Eeuwenlang werden zeevaarders erdoor geplaagd: zeepissebedden die langzaam maar zeker de houten schepen en steigers oppeuzelden. Maar deze kreeftachtigen, de zogenaamde gribble, blijken ook een praktisch nut te hebben. Engelse onderzoekers schrijven deze week in PNAS hoe de gribble het haast onverteerbare hout omzetten in vloeibare biobrandstof.

Gribble maken onder de waterlijn met tientallen tegelijk geultjes of holletjes in het hout. Deze zijn 1 à 2 millimeter in doorsnede en 3 centimeter diep. In tegenstelling tot termieten en andere houteters, hebben de gribble geen bacteriën in hun spijsvertering om het hout af te breken. Professor Simon McQueen-Mason van de Universiteit van York, die het onderzoek leidde, vroeg zich af hoe gribble dat dan wel doen. Dan moeten ze over alle enzymen beschikken om zelfstandig hout in suikers om te zetten. McQueen-Mason en zijn team doken in de spijsvertering van de gribble en ontdekten een enzym dat nog nooit eerder in een dier is aangetroffen. Het enzym breekt cellulose af, het belangrijkste bestanddeel van hout.

Een kant-en-klaar systeem om met hulp van de zeepissebedden op grote schaal biobrandstof te produceren is er nog niet. Maar het onderzoek gaat voort. De onderzoekers willen weten of ze met het enzym op industriële schaal niet-eetbare gewassen als hout en stro in bruikbare suikers kunnen omzetten. Uit deze suikers is weer bio-ethanol te maken. Misschien rijden we straks dus wel allemaal op ‘pissebeddenpoep’.

Paul Schilperoord