Ruimte-alcohol on the rocks

- Zoom
- Volgens NASA is er helemaal geen alcohol in de ruimte. Eind augustus 2007 ontkennen NASA-bestuurders dat astronauten massaal dronken afreisden naar het Internationaal Ruimtestation (foto Reuters).
Heineken en Bols zijn wereldwijde top-alcoholproducenten, maar de meeste alcohol wordt toch gemaakt in enorme gaswolken tussen de sterren. Een Leidse promovenda achterhaalde het recept.
De interstellaire ruimte is geen ideale brouwomgeving: het is er extreem koud, en zo ijl dat atomen en moleculen elkaar maar zelden tegenkomen. Toch hebben onderzoekers in het nieuwe vakgebied astrochemie de afgelopen jaren een hele reeks eenvoudige organische ruimte-moleculen ontdekt: koolmonoxide, zuren, eenvoudige eiwitten en ook ethanol. Dat is het type alcohol dat mensen zo graag tot zich nemen.
Het vermoeden is dat de moleculen gevormd worden als waterstofatomen botsen op ijs. Dat komt voor in dunne laagjes, vastgevroren op stofdeeltjes in de ruimte. Het kan water-ijs zijn, maar ook ijs van bijvoorbeeld koolmonoxide of acetaldehyde.
Astrochemica Suzanne Bisschop, die donderdag 8 november promoveert aan de Universiteit Leiden, simuleerde de omstandigheden in de ruimte in een ultrakoude (-260 graden Celsius) vacuüm-opstelling in haar Leidse laboratorium. Ze bombardeerde laagjes acetaldehyde-ijs met waterstof, en liet zien dat daaruit inderdaad ethanol ontstaat, al is het dan maar 2 procent. 'Interstellar ice light', grapt ze in een persbericht. De vraag is nu hoe acetaldehyde-ijs ontstaat. Die reactie wil de onderzoeksgroep als volgende gaan nabootsen.
Bruno van Wayenburg