In veel talen wordt het woord ‘pijn’ zowel gebruikt fysieke als voor emotionele ervaringen. Hete koffie over je hand morsen of geconfronteerd worden met een geliefde die je heeft afgewezen, komt dat gevoelsmatig dus overeen? Dat kun je aan mensen vragen, maar een groep Amerikaanse psychologen wilde dit meten in het brein. Ethan Kross en zijn collega’s verzamelden daarvoor veertig studenten (21 dames en 19 heren) die niet zo lang geleden aan de kant waren gezet door hun geliefde. Die namen plaats in een MRI-scanner die de doorbloeding van specifieke delen van de hersenen in kaart kon brengen.

De studenten moesten aan het laatste moment van hun verloren relatie denken, en kregen daarbij ook nog een foto te zien van hun ex, alles om het gevoel van afwijzing zo sterk mogelijk te laten zijn. Ter controle kregen ze een foto van een gewone vriend of vriendin te zien, met wie ze geen liefdesrelatie hadden gehad. Ook drukten de onderzoekers twee keer een warm voorwerp tegen de arm van de proefpersonen, een keer warm maar niet onaangenaam en een keer zo heet dat het pijn deed.

Ze zagen dat de reactie van de hersenen op pijn aan de arm sterk leek op wat er gebeurde bij het kijken naar de ex-geliefde. Waarschijnlijk is het breincircuit dat emotionele pijn genereert gebaseerd op een aanpassing van het al eerder in de evolutie ontstane fysieke pijnsysteem, dachten veel hersenwetenschappers al langer. Deze observatie vormt daarvoor aanvullend bewijs, schrijven Kross en zijn medeonderzoekers in PNAS.

Elmar Veerman