Als je teveel antibiotica voorschrijft, werken ze niet meer. Dat is in het kort het heersende idee over de antibacteriële geneesmiddelen. Maar onderzoekers van de University of Pennsylvania hebben nu ‘het huidige dogma over langetermijngebruik van antibiotica ontkracht’.

In hun onderzoek naar puistjescrème met antibiotica bleken nauwelijks resistente bacteriën te ontstaan, terwijl je dat wel zou verwachten. De crèmes uit het onderzoek zijn bedoeld voor de erg zware gevallen van acne. De middeltjes die in de winkel te koop zijn, bevatten meestal nauwelijks geneesmiddel.

De antibiotica in de medicinale crèmes doden de bacteriën die de ontstekingen en puistjes veroorzaken. Maar antibiotica hebben ook nadelen: resistente bacteriën, die zo gemuteerd zijn dat ze tegen het medicijn kunnen, zijn een groot probleem voor de moderne geneeskunde. Vooral de bacterie die acne veroorzaakt,  Staphylococcus aureus, is gevaarlijk. Bepaalde stammen daarvan zijn namelijk ook de boosdoeners die bekend staan als MRSA, de superresistente ziekenhuisbacterie. Het is dus belangrijk om op te passen met zulke antibiotica, en niet zomaar puistjescrème te gebruiken.

Of valt het mee? De onderzoekers in Pennsylvania hebben bij 83 personen gekeken waar de Staphylococcus-besmetting zich bevond, en wat het effect was van het antibioticum tetracycline. Slechts tien procent van de bacteriekweekjes, die van de proefpersonen waren genomen, bleek resistente bacteriën te bevatten. En dat terwijl de crème wel werkt: zeventig procent van de bacteriekolonies verdween door de behandeling.

Dat de bacteriën meestal niet resistent werden, is inderdaad opmerkelijk. Om goed te begrijpen hoe en wanneer antibiotica resistentie veroorzaakt, zal dan ook meer onderzoek nodig zijn. Maar om te zeggen dat dit het hele idee over bacterieresistentie verandert, is overdreven. De bevindingen zijn wel opmerkelijk, maar de vraag is in hoeverre ze representatief zijn, met slechts 83 testpersonen.

Marc Seijlhouwer