“Ik ben half Belgisch en half Italiaans, dus ik houd erg van lekker eten”, vertelt Ramona Guerrieri van de Universiteit Maastricht. Maar dat was niet de reden dat ze zich in haar promotieonderzoek heeft gericht op de oorzaken van overgewicht. “Ik wilde graag experimenteel onderzoek doen en eten was maar een van de vele interesses. Onderzoek naar angst of depressie had me ook leuk geleken.” De belangrijkste uitkomst van haar onderzoek is dat impulsiviteit een rechtstreekse oorzaak is van overgewicht. “We wisten al dat er een relatie was tussen de Body Mass Index, oftewel BMI, en de neiging om onvoldoende na te denken voor je handelt. Maar die samenhang was nog nooit in het lab aangetoond.” Tot nu. “Zo’n uitkomst is belangrijk” meent de psychologe, “want als je weet dat die causale connectie er is kun je kijken of je die karaktertrek kunt beïnvloeden.” Om het verband tussen impulsiviteit en eten te onderzoeken maakte de psychologe de proefpersonen eerst impulsief. Hoe? “We lieten de proefpersonen verschillende verhaaltjes lezen” vertelt Guerrieri. “Het ene verhaaltje ging over iemand die allemaal goede voornemens heeft: gaan studeren, regelmatig sparen. Het andere verhaaltje ging over iemand die dat allemaal niet zo belangrijk vindt, minder nadenkt en plant.” Na het lezen van het verhaal over de persoon die zich impulsiever gedroeg, aten proefpersonen in het lab meer dan na het lezen van het andere verhaal. Maar is deze opgewekte impulsiviteit in het lab wel te vergelijken met impulsiviteit als persoonlijkheidstrek? “Dat is een goede vraag. Naar deze eigenschap is er nog maar weinig onderzoek gedaan, maar bij angst werkt het wel zo” weet de psychologe. “Iedereen is wel eens bang, maar angstige mensen zijn het veel vaker. De angst op zich is hetzelfde. Als je dat doortrekt zou je kunnen zeggen dat iedereen wel eens spontaan handelt, maar dat impulsieve mensen zich veel vaker zo gedragen.” Guerrieri vroeg zich verder af of impulsieve mensen ook gevoeliger zijn voor variatie. Om dat te testen deelde ze een groep kinderen op in twee groepen, gebaseerd op hun neiging om onvoldoende na te denken en te plannen. De helft van elke groep kreeg één soort witte spekjes voorgezet en de andere helft een gevarieerd aanbod van spekjes in verschillende kleuren, vormen en smaken. Bij de weinig impulsieve kinderen was er geen verschil tussen hoeveel de kinderen in de twee situaties aten. De impulsieve kinderen daarentegen hadden meer moeite zich in te houden als de het aanbod gevarieerder was. “Een snoepverbod op scholen zou dus daadwerkelijk kunnen helpen”, concludeert Guerrieri. “Dat levert toch al snel een verschil op van zo’n 100 calorieën per dag. Voor kinderen is dat best veel.” “Een andere manier om het probleem aan te pakken is door te kijken of je een methode kunt ontwikkelen om impulsieve mensen te trainen meer controle te hebben”. Daar wil de psychologe zich de komende jaren mee bezighouden. Zowel met het onderzoeken van het nut van dat soort trainingen, als met het opzetten ervan. Arianne Hinz Ramona Guerrieri heeft afgelopen donderdag haar proefschrift succesvol aan de Universiteit Maastricht verdedigd. De titel luidt: ‘Resisting temptation: The effect of an impulsive personality and a toxic environment on overeating.'