Hoe zorg je dat je kind de overstap van borst of fles naar vast voedsel goed maakt? Iedereen heeft daar ideeën over, maar echt vergelijkend onderzoek is schaars. Mensen experimenteren liever niet met weerloze kleintjes.

Ellen Townsend en Nicola Pitchford, psychologen van de Universiteit van Nottingham (GB), hebben dat ook niet gedaan. Maar ze hebben wel 155 ouders ondervraagd over de manier waarop hun kind met vast voedsel kennis had gemaakt. En daarnaast hadden ze nog een hele berg vragen.

Er waren 63 ouders die zeiden dat dit via voeren met een lepel was gebeurd en 92 die de baby zelf hadden laten bepalen wat er in z’n mond terechtkwam. Gemiddeld gebeurde dat vanaf een leeftijd rond de zeven maanden. Op een lijst met 151 voedingsmiddelen gaven de ouders vervolgens aan wat hun kind allemaal wel en niet lustte, hoe vaak het wat at en hoe lang en zwaar de peuter of kleuter nu was.

Dreumeslaboratorium

Die ‘lepelgroep’ was voor dit onderzoek gestrikt in het dreumeslaboratorium in Nottingham, waar ze met hun kind aan ander onderzoek hadden meegedaan. De andere groep was geworven via een advertentiecampagne. Vervelend, want dat maakt de groepen slecht vergelijkbaar. Alleen al omdat de lepelbaby’s gemiddeld ouder waren. Dat losten de onderzoekers op door 37 lepelbaby’s te vergelijken met 37 even oude zelfeetbaby’s, en de gegevens van de rest niet te gebruiken.

Bij een echte medische onderwerpen zou je met zo’n onderzoeksopzet waarschijnlijk niet wegkomen. Maar voor BMJ Open, een laagdrempeliger variant van het British Medical Journal, was het blijkbaar geen bezwaar.

Uit de resultaten bleek dat de groep lepelbaby’s meer van zoetigheid hield, en de zelfetertjes meer van koolhydraten. Dat zou kunnen komen doordat je zo’n aanklooiend kleintje vaak liever een broodkorst geeft dan een verantwoord potje smurrie, beseffen de onderzoekers. En waar je vroeg mee in aanraking komt, daar ga je van houden.

Gepureerd voedsel

Niet dat het bij broodkorsten bleef. Tweederde van de kinderen die op eigen kracht met vast eten was begonnen, had nooit gepureerd voedsel gekregen, maar had wel allerlei verschillende smaken kennisgemaakt. Per soort voedsel waren de verschillen klein, maar het viel wel op dat deze kinderen vrijwel alles lekkerder vonden dan de met lepels gevoerde leeftijdgenootjes, die allemaal gepureerd spul hadden gekregen. Alles, behalve zoetigheid. Misschien is dat te verklaren doordat bij hapjes gepureerd spul alle smaken door elkaar worden gemengd, waardoor een weinig uitgesproken, vaak zoete smaak resteert. Dan leer je sterkere smaken niet waarderen.

En hoe zat het met het gewicht? Lepelkinderen waren vaker aan de zware kant, zelfetertjes neigden juist vaker naar ondergewicht. Echt te dik waren acht van de 63 lepelaartjes en maar één kind uit de andere, 92-koppige groep. Een significant verschil, jawel. Maar er zit een addertje onder het gras: de lepelkinderen waren door onderzoekers gemeten en gewogen, terwijl de ouders uit de andere groep zelf lengte en gewicht van hun kind moesten bepalen. Maakt dat uit? Wie zal het zeggen.

Er zijn meer redenen om de uitkomsten met een korreltje zout te nemen. Ik noem er nog een: borstvoeding. De ene groep baby’s was na gemiddeld 9,5 maanden gestopt met moedermelk drinken, de andere na bijna twee jaar - extreem laat als je het mij vraagt. Het is bekend dat borstvoeding ook invloed heeft op de smaakvoorkeuren van een kind: het leert voedsel waarderen dat de moeder heeft gegeten. Het vermindert bovendien de kans op overgewicht, later in het leven. Drie keer raden welke groep het langst borstvoeding had gekregen. Juist, de baby’s die zelf aan de slag mochten met eten.

Toch vinden de onderzoekers het zelf allemaal overtuigend genoeg om eetadvies te geven: laat de baby zelf het voortouw nemen bij de overgang naar vast voedsel, want dat bevordert de voorkeur voor gezond voedsel en vermindert de kans op overgewicht. Dat de vloer af en toe bezaaid is met stukjes broccoli, aardappel en ander lekkers, moet je dan maar op de koop toe nemen.