Stofspuwende sterren

  • Door: Nadine Böke (Noorderlicht)
Zoom
Het type ster waar hiernaast over gesproken wordt is een rode reus. De massa van de ster bepaalt de manier waarop hij aan z'n einde komt.

Verder: vleermuisdodende schimmel blijkt Europees, mieren die zichzelf vaccineren, ophef over buitenaardse dinosaurussen en een prachtige planktonvideo.

Zoom
Het type ster waar hiernaast over gesproken wordt is een rode reus. De massa van de ster bepaalt de manier waarop hij aan z'n einde komt.

Sterren knallen aan het eind van hun levensduur niet altijd met een grote explosie uit elkaar. Bepaalde typen sterren spuwen het materiaal waarvan ze zijn gemaakt uit in een reusachtige stofstorm. Zie het maar een beetje alsof de aarde langzaam oplost in een grote zandstorm die de hele wereldbol rond trekt. Het was voor sterrenkundigen onduidelijk wat dit soort stormen voortdrijft. Dat raadsel is nu opgelost; het heeft te maken met de grootte van de stofdeeltjes en de straling van de ster zelf.

De schimmel waardoor vleermuizen in de Verenigde Staten massaal het loodje leggen is vrijwel zeker overgewaaid vanuit Europa. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar verschillende varianten van de schimmel, uit het geteisterde land en uit onze contreien. Europese vleermuizen zijn goed bestand tegen de schimmel die hier heerst. Amerikaanse vleermuizen die besmet werden met de Europese schimmelvariant gingen echter nog sneller dood dan van de Amerikaanse versie. Een teken dat de schimmel hier vandaan komt, en de lokale vleermuizen er in de loop van de jaren resistentie tegen hebben opgebouwd.

Niet alleen mensen kennen het principe van vaccinatie; mieren ook. Biologen hebben vastgesteld dat de mieren van een bepaalde soort nestgenoten met een levensbedreigende huidziekte likken. Op deze manier pikken ze de ziekteverwekker zelf ook op. Maar dan wel in zo’n lage dosis dat ze er niet ziek van worden, maar juist immuniteit tegen kunnen ontwikkelen. Door het likgedrag van de dieren kan in relatief korte tijd de hele kolonie immuun worden voor de schimmel die de ziekte veroorzaakt.

Wil je graag langer lijken dan je eigenlijk bent? Neem dan een wapen in je handen. Uit onderzoek van een Amerikaanse psycholoog blijkt dat mensen het postuur en de lengte van iemand die een pistool of een groot mes vasthoudt groter inschatten dan dat van iemand met lege handen. Waarschijnlijk is dit verschijnsel gelinked aan het feit dat onze hersenen iemand met een wapen als een grotere bedreiging zien.

Een van de meest opmerkelijke wetenschapsnieuwtjes die vandaag rondgaat is dat van de superintelligente “spacedino’s”. Een Amerikaanse chemicus zou dat beweren in zijn laatste onderzoeksartikel. Sommige nieuwsmedia, zoals deze, gaan zelfs zo ver dat ze spreken over buitenaardse dinosaurussen die hun eigen vervaarlijke ruimteveroveringsprogramma hebben opgezet. Op dit weblog van het Smithsonian Institute lees je hoe de vork echt in de steel zit. Ja, de chemicus in kwestie heeft iets gezegd over dinosaurussen op andere planeten. In een niet al te serieuze slotopmerking van een wetenschappelijke publicatie die heel ergens anders over gaat. Die opmerking wordt echter wel breed uitgemeten in een persbericht over de publicatie, met alle gevolgen van dien.

Tot slot een video die bedoeld is als educatiefilmpje over plankton. De voice over vertelt vanuit het perspectief van een vis die nu op de markt te koop ligt, maar die ooit ook deel was van deze reusachtige minuscule wereld die maar weinig mensen ooit echt hebben mogen aanschouwen. De video maakt gebruikt van nieuwe technieken waardoor het mogelijk is om microscopisch kleine wezentjes toch levend en wel op film vast te leggen. En dat levert prachtige plaatjes op.