Oeroud liefdeslied

Ook 165 miljoen jaar geleden zongen insecten al

  • Door: Steijn van Schie
Stridulatie poot sprinkhaan
Zoom
Stridulatie poot sprinkhaan
Dit is het stridulatieorgaan op de poot van een sprinkhaan. Het uitgestorven insect had net zulke bobbeltjes op z'n vleugels.

Het liefdeslied van een uitgestorven sabelsprinkhaan is voor het eerst in 165 miljoen jaar weer te horen. Op basis van een extreem goed bewaard gebleven fossiel reconstrueerden wetenschappers het geluid.

Stridulatie poot sprinkhaan
Zoom
Stridulatie poot sprinkhaan
Dit is het stridulatieorgaan op de poot van een sprinkhaan. Het uitgestorven insect had net zulke bobbeltjes op z'n vleugels.

Door verschillende lichaamsdelen langs elkaar heen te strijken, kan prachtige muziek ontstaan. In de belevingswereld van de meeste insecten dan. Terwijl poten langs poten strijken en vleugels langs vleugels, genieten de vrouwtjes met volle teugen van de geluiden die dat voortbrengt.

Deze manier van geluid maken heet stridulatie en het sabelsprinkhaanachtige beest Archaboilus musicus deed het 165 miljoen jaar geleden al, schrijft een internationale groep wetenschappers vandaag in Proceedings of the National Academy of Sciences. En hij deed dat op dezelfde manier waarop de hedendaagse sabelsprinkhanen dat doen. Op een van zijn vleugels zaten een soort kleine tandjes die hij langs een andere vleugel streek.

Het oudste liefdeslied dat we tot nu toe kennen kwam aan het licht nadat Chinese onderzoekers een fossiel vonden van de uitgestorven sprinkhaan (strikt gezien is hij nauwer verwant aan krekels, maar dat terzijde). De structuur van zijn vleugels was bijna niet aangetast en dus stuurden de onderzoekers hem op naar collega’s aan Bristol’s School of Biological Sciences. Daar vergeleken ze de vleugels met de vleugels van 59 sabelsprinkhaansoorten die vandaag de dag nog op aarde rondspringen en reconstrueerden zo het oeroude lied.

Het resultaat is een geluid met een frequentie van 6,4kHz met een duur van 16 milliseconde. Zet een heleboel van die geluidjes achter elkaar en de zang moet volgens de onderzoekers ongeveer zo hebben geklonken:

De ontdekking zegt niet alleen iets over de belangrijke rol die zang 165 miljoen jaar geleden al innam in de natuur, maar ook over het gehoor van andere dieren die toen leefden. Want voor dieren die dol zijn op sprinkhanenvlees zou het uitermate handig zijn om hun gezang te kunnen horen, menen de onderzoekers. Hoewel de insecten daarop misschien juist weer een frequentie gekozen hebben die voor roofdieren onopvallend was.