Het geluid van stilte

Zoom
"Hee, ik hoor iets! O, en nu hoor ik niets!" (foto: wikimedia)

Hersenen blijken het einde van een geluid op een andere manier waar te nemen dan het begin.

Er klinkt een zoemtoon. Het geluid bereikt je oor, waar het via een zenuw wordt doorgegeven aan je hersenen. De ene hersencel geeft een seintje aan een ander, en die weer aan een volgende, en nog een. En zo registreren je hersenen: ‘Hè, ik hoor iets zoemen!’. Maar hoe neem je waar dat het geluid stopt? Stomweg doordat het signaal in je hersenen dan ook stopt, zou je denken. Of in ieder geval zullen er vast diezelfde hersencellen bij betrokken zijn.

Niet dus. Amerikaanse onderzoekers waren nieuwsgierig naar hoe we het begin en het eind van een geluid waarnemen. Zij deden daarom proeven met ratten. De wetenschappers stelden de diertjes bloot aan een serie tonen, en hielden ondertussen hun hersenactiviteit in de gaten. In Neuron beschrijven ze hoe het seintje dat een geluid begint een totaal andere weg aflegt in de hersenen dan het seintje dat het geluid is afgelopen. En dat gebeurt al vanaf het oor.

De wetenschappers concluderen dat er bij het horen van geluiden en het horen van het einde van geluiden, oftewel stiltes, twee verschillende neurologische mechanismen een rol spelen. Ze vermoeden dat dit belangrijk is om geluid waarop jij je concentreert te kunnen onderscheiden van achtergrondgeluiden. Het duidelijke seintje ‘dit geluid is nu afgelopen’ zou voorkomen dat geluiden in je hoofd door elkaar gaan lopen.

Nadine Böke