De meeste mensen houden wel van een gokje, maar aan verliezen heeft bijna iedereen een hekel. Zelfs voor winstgevende spelletjes deinzen we vaak terug omdat we het risico van verlies niet durven nemen. De logisch denkende hersendelen leggen het af tegen de amandelkern, dat hersenpitje dat in het brein onze emoties bestiert.

Dat dachten wetenschappers al langer, maar Amerikaanse neurologen leveren er in de PNAS nu ook het bewijs voor. Ze lieten twaalf proefpersonen diverse gokjes wagen waarbij ze de winstkansen varieerden en vergeleken hun gedrag met de keuzes van twee patiënten bij wie de amandelkern door een erfelijke afwijking ernstig was verstoord.

De gezonde personen wogen hun kansen zoals verwacht. Bood een gokje een fifty-fifty kans op 20 dollar winst of 5 dollar verlies, dan ging iedereen daar wel op in. Als de kansen op winst en verlies gelijk waren, paste men. Het omslagpunt zat bij een gelijke kans op 50 dollar winst en 30 dollar verlies; dat vond ongeveer de helft te riskant. Maar de twee patiënten kenden geen vrees: zij wogen hun kansen zuiver rationeel.

Echte wetenschappers als ze waren, testten de neurologen of dit verschil louter voortkwam uit de angst om te verliezen. Het kon ook zijn dat de patiënten geen enkel oog meer hadden voor risico’s. Maar dat was het niet. Bij een gokje ‘quitte of dubbel’ was er geen verschil tussen de gezonde personen en de patiënten. 

Joep Engels