Bioloog en ondernemer Craig Venter heeft grootse - of zo je wilt: megalomane - plannen. Niet alleen wil hij de eerste mensgemaakte levensvorm op de wereld zetten, hij hoopt die vervolgens te kunnen gebruiken om het energieprobleem op te lossen. Hardnekkige geruchten willen dat hij nog dit jaar zijn kunstmatige bacterie – voorlopige naam: Mycoplasma laboratorium – gaat aankondigen. Zover is het nog niet, maar medewerkers van Venter hebben wel weer een belangrijke tussenstap gepubliceerd.

Het basisrecept is relatief simpel. Haal het erfelijk materiaal uit een bestaande bacterie. Maak een alternatief bacterie-DNA, met eigenschappen naar voorkeur. Plaats dit vervolgens in een gistcel, een geschikte omgeving om het DNA verder te veranderen en manipuleren. Dat veranderde DNA plaats je ten slotte terug in een andere bacterie, die natuurlijk eerst ontdaan is van zijn erfelijk materiaal. Een probleem daarbij is dat bacteriën enzymen aan boord hebben die vreemd DNA herkennen en vernietigen. De onderzoekers hebben nu een manier gevonden om die enzymen onschadelijk te maken, schrijven ze in Science.

Dat doen ze enerzijds door de genen te inactiveren die voor het enzym coderen, anderzijds door methylgroepen aan het nieuwe DNA toe te voegen die het tegen de enzymen beschermen. Daardoor kon het gemanipuleerde DNA zonder problemen worden overgeplaatst naar een leeggeschepte bacterie. Grote vraag blijft ondertussen of de laboratorium-bacterie nog dit jaar het levenslicht zal zien. De onderzoekers zelf zijn optimistisch gestemd: ze denken al over een maand zover te zijn.

Bouwe van Straten