‘Pak mijn buurvrouw maar!’
- Zoom
- © Darren Croft
- Een gevalletje seksuele intimidatie bij guppy's.
Vrouwelijke guppy’s omringen zich in de periodes dat ze niet vruchtbaar zijn bij voorkeur met soortgenotes die aantrekkelijker zijn dan zijzelf. Zodat hitsige mannetjes hen met rust laten.
- Zoom
- © Darren Croft
- Een gevalletje seksuele intimidatie bij guppy's.
Seksuele intimidatie komt erg veel voor in het dierenrijk. Mannelijke dieren hebben vaak andere belangen dan vrouwelijke. Voor hen is het gunstig om met zo veel mogelijk vrouwtjes te paren, zodat ze zo veel mogelijk nakomelingen krijgen. Terwijl het voor vrouwelijke dieren beter is om alleen te paren met het mannetje dat de meest geschikte vader is.
Veel diersoorten hebben in de loop van hun evolutie eigenschappen ontwikkeld die hen helpen in deze strijd tussen de seksen. Sommige van die eigenschappen zijn genetisch. Zoals de vreemde, ingewikkelde vagina van de muskuseend; die mannelijke muskuseenden heeft gedwongen een kurkentrekkervormige penis te ontwikkelen. Maar ook bepaalde vormen van sociaal gedrag kunnen helpen bij het lokken van vrouwtjes of juist het van ’t lijf houden van hitsige mannetjes.
In Proceedings of the Royal Society B van deze week beschrijven vijf biologen een mooi voorbeeld van sociaal gedrag dat als doel heeft seksuele avances te ontwijken. En wel bij guppy’s. De mannetjes van de guppysoort Poecilia reticulata staan bekend als seksueel agressief. De vrouwelijke guppy’s lijken dit wanneer ze vruchtbaar zijn niet heel erg te vinden. Maar buiten hun vruchtbare periode ontwijken ze de mannetjes liever, zo lieten Josefine Brask en haar collega’s zien. Hoe? Door zich te omringen met vrouwelijke soortgenoten die aantrekkelijker zijn dan zij.
Brask toonde aan dat vrouwtjesguppy’s die even geen zin hebben in seks bij voorkeur in de buurt van soortgenotes gaan zwemmen die wel gewillig zijn. Mannetjes gaan dan bij voorkeur op deze voor hen aantrekkelijkere vrouwtjes af. Maar als er geen vruchtbare vrouwtjes in de buurt waren, vielen de hitsige visjes wel de niet-gewillige vrouwtjes lastig.
De biologen toonden ook aan hoe de vissen herkennen welke soortgenoot wel of niet zin heeft in seks. Vruchtbare vrouwtjes scheiden, door toedoen van hun hormonen, een bepaalde geur af. Het is deze geur die de mannetjes aantrekt. En ook de onvruchtbare vrouwtjes. Als de wetenschappers in plaats van een vruchtbaar vrouwtje alleen wat van haar geur in het aquarium druppelden, kwamen de bescherming zoekende, even niet vruchtbare vrouwtjes hier net zo goed op af.