Slank worden is de wens van velen, maar de praktijk is weerbarstig. Langdurig op je voeding letten en veel bewegen vraagt nogal wat van je discipline. Gelukkig wijst steeds meer onderzoek op een aanlokkelijke derde mogelijkheid om gewicht te verliezen: veel slapen.

Het laatste bewijs komt van wetenschappers van het Amerikaanse Walter Reed Army Medical Center. Die onderzochten veertien verpleegsters op slaap, activiteiten en energieverbruik. De kortslapers waren zo’n 12 procent zwaarder dan de langslapers. Dat maakte onderzoeker Eliasson bekend op de 105e International Conference of the American Thoracic Society in San Diego.

Hij leidde zijn conclusie af uit de Body Mass Index (BMI) van de proefpersonen, oftewel de verhouding tussen de lengte en het gewicht van mensen. Hoe hoger de BMI, hoe meer overgewicht. De kortslapers hadden een BMI van 28,3, de langslapers een BMI van 24,5.

Opvallend is dat de kortslapers – en dus de zwaardere personen – gedurende de dag actiever waren dan de kortslapers. Ze zetten per dag zo’n 14.000 stappen, 25 procent meer dan de langslapers. Ook verbrandden de kortslapers meer calorieën (3.064) dan de langslapers (2.080). Maar die hogere verbranding vertaalde zich niet een lager gewicht.

Stress?
Hoofdonderzoeker Eliasson speculeert dat hier stress in het spel is: “Stress en niet uitgerust zijn, leiden er misschien wel toe dat deze mensen minder georganiseerd zijn dan mensen met een normaal gewicht, waardoor ze meer afstand moeten afleggen om dezelfde dingen te doen. Dat kan hun stress weer doen toenemen en leiden tot ander ongezond gedrag, zoals meer eten”.

Of dat ook werkelijk zo is, moet de toekomst uitwijzen. Het onderzoek roept sowieso de nodige vragen op. Het werd gedaan met slechts veertien mensen, wat niet heel veel is. Bovendien hadden zelfs de langslapers een bovengemiddeld gewicht, want een BMI tussen de 19 en 23 is normaal. Het blijft dus de vraag hoe het precies werkt bij mensen zonder overgewicht.

Ook geeft dit onderzoek geen antwoord op de vraag wat nu precies wát veroorzaakt. De onderzoekers concluderen dat kortslapers zwaarder worden, maar misschien is het wel zo dat zwaarlijvigheid de behoefte aan slaap vermindert.

Eetlustopwekkers en -remmers
Gelukkig sluit eerder onderzoek die laatste mogelijkheid uit. Daaruit blijkt namelijk dat een korte nachtrust de hormoonspiegel beïnvloedt van twee hormonen die betrokken zijn bij eetlust. Het gaat daarbij om ghreline en leptine, die in werking elkaars tegenpool zijn. Ghreline wordt afgescheiden in de maag en stimuleert de eetlust, leptine wordt geproduceerd door vetcellen en zorgt ervoor dat de eetlust na een goede maaltijd uitdooft.

Een korte nachtrust verstoort de productie van deze twee hormonen behoorlijk. Na een nacht van vijf uren slaap hadden de proefpersonen 15 procent meer van het eetlustopwekkende ghreline in hun bloed, en juist 15 procent minder van het hongerremmende leptine. Een korte nachtrust zorgt dus niet alleen voor een groter hongergevoel, die honger is ook nog eens moeilijker te stillen.

Het nieuwe onderzoek van Eliasson en consorten is een verdere bevestiging van de heilzame werking van voldoende nachtrust. Wie weet bestaat de volgende afslankrage wel uit slaaptherapie. Zorg na een avondje zwaar tafelen in ieder geval dat je op tijd in bed ligt!

Bouwe van Straten