Het ziet er zo eenvoudig uit. Een enorme slang draait zijn sterke lichaam met een paar kronkels om zijn prooi en houdt deze vast tot het slachtoffer gestikt is. Maar een prooi wurgen kost slangen enorm veel energie. Ze verbruiken tijdens het wurgen maar liefst zeven keer meer zuurstof dan normaal. Het is voor de slangen dus handig om precies te weten wanneer hun prooi dood is, en ze hun greep kunnen verslappen. Maar: hoe kom je hier achter?

In theorie zouden wurgslangen op verschillende manieren kunnen waarnemen of hun prooi leeft. Bijvoorbeeld door erop te letten wanneer deze volledig verslapt, of door te letten op ademhaling. Maar een groep Amerikaanse biologen geloofde dat slangen een andere tactiek gebruiken. Dus voerde het team, onder leiding van Scott Boback, een opmerkelijk experiment uit.

De wetenschappers namen zestien boa constrictors en voerden deze slangen ratten. Maar niet zomaar ratten. De knaagdieren waren al een poosje dood, en waren zo lang bewaard in de vriezer. Voor de biologen een rat aan een slang gaven, warmden ze het bevroren lijkje op tot 38 graden (de normale lichaamstemperatuur van ratten) en brachten ze een kloppend kunsthart aan in het dier. Zo konden zij zien of de boa’s misschien hartslag kunnen voelen.

En jawel: als de biologen het hart van een rat lang lieten kloppen, bleven de slangen het diertje ook lang wurgen. Maar als zij na tien minuten het kunsthart uitschakelden, verslapten de slangen hun greep. Boback en zijn collega’s toonden hiermee dus aan dat wurgslangen bij het doden van hun prooi afgaan op hartslag. De dode ratten vertoonden tenslotte geen verdere spierverslapping, en ademen deden ze ook niet.

De Amerikaanse onderzoekers bewezen bovendien dat slangen dit vermogen om de hartslag van hun prooi te meten van nature bezitten, en niet pas tijdens hun leven leren. Negen van de zestien slangen waarmee ze hun proeven deden waren in het wild gevangen, maar de andere zeven waren in gevangenschap opgegroeid. Deze dieren waren grootgebracht op een dieet van dode kuikens en dode muizen; zij hadden dus nog nooit een prooi met een kloppend hart in hun wurggreep gehad. Toch wisten ook deze slangen dat een hart dat stokt betekent dat hun slachtoffer dood is.

Bron: Scott Boback e.a., Snake modulates constriction in response to prey’s heartbeat, in: Biology Letters, 18 januari 2012