Verse superpriemgetallen

Eerste druk van 'Cogitata Physico Mathematica. In quibus tam naturae quàm artis effectus admirandi certissimis demonstrationibus explicantur', waarin Mersenne zijn getallen beschrijft
Zoom
Eerste druk van 'Cogitata Physico Mathematica. In quibus tam naturae quàm artis effectus admirandi certissimis demonstrationibus explicantur', waarin Mersenne zijn getallen beschrijft

Computers hebben twee nieuwe Mersenne-priemgetallen gevonden, priemgetallen die geschreven kunnen worden als een macht van twee min een. Het zijn de grootste bekende priemgetallen, waarvan er vermoedelijk minstens een meer dan tien miljoen cijfers heeft.

Weinig fascineert wiskundigen zoveel als priemgetallen, getallen die je nergens door kunt delen dan door 1 en zichzelf, zoals 3, 7, 37 of 2147483647. Er zijn er oneindig veel van, wisten de oude Grieken al. De allergrootste bekende priemgetallen zijn van de vorm ‘een macht van twee, min een’. Dit zijn priemgetallen van het zogenaamde Mersenne-type (genoemd naar de Fransman Marin Mersenne, die in de de zeventiende eeuw een niet helemaal correcte lijst van priemgetallen van dit type maakte). Tot voor kort waren er 44 Mersenne-priemgetallen bekend, waarvan de laatste negen ontdekt zijn door een computernetwerk van Mersenne-enthousiasten met de naam GIMPS (Great Internet Mersenne Prime Search). Nummer 44 is 2 tot de macht 32.582.657, min 1. Dat is een getal van ruim 9,8 miljoen cijfers. Op 23 augustus meldde een GIMPS-computer het 45e Mersenne-priemgetal. Even later, op 6 september, spuugde een computer in het GIMPS-netwerk ook een kandidaat voor het 46e Mersenne-priemgetal uit. Momenteel worden de claims nagerekend, met andere software die draait op andere computerapparatuur, om programmeer- of hardwarefouten te voorkomen. Pas rond 17 september worden de getallen, die vermoedelijk langer dan 10 miljoen cijfers zijn, bekendgemaakt. Bruno van Wayenburg