Een oeroud bos in Mongolië is eeuwen geleden, geheel in Pompeïaanse stijl, bedolven onder de vulkanische as. Het ligt verborgen onder het Wuda-kolenveld in het Mongoolse Helanshan gebergte. Chinese paleontologen onderzochten onder leiding van de Amerikaan Hermann Pfefferkorn het fossiele bos en presenteren in PNAS hun reconstructie.

Fossielen

Door een vulkanische uitbarsting kwam het bos binnen een paar dagen onder een dikke laag as te liggen. Hierdoor is het erg goed bewaard gebleven; zo goed dat de blaadjes nog aan de takken zitten. De aslaag zelf is ongeveer 300 miljoen jaar oud. Dat is uit het begin van het Perm, toen de continenten nog naar elkaar toe dreven om het supercontinent Pangea te vormen. De analyse van het onderzoeksteam is goed voor een reconstructie van de vegetatie voor het hele Wuda-gebied. Dit komt doordat ze in totaal een gebied van 1000 vierkante meter onderzochten. Ze kregen hierbij hulp van een energiebedrijf dat in de buurt bezig was een ondergronds kolenvuur te blussen. Het bedrijf hielp de onderzoekers met het afgraven van de kolenlaag, tot het vulkanische tufsteen bereikbaar was. Vervolgens groeven de Chinezen 66 centimeter tufsteen af en onderzochten het resultaat op fossielen.

Uit de fossielen was op te maken dat het Mongoolse oerbos op een natte, veenachtige ondergrond groeide. Het bos bestond uit verschillende groepen planten. De meeste daarvan waren boomvarens, kleine struiken en klimop. Verder waren er ook twee boomsoorten te vinden. Dit waren de Cordaïtes, een vroege vorm van coniferen, en de Sigillaria, een wolfsklauwachtige boom die ver boven het bladerdak uitstak. De Sigillaria werd tot wel 25 meter hoog. Naast de overheersende varens hebben de paleontologen ook Noeggerathiales gevonden, een uitgestorven plantengroep van kleine boompjes die zich voortplantten met sporen. Van deze plantengroep zijn drie soorten gevonden met bijna complete fossielen.

Eerste keer

Het bos is nogal een vondst: zo is het de eerste keer dat een dergelijke bosreconstructie in Azië gedaan is, het eerste fossiele bos op turf dat onderzocht is en is het voor het eerst dat de Noeggerathiales in grote getale aanwezig waren. De vondst geeft ook inzicht in het klimaat van die tijd. Voor het eerst kan de flora van de toenmalige continenten uit de periode voor het Perm vergeleken worden. Zo lijkt de vegetatie van deze periode in China en Oost-Azië op die uit het toenmalige Euramerika (Europa en Noord-Amerika). Volgens de onderzoekers is dit te verwachten, omdat deze continenten toen deel uitmaakten van hetzelfde grootschalige ecosysteem rond de evenaar. Wel wijzen de paleontologen er op dat er specifieke verschillen bestaan, zoals de verspreiding van de Noeggerathiales.

Bron:

Hermann Pfefferkorn e.a., A Permian vegetational Pompeii from Inner Mongolia and its implications for landscape paleoecology and paleobiogeography of Cathaysia. In: PNAS