Wij mensen hebben twee ogen nodig om goed te kunnen zien hoe ver iets is. We vergelijken die overlappende beelden en schatten dan de afstand. Je zou denken dat een springspin het ook zo doet, want die heeft zelfs vier ogen aan de voorkant van z’n kop. Maar wat blijkt: zelfs met maar één oog springt zo’n spinnetje niet mis.

Hoe kan dat? Japanse biologen zijn er nu waarschijnlijk achter. Ze ontdekten dat de spinnenogen wel vier lagen lichtgevoelige cellen bovenop elkaar hebben, schrijven ze in Science. Daarvoor zit een lens, die verschillende kleuren licht op verschillende plekken in het oog bundelt.

Twee daarvan zien precies hetzelfde groene licht. De ene laag ziet altijd een scherp beeld, terwijl het voor de andere laag altijd onscherp is. Hoe onscherp dat tweede beeld precies is, verraadt voor de spin hoe ver de vlieg precies van hem vandaan zit, denken de biologen. Al weten ze nog niet hoe de verwerking van die signalen voor een driedimensionaal beeld zorgt.

Uit proeven met verschillende kleuren licht bleek dat de spinnetjes inderdaad mis springen als er alleen rood licht is. Dat betekent dat de spinnetjes een manier van afstand schatten gebruiken die nog niet bekend was, schrijven Takashi Nagata en collega’s in Science.

Het is de vierde manier, want naast het vergelijken van overlappende beelden, zoals wij doen, waren er al twee andere manieren bekend. Met één oog kun je als dier diepte zien als je je kop heen en weer beweegt, want dan verschuift het beeld van dingen die dichtbij zijn meer dan dat van dingen ver weg. Sommige insecten gebruiken deze methode.

Wat ook kan, is de vervormbaarheid van je ooglens inzetten. Focussen op iets dat dichtbij is, zorgt dat objecten verder weg onscherp worden. De mate van onscherpte zegt iets over de afstand. Kameleons gebruiken dit fenomeen om beter in te schatten hoe ver een prooi is. Maar voor springspinnen is dit geen optie, omdat hun lens niet vervormbaar is. Zij hebben dus een prima alternatief.

PS Nog niet onder de indruk van springspinnen? Bekijk dit dan eens: