Als we iets smerigs eten, trekken we een vies gezicht. Als we een plaatje zien van uitwerpselen of een verwonding, trekken we een vies gezicht. En als we onrechtvaardig behandeld worden …. trekken we een vies gezicht.

Sterker nog, in alle drie gevallen zorgt precies dezelfde gezichtsspier voor deze gelaatsuitdrukking: de levator labii, ofwel de spier die de bovenlip en de neusvleugels optrekt. Canadese onderzoekers kwamen daar achter door een aantal proefpersonen elektroden op het gezicht te plakken, zodat alle spierbewegingen werden geregistreerd. Ze hebben hun bevindingen gepubliceerd in Science.

"Deze resultaten werpen nieuw licht op het ontstaan van de moraal. Ze suggereren dat onze normen en waarden niet alleen worden gestuurd door complexe gedachten, maar ook door primitieve instincten die te maken hebben met het vermijden van mogelijk schadelijke stoffen”, zegt hoofd-onderzoeker Adam Anderson. Hij denkt dat ons vermogen tot het voelen van walging aan de basis staat van ons morele systeem.

Anderen zijn daar minder zeker van. Dat dezelfde spier wordt gebruikt, betekent nog niet dat de afkeer ook hetzelfde is, reageert de psycholoog Paul Rozin. Het gaat hem dus te ver om te zeggen dat moraal oraal is. Maar fysieke afkeer lijkt wel degelijk een aspect te zijn van onze moraal.

Bouwe van Straten