Grensoverschrijdende neutrino's betrapt

- Zoom
- Grensoverschrijdend neutrino-experiment. De neutrino's worden gemaakt op het CERN in Geneve. Na een reis van zo'n 730 kilometer komen ze aan in het Gran Sassomassief.
De eerste neutrino's, afkomstig van de CERN-deeltjesversneller in Genève, zijn aangekomen in een ondergrondse detector in de Italiaanse Appenijnen. De reis, 730 kilometer dwars door de aardkorst, legden de ultralichte kerndeeltjes af in 2,4 milliseconden.
Neutrino's trekken zich nauwelijks iets aan van andere materie. Daardoor kunnen ze dwars door alpenrots heenrazen, maar daardoor zijn ze ook lastig te betrappen en te detecteren. Hun precieze eigenschappen zijn dan ook nog altijd raadselachtig. Pas eind jaren negentig bleek bijvoorbeeld dat ze weliswaar een extreem laag gewicht hebben, maar dat hun massa niet helemaal nul is, zoals tot die tijd werd gedacht.
Neutrino's worden geproduceerd bij bepaalde kernfysische reacties, bijvoorbeeld in sterren als onze zon, en ook in deeltjesversnellers zoals op het CERN. De neutrinobundel van het CERN werd voor dit grensoverschrijdende experiment met uiterste precisie gericht op een ondergrondse detector in het Gran Sassomassief, landinwaarts bij Rome.
Het experiment is bedoeld om de massa van de neutrino's verder te onderzoeken. In Zwitserland vertrekken miljoenen zogeheten muon-neutrino's, één van de drie soorten die er bestaan. Alleen als die massa hebben kunnen ze onderweg veranderen in tau-neutrino's, aldus de theorie. En daarvan is op 2 oktober de eerste gezien, gevolgd door een stuk of tien in de dagen erna.
Bruno van Wayenburg