Supergriep in Nederland

  • Door: Elmar Veerman
Het Mexicaanse griepvirus, foto: CDC.
Zoom
Het Mexicaanse griepvirus, foto: CDC.

Korte berichten, met vandaag o.a. killergriep gemaakt, foute maan op pakpapier, censuur aan de universiteit, spectaculaire ijspegel onder water betrapt.

Het Mexicaanse griepvirus, foto: CDC.
Zoom
Het Mexicaanse griepvirus, foto: CDC.
Griepvirussen onder een elektronenmicroscoop

Een extreem besmettelijke variant van het dodelijke H5N1-griepvirus, da’s heel gevaarlijk. Hij bestaat, en nog in Nederland ook. Niet meteen bang worden: die killer griep is gemaakt in het lab en zit goed opgesloten. Maar dat brengt wel een groot dilemma met zich mee: mogen de onderzoekers openbaar maken hoe dit virus in elkaar zit, of zouden ze daarmee terroristen in de kaart spelen?

‘Als deze publicatie-met-een-knipoog tot resultaat heeft dat meer mensen snappen dat volle maan opkomt als de zon ondergaat en dat een maansikkel ontstaat doordat de zon van opzij, dat wil zeggen van rechts in de avond en van links in de ochtend, op de maan schijnt, dan zijn de twee weken die dit onderzoek me hebben gekost absoluut de moeite waard geweest.’ Aldus de Groningse sterrenkundehoogleraar Peter Barthel over zijn onderzoek naar illustraties van de maan op cadeaupapier en in kinderboeken, in Nederland en Amerika. Twee weken. Tjonge.

Ook niet superserieus is onderzoek naar de golven die in wijn optreden als je je glas rondzwenkt. Die kunnen verschillende vormen aannemen, aldus de onderzoekers die dit uitzochten – bij een glas wijn uiteraard. De resultaten kunnen helpen bij het begrip van mengende vloeistoffen, zeggen ze ook. Maar ons gaat het vooral om het filmpje.

Roos Vonk, hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, ging flink onderuit met het vleesonderzoek dat uit de duim van Diederik Stapel bleek te komen. De universiteit gaf haar publiekelijk een uitbrander, maar wil de zaak verder zo snel mogelijk vergeten. En dus heeft het college van bestuur het universiteitsblad Vox verboden om verder over de zaak te schrijven. Want vrije pers aan een universiteit, dat is niet meer van deze tijd.

Maandag beginnen de klimaatonderhandelingen in Durban en heel Nederland heeft het erover, want de toekomst van onze lage landen hangt af van de zeespiegelstijging in de komende eeuwen. Of nee, het middendeel van de voorgaande zin klopt niet. Dan maar uitwijken naar de Financial Times voor een special over de klimaattop. Waarin je onder meer kunt lezen dat China de komende 25 jaar waarschijnlijk evenveel CO2 zal uitstoten als Europa, de VS en China bij elkaar.

Nog even terugkomend op het filmpje van de octopus die een wandelingetje over land maakte: hoe vreemd is dat eigenlijk? Katherine Harmon van Scientific American vroeg het aan deskundigen. Voor soorten die aan de kust leven is het niet ongewoon, zeggen die. Het is een manier om prooien in getijdenpoelen te bereiken of te ontsnappen aan gevaarlijke zeedieren. Vandaar de wandeling.

De BBC-serie Frozen Planet is soms spectaculair. Neem de groei van een ‘brinicle’ in de zee bij Antarctica. Als zeewater bevriest, blijft er extreem zout en zeer koud water achter, dat zinkt. Het minder zoute water eromheen bevriest daardoor. Resultaat: een dikke ijspegel die naar de zeebodem reikt en daar dood en verderf zaait. Kijk en huiver. En lees er daarna meer over op de site van de serie.