Twee nieuwe sonarsystemen van het Woods Hole Oceanographic Institute (WHOI) leveren een ongekend scherp beeld van het oceaanleven. De systemen werken niet met vaste frequenties, zoals traditionele sonar, maar met een breed frequentiebereik. Hierdoor is met meer zekerheid en in veel detail de locatie, grootte en dichtheid van onder meer planktonsoorten en vissen te bepalen. De onderzoekers beweren zelfs dat het kwaliteitsverschil tussen traditionele en de nieuwe sonar vergelijkbaar is met dat tussen zwart-wit-televisie en HDTV.

De eerste van de twee systemen verstuurt signalen met lage frequenties (1,5 tot 100 kHz), waarvan de laagste tonen de lucht in de zwemblaas van vissen doet resoneren. Zo zijn vissen van andere dieren te onderscheiden. De resonantiefrequenties geven een indicatie van de grootte. Het tweede systeem werkt met signalen op hogere frequenties (150 tot 600 kHz). Hiermee is uit de resonantiefrequentie voor het eerst een onderscheid te maken tussen waterturbulentie en plankton. Beide systemen zijn gebaseerd op sonarapparatuur van het Amerikaanse bedrijf EdgeTech.

Tijdens de eerste praktijktesten in de Atlantische Oceaan wisten de onderzoekers van een school haringen de individuele grootte vast te stellen. En ze slaagden er zelfs in om in plankton kleine eenoogkreeftjes van een à twee millimeter lang te identificeren. De onderzoekers verwachten dat hun nieuwe sonarsystemen een doorbraak betekent voor oceanografisch onderzoek, vissers en de marine. De vraag is wel of de systemen de natuurlijke echolocatie van zeezoogdieren zouden kunnen verstoren.

Paul Schilperoord