Biologische brandstoffen zijn ‘hot’. Er wordt op allerlei manieren onderzocht hoe we die kunnen produceren. Eén van de biobrandstoffen die al uitgebreid ingezet wordt, is bio-ethanol, ofwel alcohol. In Brazilië rijdt 80 procent van de nieuwe auto’s hier al op rond. Maar bio-ethanol heeft een groot minpunt: het wordt gewonnen uit eetbare gewassen als suikerriet en maïs. Het gebruik van voedselgewassen voor de productie van biobrandstoffen leidt tot schaarste en hogere voedselprijzen. Entomoloog Michael Scharf van de Universiteit Florida denkt nu een alternatief te hebben gevonden. Hij heeft de spijsvertering van de termiet eens onder de loep gelegd. Die beestjes halen namelijk, schijnbaar moeiteloos, suikers uit moeilijk af te breken plantenmaterialen als hout en stro. De suikers zitten daarin opgesloten in een stevige matrix van lignocellulose, het spul waar planten hun stevigheid aan ontlenen. Die matrix is in het laboratorium alleen afbreekbaar na verhitting of vermaling, en na voorbehandeling met zuren en logen. De termieten doen dat klaarblijkelijk met veel meer gemak, want zonder veel problemen eten ze zich door bomen en houten gebouwen heen. Dat heeft alles te maken met de unieke samenwerking tussen hun spijsverteringsenzymen, ontdekten Scharf en collega’s. Zowel hun eigen enzymen als die van symbionten, micro-organismen die in de darmen leven, spelen hierbij een rol. Het hout wordt voorbewerkt door de enzymen van de termiet, om vervolgens door de enzymen van de symbiont een nabehandeling te krijgen. De onderzoekers in Florida hebben een aantal van deze enzymen geïdentificeerd en denken dat deze in de toekomst ingezet kunnen worden bij de productie van bio-ethanol. Het onderzoek staat nog in de kinderschoenen. Volgens Scharf moeten de gevonden enzymen nu geproduceerd en getest worden. Daarnaast kan de spijsvertering van andere allesetende insecten op dezelfde manier onderzocht worden. Dit biedt een toekomstperspectief waarbij bio-ethanol niet ten koste van een maïstortilla of een glaasje rum hoeft te gaan. Johan Schaeffer Scharf M. E., Tartar A. 'Termite Digestomes as Sources for Novel Lignocellulases', in: Biofuels, Bioproducts & Biorefining 2(6), 2008; DOI: 10.1002/bbb.107