Zonnestelsel is nog fractie ouder

Een meteoriet in de Soedanese woestijnd. Een stukje van 'Asteroid 2008 TC3'. (Foto: Nature)
Zoom
Een meteoriet in de Soedanese woestijnd. Een stukje van 'Asteroid 2008 TC3'. (Foto: Nature)

De leeftijd van de aarde en de andere planeten is nu tot op vier cijfers achter de komma bekend.

Perfectionisten opgelet: ons zonnestelsel is geen 4,567 miljard jaar oud, maar 4,5682 miljard jaar. Rekening houdend met nog een laatste restje meetonzekerheid, betekent dit dat zijn leeftijd tussen de 300.000 en 1,9 miljoen jaar opgerekt is vergeleken met vorige berekeningen. Om de verhouding aan te geven: als het zonnestelsel maar een jaar oud was geweest, zouden we het geboortetijdstip nu tot op een uur nauwkeurig weten.
   
In Nature Geoscience van 22 augustus maakten Audrey Bouvier en Meenakshi Wadhwa van Arizona State University nieuwe metingen bekend aan een in Noordwest Afrika gevonden meteoriet. Meteorieten zijn gelijktijdig met de planeten ontstaan uit de gas- en stofwolk rond de oerzon. Dit ‘samenklonteren’ ging relatief heel snel, in circa een miljoen jaar. Anders dan het materiaal op de aarde en andere planeten, hebben meteorieten daarna slechts door de lege ruimte gezweefd, zodat ze hun oorspronkelijke samenstelling behielden. Meteorieten zijn daarom de oudste gesteenten die we kennen.
 
De onderzoekers maten de verhouding in de loodisotopen met atoommassa 206 en 207. Lood-206 blijft over na radioactief verval van uranium-238 (halfwaardetijd 4,47 miljard jaar), lood-207 na verval van uranium-235 (halfwaardetijd 704 miljoen jaar). Door de verschillende halfwaardetijden verschuift de verhouding van de hoeveelheden in de loop der tijd, wat een geologische klok oplevert.
 
Dat de leeftijd van het zonnestelsel nu tot op vier cijfers achter de komma bekend is, is op zich niet belangrijk. Nauwkeurige dateringsmethodes zijn wel nodig om de precieze ontstaansgeschiedenis van het zonnestelsel te reconstrueren.

Arnout Jaspers