Alle honden stammen af van de Euraziatische grijze wolf. Ergens tussen de 15.000 en 40.000 jaar geleden moet de eerste grijze wolf door mensen tam zijn gemaakt. Sinds enkele jaren wordt er vanuit gegaan dat dat in het Verre Oosten is gebeurd. In 2002 voltooide een groep Zweedse en Chinese onderzoekers onder leiding van Peter Savolainen een grote studie naar de variaties in het DNA van ruim 600 honden. Savolainen onderzocht het mitochondriaal DNA, de stukjes DNA die alleen van moederszijde worden overgeëerfd, van honden uit de belangrijkste hondenrassen en verschillende straathonden. De grootste variatie in het moederlijk DNA trof Savolainen bij honden in het Verre Oosten, en dat leidde tot de conclusie dat de eerste honden wel daar moeten zijn gedomesticeerd.  

 

Het onderzoek van Corin en Ryan Boyko, deze week gepubliceerd in het tijdschrift PNAS,  trekt die conclusie nu in twijfel. Het DNA van de Afrikaanse straathonden blijkt namelijk net zo divers als dat van hun Chinese en Japanse soortgenoten. Is de eerste hond daarmee een Afrikaanse hond? Zeker niet. De oervader van de hond, de grijze wolf, is weliswaar wijd verspreid in Noord Amerika, Europa, Rusland en Azië, maar komt in Afrika niet voor. Wolven zijn alleen te vinden langs de aller-allernoordelijkste rand van het Afrikaanse continent, rond de kustlijn van Marokko, Tunesië, Algerije en Egypte. Misschien heeft daar de eerste hond dus leren luisteren naar de opdrachten van zijn baas. ”Af! Lig! Zit!”

De onderzoekers bekeken niet alleen het DNA van Afrikaanse straathonden, maar ook dat van straathonden uit Puerto Rico, en van verschillende Amerikaanse hondenrassen. Dat leverde enkele verrassingen op. Zo bleek de Afghaanse windhond zijn naam niet waar te maken: het dier heeft vooral Egyptisch DNA.  Ook de Rhodesian Ridgeback heeft andere wortels dan zijn naam doet vermoeden: het is eerder een Amerikaanse dan een Afrikaanse hond, blijkt uit het vergelijkende onderzoek.  

 

Jacqueline de Vree

 

Adam Boyko, Ryan Boyko, Corin Boyko et al, ‘Complex population structure in African Village Dogs and its implications for inferring dog domestication history’, in: PNAS, 3 augustus 2009