken op en perverse porno is verantwoordelijk voor het stijgende aantal buitenechtelijke kinderen en de verspreiding van SOA’s .
Als een echte Bob Dylan laat hij bordjes vallen met waarschuwende teksten. Zijn uitsmijter: de Egyptische, Griekse en Romeinse beschavingen zijn stuk voor stuk ten onder zijn gegaan aan hun eigen morele verval en Amerika moet knokken om dat te voorkomen.
Kijk hieronder de film in twee delen:

De wereldbevolking groeit erg hard. Zijn we nu al met 6,8 miljard, in 2050 is het nog voller en zijn we met negen miljard. Dat betekent dat er ook zoveel magen gevuld moeten worden. Kan er wereldwijd genoeg voedsel geproduceerd worden? Britse onderzoekers denken na over een strategie die de productie optimaliseert, maar daarbij ook rekening houdt met het klimaat, de biodiversiteit en de maatschappij.
Het belangrijkste punt in hun betoog in Science is de zogenaamde ‘opbrengstkloof’. Lang niet overal wordt landbouwgrond optimaal gebruikt. In Zuidoost Azië is de gemiddelde opbrengst van een hectare rijst gemiddeld maar 60 procent van wat die zou kunnen zijn. Deskundige irrigatie van de rijstvelden zou tientallen procenten schelen. Het is de kunst om wereldwijd zo dicht mogelijk bij de 100 procent te komen. Maar er valt nog veel meer te doen. Lees verder op Noorderlicht.

In Haïti worden tentenkampen buiten Port-au-Prince gebouwd, om zo de stad zelf beter te kunnen herstellen. Een maatregel waar G.G. Groff, president of the Pennsylvania State Board of Health in 1890, het waarschijnlijk helemaal mee eens was geweest. In de Popular Science van augustus 1890 houdt hij een betoog over ‘wat te doen bij een ramp’.
Kort daarvoor had er in zijn staat een overstroming van South Fork Lake plaatsgevonden. Het waterpijl steeg ruim 10 meter en dit kostte 1/9 van de bevolking en een groot deel van de veestapel het leven. Het gevolg: veel puin en een hoop dode mensen en dieren in het water.
Naast een praktisch stappenplan, wat nu zo weer toegepast kan worden, stelt hij als eerste voor een dictator aan te wijzen die alles coördineert. Voedseltekort komt niet ter sprake, maar ziektes als tyfus en difterie des te meer. Stap 1 is dan ook het verspreiden van desinfecterende middelen, kort daarop gevolgd door het begraven van de doden. Vervolgens staan bijna alle stappen in het teken van de hygiëne, op een na, en dat is het voorkomen van paniek door correcte informatie te geven.
Het is mooi om te lezen hoe praktisch er ook toen al bij een ramp gedacht werd, en de aardbeving in Haïti bewijst maar weer eens hoe snel de mens terug in de tijd geworpen kan worden.

Hoe zou een alien de mens en zijn cultuur aanschouwen? Dat is de vraag bij deze archieffilm van Encyclopaedia Britannica. Een antropologisch kijkje op de mens anno 1954. Een mooi tijdsbeeld waarin de voice-over ingaat op de eindeloze verscheidenheid, maar de film eigenlijk de VS als de meest ontwikkelde vorm van cultuur propageert. De film gaat onder meer in op kledingvoorschriften, eetgewoonten, waarin mensen wonen, het begrip eigendom en de uitwisseling tussen culturen. Grappig is dat de hele industriële en destijds christelijke wereld als dezelfde cultuur wordt gepresenteerd en dat volgens de film Afrika vol met kleine culturen zit. Dan kun je je toch afvragen wat de definitie van cultuur is. Was cultuur gelijk aan religie?